Lees voor

Woonwagens in Veenendaal (9): Vliegtuigen schieten in oorlog op het kamp

16-02-2012 06:00
1 reacties

VEENENDAAL - Wat is er eigenlijk bekend over de geschiedenis van woonwagenbewoners in Veenendaal? Eerst ontbrak een officieel woonwagenkamp en pas na jaren kregen ze een kamp aan de Brinkersteeg. Vandaag deel negen van een serie van twaalf.

door Aart Aalbers

De gemeenteraad besluit in 1928 tot een nieuwe woonwagenverordening. De raad verhoogt, omdat er nu een officieel kamp is en om te voorkomen dat er nog meer woonwagenbewoners komen, de tarieven. Het tarief gaat naar 15 cent per dag en als het paard in de stal staat komt er nog eens tien cent bij. Het provinciebestuur tikt Veenendaal echter op de vingers en het tarief gaat van 15 naar 10 cent.


Trekken
Ook de broers Hannes en Jan Nouris komen regelmatig in Veenendaal. Bertus, de zoon van Hannes, vertelt: ,,Ik weet nog dat we met paard en woonwagen vanuit Veenendaal naar Spakenburg en Zwolle trokken. We leefden met z'n tienen in de woonwagen en hadden maar één slaapkamer, vandaar dat een paar kinderen op de grond moesten slapen en een paar overdwars bij mijn ouders boven het bed."

,,Mijn vader verkocht onderweg knopen en elastiek. Als de inkomsten echter te weinig waren dan ging mijn moeder of de kinderen ook wel 'schooieren' om een stukje vlees of groente. Ik zat tijdens zo'n tocht bij vader voor op de plank. Het gebeurde ook wel dat de woonwagen in Veenendaal bleef staan en dat vader op pad ging met z'n handel voorop de fiets."

,,Ome Jan ging de huizen langs om paraplu's te repareren en mijn tante, die dikke Bets werd genoemd, ventte met elastiek. Bijna heel Veenendaal kende haar en ze kreeg overal koffie. Mijn familie werd 'de Bels' genoemd omdat opa en oma met de hondenkar tochten maakten naar België en Frankrijk. Ze bleven weleens een jaar weg en verkochten onderweg hun koopwaar. 's Nachts sliepen ze dan met z'n beiden in de kleine hondenkar."


Oorlog
De Tweede Wereldoorlog breekt uit en op 23 april 1940 schrijft de Commandant van het 2e Legerkorps dat Veenendaal geen nieuwe woonwagens mag toelaten op het woonwagenkamp hoek Brinkersteeg/Middellaan. Reden was dat de spoorlijn voor de militairen belangrijk is en 'onbetrouwbare elementen' geweerd moeten worden uit de omgeving van de spoorbaan.

Er blijken slechts vier gezinnen van in de omgeving gemobiliseerde soldaten te staan. Bertus Nouris, die op het kamp op de hoek van de Brinkersteeg is geboren, weet nog goed dat in de oorlog op de woonwagens is geschoten: ,,We hebben tijdelijk nog even met tien à twintig wagens in een boog dichtbij het Panhuis gestaan. Piloten wisten niet van deze verhuizing en dachten wellicht dat het een militairkamp was en begonnen op onze woonwagens te schieten. De bomgaten zaten in de weg, maar gelukkig is er niemand geraakt. Hierna moesten we ons verspreiden. Wij hebben toen in een eikenwal bij boer Vlastuin aan de Dijkstraat gestaan.''

* Binnenkort deel 10.