‘De Wormshoef – waar helden zwegen’

LUNTEREN In ‘Villa de Wormshoef’ in Lunteren was de beruchte SD (Sicherheitsdienst) gevestigd. Zij had in de villa een zogenaamde ‘Aussenstelle’, een buitenpost en noodgevangenis. Samen met de Landwacht was de SD verantwoordelijk voor verschrikkelijke martelpraktijken en mishandelingen tijdens de verhoren van honderden verzetsstrijders. Slechts een enkele gevangene slaagde erin te ontsnappen, een aantal heeft de oorlog niet overleefd. Anderen zijn vrijgelaten of weggevoerd naar verschillende concentratiekampen en gevangenissen. Over deze periode in Aussenstelle Lunteren verschijnt op 8 april het boek: ‘De Wormshoef –waar helden zwegen’, van de hand van Henrico Hendriksen.

Henrico Hendriksen schreef in 1994 voor het vak geschiedenis op de middelbare school een scriptie over de Wormshoef. In 2018 zag hij, samen met zijn dochter, deze scriptie liggen bij een tentoonstelling in Museum Lunteren. Dat was de aanleiding dat hij voorzichtig begon te denken aan het herschrijven van zijn scriptie over de Wormshoef. ,,Ik had toen een klein dun boekje voor ogen, onwetend wat er allemaal boven water zou komen,” vertelt Henrico Hendriksen. 

TROTS ,,Heel iets anders dan het eindresultaat in elk geval: een echt boek met harde kaft, kleurenfoto’s en ruim 200 pagina’s, iets om trots op te zijn. Met dit boek mocht ik het verhaal van de gevangenen van de Wormshoef vertellen. Want daarvan raakte ik gaandeweg steeds meer overtuigd: hun verhaal mag niet vergeten worden en het werd tijd dat zij een naam zouden krijgen.”

COMPLEET Door alle verhalen van oud-gevangenen te koppelen aan feitelijke data zijn veel van deze verhalen nu compleet. Dat Hendriksen daarvoor zo’n zestig boeken, enkele honderden websites, artikelen en archiefstukken zou bestuderen, had hij vooraf niet kunnen inschatten. ,,De vele persoonlijke gesprekken en het bezoeken van de te fotograferen locaties maakten het schrijven van dit boek heel bijzonder en bevestigden dat het verhaal verteld moest worden. Het verhaal waarover ik intussen niet enkel meer las en schreef, maar wat ik ging zien en voelen op zoveel plekken in de omgeving van Lunteren en ver daarbuiten,” aldus Hendriksen. 

NAAM De beschreven gebeurtenissen en de flinke aantallen gevangenen in zo’n korte tijd duizelden hem regelmatig: zo’n 400 mensen hebben in die korte tijd van eind oktober 1944 tot half april 1945 in ‘Villa de Wormshoef’ gevangen gezeten, veel meer dan tot dusver bekend was. En vrijwel allemaal geeft hij ze in het boek dat nu verschijnt, een naam.

DAGBOEK Het boek beschrijft de gebeurtenissen die te maken hebben met de Wormshoef als een dagboek: de arrestaties, de verhoren, de ontsnappingen en de fusillades, waarbij alle rauwe feiten worden benoemd. Maar ook de mooie momenten van strijdlustigheid en saamhorigheid worden beschreven. Zo ontstaat een compleet beeld van de gebeurtenissen in deze periode en van de moed van de verzetshelden die er gevangen zaten. Henrico Hendriksen: ,,Hoe meer je beseft wat er zich in deze periode heeft afgespeeld, hoe meer je beseft hoe de wereld er ineens heel anders uit kan komen te zien. En dat is vandaag de dag maar al te actueel.”

 ‘De Wormshoef – waar helden zwegen’ verschijnt bij Nabij Producties, en is verkrijgbaar bij de boekhandels.