,,Ik kan me niet herinneren dat ik diep teleurgesteld het gemeentehuis uitliep. En elke ochtend stap ik weer met een optimistisch gevoel naar binnen.
,,Ik kan me niet herinneren dat ik diep teleurgesteld het gemeentehuis uitliep. En elke ochtend stap ik weer met een optimistisch gevoel naar binnen." Arjan van Bruggen

Burgemeester Verhulst: 'Schiet niet in polarisatie, dat lost niks op'

Mensen

EDE Er waren hoogtepunten met evenementen als de vijfenzeventigste Airborne herdenking en het NK Wielrennen. Maar wat kwam er terecht van onze goede voornemens in 2019, in algemene politieke zin, maar ook meer persoonlijk? Om tafel met René Verhulst, nu ruim twee jaar burgemeester in de gemeente Ede. 

Is uw eigen leven het afgelopen jaar naar wens verlopen? 

,,Jawel, maar het gaat niet zo goed met mijn moeder en mijn zwager. Dat geeft zorg, al probeer ik dat zoveel mogelijk te scheiden van mijn werk. Het zijn dingen die bij het leven horen en dat merk ik ook wel in de gesprekken bij mijn bezoekjes aan mensen die zestig jaar getrouwd zijn."

Wat was het dieptepunt van het jaar? 

,,Dat is het leed of verdriet van mensen, wat kan ontstaan door een verkeersongeluk of iets anders. En nu heb ik daar dus zelf ook mee te maken."

Ging u weleens naar een kerk? 

,,Ik beschouw de Noorderkerk een beetje als mijn eigen kerk, want daar woon ik dichtbij. Maar ik kom ook weleens in de Oude Kerk, of in een kerk in de buitendorpen. Voor mij is dat een moment dat je rustig zit en kunt luisteren. Op de dag van de mantelzorg werd het verhaal van Bethesda verteld, over de zieke man die daar het water in wilde, omdat dit geneeskrachtige werking zou hebben. Dan is het belangrijk dat vrienden jou naar het water brengen, maar de boodschap was om dit ook zelf te vragen en iets te doen."

Dat is het horizontale, sociale leven. Gelooft u ook in de God van de Bijbel? 

,,Ja, daar geloof ik in, al vind ik het ook weleens moeilijk. Zo vroeg mijn dochter waarom figuren als Saddam Hoessein er kunnen zijn. Dat zijn moeilijke vragen. Maar ik probeer het geloof wel te behouden. Het boek 'Jezus van Nazareth' van filmmaker Paul Verhoeven vind ik mooi. Hij beschrijft hoe de joden Hem groot maakten, vanwege zijn briljante acties, charisma en genezingen. Ze dachten dat hij hen van de Romeinen zou verlossen, maar Jezus was daar niet voor gekomen. Dus zag hij een dreiging boven Zijn hoofd hangen. Dan gaat Jezus de woestijn in en spreekt hij ineens over Zijn Vader en het huis van God. Verhoeven stelt de vraag of wij dat niet te mooi hebben gemaakt, omdat we de sterfelijkheid niet willen accepteren. Maar ik wil wel in een hemel geloven."Saamhorigheid is in deze omgeving sterk ontwikkeld

U bent hier intussen alweer twee jaar. Voelt u zich helemaal Edenaar? 

,,Ja, al heel snel. Door mijn werk kon ik heel snel ontdekken wat deze gemeente allemaal biedt, maar ik leer nog steeds nieuwe dingen. Met mijn vrouw loop ik klompenpaden. Als je over het Wekeromse Zand wandelt, is dat prachtig. En ik ben altijd iemand van de sociale contacten geweest. Je hoort overal iets nieuws. Zo zie je dat ze in Otterlo samen een kerstboom in het dorp plaatsen. Dat is saamhorigheid die in deze omgeving sterk ontwikkeld is. Mensen doen hier heel veel zelf. Het Militair Platform is daar ook een sterk voorbeeld van."

In het sociaal domein wordt flink bezuinigd. Maakt u zich daar zorgen over? 

,,Elke gemeente komt hier tekort, omdat we die taken uit Den Haag op ons bord kregen, zonder voldoende geld. Dan moet je keuzes maken. Onze tekorten zijn nog te overzien. Met zo min mogelijk nare gevolgen moet je toch beleid voeren. Gelukkig kunnen wij nog veel. De moeite zit hem vooral in de jeugdzorg."

De laatste tijd hoor je dat jongeren mentaal juist vaak vast lopen en er zijn verwarde en/of verslaafde mensen zonder dak boven hun hoofd. 

,,Er is maatschappelijke opvang, maar sommigen willen per se buiten slapen. Dat levert soms lastige dilemma's en afwegingen op. Dan gaan wij er met dekens en soep naar toe. Dat vind ik weleens moeilijk. Hoever ga je? Maar er zijn complexe psychische problemen en het lijntje is dun. Jij en ik kunnen morgen doordraaien. Wat ik ook erg vind, is dat je hoort over jonge mensen met een doodswens. Ik hoop heel erg dat personen in de eigen omgeving iets kunnen betekenen voor deze mensen. Dat er een vangnet is."

