Burgemeester Verhulst roept kabinet op asielwetten uit te voeren: ‘Azc-protesten kunnen overal uit de hand lopen, dus ook in Ede’

EDE/DEN HAAG De felle azc-protesten in onder meer Loosdrecht en IJsselstein leidden vorige week tot overleg tussen het kabinet en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG). Er komt ondersteuning voor gemeenten die moeite hebben met asielopvang. Ede kende tot dusver geen demonstraties die uit de hand liepen, maar burgemeester René Verhulst sluit dit niet uit. Hij vindt dat het kabinet meer vaart moet zetten om asielwetten uit te voeren. 

door Rick Praamstra

Er zijn twee locaties in de gemeente Ede waar asielzoekers worden opgevangen: aan de Galvanistraat 9 in Ede en in de Kop van Deelen. Bij beide locaties is er plek voor tweehonderd asielzoekers. Die besluitvorming heeft in Ede niet geleid tot taferelen zoals in Loosdrecht waar demonstranten brand stichtten bij een opvang. 

Verhulst veroordeelt het geweld, de intimidaties en brandstichting. Naast de gevolgen voor asielzoekers, medewerkers en inwoners, zorgen de protesten ook voor veel druk op burgemeesters en het ambtelijk apparaat, zegt hij. ,,Ik heb wel eens een contact met mijn collega uit Apeldoorn (waar ook azc-protesten uit de hand liepen). Hij is constant bezig met: hoe moeten we ons voorbereiden? Wat gaat er gebeuren? Wie komen er? Is het aangekondigd? Wat heb je nodig qua mensen? Kunnen we een demonstratieplek aanwijzen? Moeten we dit, moeten we dat? Collega-burgemeesters zijn er heel intensief mee bezig.”

‘TE FELLE PROTESTEN OOK IN EDE MOGELIJK’

Verhulst sluit niet uit dat het in Ede ook uit de hand kan lopen als de gemeenteraad in de toekomst een besluit moet nemen over opvang van asielzoekers. ,,De protesten zijn grotendeels georganiseerd. Mensen worden opgeroepen om te komen. Je ziet bijvoorbeeld in Loosdrecht dat veel demonstranten niet daarvandaan komen. Met het huidige klimaat in Nederland, kan het overal gebeuren, dus ook in Ede.”

De burgemeester van Ede geeft aan dat er draaiboeken klaarliggen van politie en OM als protesten uit de hand lopen, maar benadrukt dat zulke demonstraties moeilijk te voorspellen zijn. ,,Niet één is er hetzelfde. Komen er 150 of 400, of komen ze niet? Zijn ze overdag of in de nacht? De diensten weten wat ze moeten doen, maar meer dan een goede voorbereiding treffen kun je nu niet.”

VERHULST VINDT DAT KABINET WET MOET UITVOEREN

Verhulst vindt de uitkomst van het overleg tussen het kabinet en de VNG ‘mager’. ,,Mooi dat er een ‘vliegende brigade’ (met ondersteuning en expertise voor lokale bestuurders, red.) en geld komt, maar dat lost het denk ik niet op. Het kabinet moet haast maken met de asielmaatregelen. Met name de Wet Invoering Tweestatusstelsel (wet die beoogt toestroom asielzoekers te verminderen door vooral beperkingen op te leggen aan nareizende gezinsleden, red.). Dat is prima wetgeving. Voer dat uit en dan komen er ook minder mensen het land in. Dat halveert ongeveer de instroom van nareizigers. Het kabinet moet ook goed aan de burger uitleggen wat die wet doet.”

Ook is er veel gedoe over de Spreidingswet die moet zorgen dat asielzoekers verspreid over het land worden opgevangen. ,,Dat is een wet die democratisch tot stand is gekomen en die moet je dan ook naleven.” Ede doet dit, zegt Verhulst. ,,Wij vangen nu 400 asielzoekers op en daarmee voldoen we aan de eisen van 2025 en 2026. Wij hebben ook geen brief ontvangen dat we daar niet aan voldoen. Er zijn gemeenten die niets doen.”

Ede heeft vanuit het Rijk de opdracht om naar 667 opvangplekken te gaan. In de komende coalitieperiode zal daar dus over gesproken moeten worden. Verhulst houdt zich nog even op de vlakte als het over die beslissing gaat. ,,Het is wachten op het nieuwe coalitieakkoord, want daarin hebben ze het daar ook over. Dat zal leidend zijn.”