Columnist Danielle Horneman over de moderne heksenjacht: ‘Dat het zich herhaalt in onze tijd, ook in Ede, vind ik beangstigend’

EDE De herfst is weer begonnen. Een heerlijke tijd met prachtig gekleurde bladeren, een frisse wind en kaarsjes tijdens de steeds donkerdere avonden. De Edese bossen zijn zo mooi om in te wandelen in deze periode. Regelmatig brengt zo’n wandeling mij naar de bloedsteen op landgoed Kernhem. De legende wil dat wanneer je er tijdens volle maan met een speld in prikt dat er dan bloed uit de steen komt, vandaar de naam bloedsteen.

De naam zou ook nog kunnen verwijzen naar bloed dat er in een ver verleden is geofferd of vergoten. In ons gemeentearchief aan de Bergstraat is hier wellicht meer over te vinden.

WITTE WIEVEN

Bij de bloedsteen verhaalt de legende ook over Witte Wieven. Mystieke wezens die zich vooral zouden ophouden rondom grafheuvels, waar we er op de Veluwe ook genoeg van hebben. En zo rond de tijd van Halloween, voorheen All Hallows’ Eve ontstaan uit het nog vroegere Samhain, deed het me denken aan mijn laatste vlucht naar Boston.

Ik had een layover van 24 uur daar en besloot de trein te nemen naar Salem, een half uurtje ten noorden van Boston. Salem staat bekend om zijn geschiedenis van heksenvervolging in 1692. Veertien vrouwen en zes mannen werden er tijdens collectieve hysterie onder de kolonisten beschuldigd van hekserij en opgehangen of doodgedrukt. Een enorme gerechtelijke dwaling ging er aan vooraf. Vandaag de dag worden deze 20 slachtoffers nog steeds herdacht. Rondom deze tijd is het stadje helemaal populair onder toeristen die genieten van de aankleding met pompoenen en gezellige winkeltjes, terwijl ze ook een stukje meekrijgen van de geschiedenis.

ZONDEBOK 

In Europa waren de heksenvervolgingen veel groter. Een kleine zoektocht leert dat het in Ede toen gelukkig mee viel. Maar vandaag de dag zie ik nog steeds uitsluiting en afwijzing om me heen. Of het nu gaat om uitgesproken meningen op social media of overtuigingen die botsen met de norm - de neiging tot uitsluiting blijft sluimeren. Groeperingen die buiten de gangbare normen en overtuigingen vallen worden als zondebok aangewezen of op sociale en soms zelfs politieke manieren aangevallen of uitgesloten.

De gedachte dat angst en afwijking zo’n eindpunt kon vinden zoals in Salem raakt me diep, en dat het zich herhaalt in onze tijd, ook in Ede, vind ik beangstigend. Om er even aan te ontsnappen trek ik de wandelschoenen aan en ga lekker een rondje door het bos, op naar de bloedsteen.

Danielle Horneman

Meer columns op Ede Stad.nl lezen? Je vindt ze in dit dossier.