Is er voldoende politie in de gemeente Ede? 

,,Dat nooit natuurlijk, hoewel we er dit voorjaar niet slecht af zijn gekomen wat betreft de fte's. Maar er waren landelijke bezuinigingen. De cijfers van Ede laten zien dat we in de meeste grafieken goed zitten. Inbraken en straatroven laten hier al jaren een dalende lijn zien. Nu krijgen we steeds meer te maken met cybercriminaliteit. Als gemeente proberen we hier veel te betekenen in de voorlichting."

U bent voorzitter van Regio Foodvalley. Bent u tevreden over dit samenwerkingsverband? 

,,Er is veel gebeurd in 2019. De regiodeal is nu in uitvoering. We zijn begonnen met proefboerderijen als het gaat om de transitie naar circulaire landbouw. Ik ben hier wel trots op. We hebben de ideale verbinding van gemeenten. Het begon hier een paar duizend jaar geleden met boerderijen en dat nog steeds een thema waarmee je wordt (h)erkend, omdat er nu kennis en innovatie is. De invloed van Foodvalley is best groot, maar onze inwoners herkennen dat niet direct in het dagelijkse leven."

Begrijpt u de boeren die met tractoren protesteren? 

,,Ze zien bedreigingen die voorlopig niet ontzenuwd worden. Dan kan het voortbestaan als boer in het gevaar komen. Er stoppen sowieso veel agrariërs en dan komt dit er nog eens overheen. Met de huidige polarisatie vraag je je af hoe dit uit gaat pakken. Want we zitten dichtbij Natura 2000 gebieden op de Veluwe. Misschien kunnen ze nog eens kijken naar de drempelwaarde van de stikstof, maar tegelijk zie je dat het stuifzand begroeit. Daar moeten we wel iets aan doen, maar misschien moeten we de maatregelen langzamer invoeren."Sommige mensen denken dat WFC Experience een pretpark wordt, maar dat is niet de bedoeling

Vindt u de polarisatie in de maatschappij überhaupt een probleem? 

,,Dat behoort tot de grootste vraagstukken van deze tijd. Het is zwartwit, het lijkt alsof er geen grijs, geen nuance tussen zit. Je hebt de drammers versus sceptici, maar er zijn ook mensen gewoon bezorgd om wat er gebeurt. Hoe kun je die wegnemen? Zodat je door kunt met je bedrijf en tegelijk de natuur beschermt. Als je ontkent dat er een probleem is, klopt dat niet, maar om dat morgen helemaal op te lossen, lukt ook niet."

Timmert het gemeentebestuur aan de weg met het bestuursakkoord 'Ruimte voor Ede' uit 2018? 

,,Ja, je ziet dat uitgewerkt in de collegemonitor (laat document zien). De oranje, blauw en groene kleuren overheersen en dat zijn thema's die afgerond zijn, in gang gezet of volgens planning verlopen. Dat stemt me wel tevreden, want dat zijn bijna honderd punten."

Gebeurden er ook onverwachte dingen die roet in het eten gooiden? 

,,Het jaar wordt gekenmerkt door de stikstofproblematiek. Dus dan ga je kijken hoe je dat aan kunt pakken. Want het raakt iedereen, ook de gemeente. Je ziet hoe dit onderwerp de mensen polariseert en daar heb je als gemeente mee te maken. De oplossing ligt ergens in het midden. We hebben de klimaatdrammers en de klimaatontkenners, die elkaar tegen de haren in strijken. Volgens mij is het merendeel van de mensen toch bezorgd om het klimaat. Mijn boodschap is: schiet niet elke keer naar de polarisatie, want daar komt geen oplossing van. Het gaat erom hoe je verder kunt met je boeren- of bouwbedrijf, maar ook hoe we onze natuur zoveel mogelijk in stand houden. Daarom moeten we eerst de feiten duidelijk hebben. Dat is moeilijk, want er zijn diverse metingen."

Hoe staat de nieuwbouw er in dat licht voor? 

,,Dat verschilt per plek. Zo zijn er onherroepelijk vergunningen voor het station, de kazerneterreinen en het World Food Center. Daar kun je gewoon bouwen. Maar bedrijven maken zich zorgen over hoe het over twee jaar is. Hopelijk legt het kabinet snel een ei en komen de provincies met een aanpak. Dat zal bepalen hoeveel bouwruimte er komt."

Wordt de WFC Experience nog steeds zo'n indrukwekkend project? 

,,Het is een gebiedsontwikkeling met woningen en bedrijven, waar die Experience bij komt. Het interactieve museum Corpus in Leiden is hier een benchmark voor ons, dat op een kantorenterrein is gevestigd. Daar heb je ook horeca en de bedrijven eromheen gaan er eten. Sommige mensen denken dat het een pretpark wordt, maar dat is niet de bedoeling. Wel kunnen Edenaren hier op allerlei manieren iets van merken, bijvoorbeeld door toename van werkgelegenheid."

Wat vond u van de Edese evenementen in 2019? 

,,De herdenking van 75 jaar Airborne vond ik een hoogtepunt, met 100.000 bezoekers. Alles werkte mee: de komst van prinses Beatrix en prins Charles, het goede weer en de landelijke aandacht. Maar vergeet ook Wings of Freedom niet met de vliegtuigshow. En het NK Wielrennen dat hier plaatsvond. De Heideweek was ook weer prachtig. Dus hadden we spandoeken met vier grote publieksevenementen, waar veel Edenaren de schouders onder hebben gezet."

Er is ook altijd een groep die wijst op de overlast van deze evenementen… 

,,Dat horen wij ook. Maar om dit als reden aan te voeren om dan maar niks te doen, vind ik erg makkelijk. Je doet dit voor de mensen die dit wél interessant vinden. Dit heeft toch met democratie te maken. Als je niet wilt dat de Airborne herdacht wordt, moet je op een partij stemmen die dit af wil schaffen. Maar dat gaat denk ik toch nooit gebeuren."Als je niet wilt dat de Airborne wordt herdacht, moet je op een partij stemmen die dit af wil schaffen

Als de Brexit er in 2020 echt zal komen, merken we daar dan iets van in Ede? 

,,Ik denk dat iedereen daar iets van merkt. Het heeft gevolgen voor de export. Zeker de bedrijven gaan dit merken. En dat kan dan voor jou gevolgen hebben als je daar werkt."

Wat vond u in 2019 de beste lokale politieke beslissing? 

,,Het klinkt misschien wat saai, maar ik vind het netjes dat we de lasten voor de burgers niet hoefden te verhogen. Dan hebben we toch een verantwoord beleid gevoerd. De collegeleden zijn verschillend, maar vullen elkaar goed aan. De betrokkenheid is hoog."

Wat vond u het afgelopen jaar het meest teleurstellende in uw gemeente? 

,,Leed vind ik altijd vreselijk. Maar hoe kun je een brand voorkomen, of dat iemand in de psychiatrie terecht komt, of geen werk meer heeft? Dat soort dingen beschouw ik als nederlagen, maar ik weet ook dat je niet alles kunt voorkomen."

Voelt u zich nu helemaal op uw gemak in Ede?

,,Ja. Ik kan me niet herinneren dat ik diep teleurgesteld het gemeentehuis uitliep. En elke ochtend stap ik weer met een optimistisch gevoel naar binnen."

Is er een lokale onderneming of organisatie die bij u veel indruk heeft gemaakt? 

,,Ik was bij Lobbes.nl, een speelgoedwebshop. Meneer en mevrouw Lobbes vertelden hoe ze op de markt waren begonnen en dat ze nu tot de grootste bedrijven in Nederland behoren. Dit bouwden ze zelf op. Het verhaal van BIT met hun internettechnologie vind ik ook prachtig. En ik was bij Bos veevoeders in Ederveen. De huidige directeur vertelde over zijn vader die uren lang bezig was om de verhoudingen voor de juist menging te berekenen. Dat vind ik mooi."

Hoe kan het Edese centrum nog mooier worden? 

,,Het gaat niet alleen om de stenen, maar ook om de mensen die er zijn. Als ik zie wat er is gebeurd met de markt, Torenstraat en Grotestraat, met meer bomen, dan is dat toch wel een behoorlijke make-over. Het is de kunst om dit zo levendig mogelijk te houden, waarbij je ook aan evenementen moet denken. Met mooie activiteiten als Heideweek Culinair trek je mensen het centrum in. We hebben ook niet aan de parkeertarieven gesleuteld en de horeca moet evenwichtig zijn. Als er reuring is, komen de mensen wel."

Mag de oprukkende wolf ruim baan krijgen op de Veluwe? 

,,Ik las een interview met een klimaatdeskundige die het geweldig vond dat de wolf terug is en dat we de klachten van veehouders maar voor lief moesten nemen. Dat vind ik een beetje makkelijk geredeneerd. Een natuurlijke ontwikkeling is prima, maar een wolf is ook een roofdier dat andere dieren doodt. Let daar wel op."

Welk liedje mag niet ontbreken in de Top 2000 Aller Tijden? 

,,Ik ben van de jaren tachtig, met artiesten als Simple Minds, The Eurythmics en Golden Earring. Van die Nederlandse band vind ik het nummer 'Bombay' wel mooi, dat gaat over de stad in India."

Van welk perspectief wordt uw gemeente mooier in 2020? 

,,Als we het bestuursakkoord af kunnen maken. Dat we niet ingehaald worden door nieuwe problematiek. Bovendien gaan we de jubilea 75 jaar vrijheid en 85 jaar Heideweek vieren."

Door Freek Wolff

advertentie