In De Spiegel komen de kerstman en het kindje in de kribbe komen naast elkaar aan de orde, net als De Passion en de paashaas.
In De Spiegel komen de kerstman en het kindje in de kribbe komen naast elkaar aan de orde, net als De Passion en de paashaas. Freek Wolff

'Als uil naar mensen kijken'

Overig

LUNTEREN Ze observeert als een uil vanaf een hoge tak naar wat mensen allemaal uitspoken. Maar niet omdat ze de wijsheid in pacht heeft en daar een scherpe mening over heeft. De Lunterse Tieneke Elzinga (65), alias Juffrouw Raadgever, schreef 141 korte verhalen/columns. Die zijn gebundeld in 'De Spiegel'. In gesprek.

Het is het resultaat van drie jaar noeste arbeid voor de websites van Nieuws.nl in diverse regio's van het land. Inmiddels verschijnt er wekelijks een nieuw 'uiltje' in deze digitale krant. Met de naam doelt ze op de spiegel op de maatschappij. ,,Ik hang als het ware boven de mensen, om te kijken wat er allemaal gebeurt in het leven van gewone mensen. De uil staat voor wijsheid en ziet van alles. Je kunt het voor je houden of je kunt er iets mee doen. Ik klik het dus uit het nest . Zo ben ik die columns gaan schrijven."

UITVERGROOT 'De Spiegel' bevat gemakkelijk leesbare korte verhalen over dagelijkse zaken: vrolijke gebeurtenissen, gekkigheden en beschamende voorvallen. Ergernissen worden soms een beetje uitvergroot. "Het is niet ondenkbaar dat mensen zich erin herkennen", zegt ze met een grote glimlach. Het zijn veel weetjes, verweven met herinneringen van vroeger.

De thematiek haalt Tieneke vooral uit haar levenservaring. Ze werkte jaren in de gezinsverzorging, met verstandelijk beperkten en ze deed pastoraal werk in een ziekenhuis.

,,Dan kom je in huis bij mensen en die herinneringen gebruik ik in mijn verhalen. Dat koppel ik dan bijvoorbeeld aan mijn buurman, buurvrouw of mijn zussen. Ik fantaseer weleens, maar dat komt niet vaak voor. Bijna alles is gebaseerd op realiteit. Ik dik het weleens aan. Dan leg ik iets onder een vergrootglas, want dan komt het beter over."

GRAPPERHAUS Zo plukte ze onlangs het thema 'kapsel in coronatijd' van de televisie. Ze zag Mark Rutte die suggereerde om maar 'Coupe Grapperhaus' te nemen (een kaal hoofd). Zo kwam ze zelf op het idee dat het dan maar beter is om een pruik op te zetten, waardoor een stuk humor al snel voor het oprapen ligt. Tieneke gebruikt ook wel dialect in haar verhalen, maar ze is wars van hoogdravend intellectueel Nederlands of Engelse termen. ,,Het is gewoon gebruikstaal uit het dagelijkse leven, dat iedereen kan begrijpen."

Tieneke schrijft over zaken waar ze erg om moet lachen, waar ze verdrietig of heel kwaad van wordt. ,,Dan probeer ik mensen aan het denken te zetten en stel ik de vraag: waar ben je mee bezig?"

Toch ziet de schrijfster zichzelf niet als moralist, opvoeder of dominee, eerder als iemand die put uit eigen ervaring en ze schetst belevenissen. Daar passen ook weetjes bij, over feestdagen of tips over het huishouden (vlekken uit kleding halen en kookrecepten). De kerstman en het kindje in de kribbe komen naast elkaar aan de orde, net als De Passion en de paashaas.

,,Ik dik het weleens aan. Dan leg ik iets onder een vergrootglas, want dan komt het beter over

Ze is christelijk opgevoed en is nog steeds overtuigend lid van een kerk. Daarom zul je in haar boek geen vloek tegenkomen en wil ze geen negativiteit over personen de wereld in slingeren. ,,Wel ben ik op een bepaalde manier kritisch. Dan vertel ik dat ik iets niet leuk vind, maar voeg ik tegelijk toe dat ik begrijp waarom mensen iets doen. Zo kon ik zelf een tijdje niet goed lopen en gebruikte ik een scootmobiel. Want het steekt als je merkt dat sommige mensen vinden dat je pas zo'n vervoersmiddel zou mogen gebruiken als je geen stap meer kunt zetten."

NIET BOOS OP GOD In het hoge noorden groeide Tieneke op in Groningse Sappemeer, in een gereformeerd vrijgemaakt gezin. Nu is ze lid van een hervormde kerk in Ede. Uit haar geloof put ze veel rust, normen en waarden.
,,Sommige dingen in het leven vind ik heel erg moeilijk, maar als ik dat in gebed breng, kan ik het vaak loslaten. Ik hoef niet alles op te lossen. Deze tijd komen we ook wel door. Alles heeft een doel, al zie ik dat niet altijd, maar daar vertrouw ik op. Daarom word ik in deze coronatijd niet boos op God. Maar in mijn hele boek komt Zijn naam niet voor, want ik wil er geen christelijk stempel op zetten. Mijn geloof komt vanzelf wel naar buiten in de verhalen. Ik vind het wel heel belangrijk hoe je in het leven staat. In sommige mensen ben ik heel erg teleurgesteld, maar ik zeg hen wel gewoon gedag. Die ondertoon proef je soms wel subtiel in de columns."

OPSTEL Toch preekt ze niet, vindt de Lunterse, want dat is 'iemand indringend een weg willen wijzen'. Tieneke geeft raad, hoe het zou kunnen. ,,Dan kun je zelf weten wat je ermee doet. Dat is iets heel anders." Schrijven is wel haar lust en haar leven. In haar kindertijd reageerde de juf op haar opstel meestal met: 'Je hebt er weer een heel verhaal van gemaakt'. De schrijfster doet er veel aan om taalfouten te voorkomen en te corrigeren, al is ze geen neerlandicus.

De thema's en anekdotes in het boek zijn zeer divers en variëren van restaurantbezoek en telefoongebruik tot onderwerpen als hondenpoep, winterkost, Groningse aardbevingen, Sinterklaas, barbecuën, roken, Prinsjesdag, tekenbeet, de plastuit voor vrouwen, reuzenpanda's, kliko's, gendertoilet en de eikenprocessierups.
,,Mijn columns hebben een basis van iets dat echt gebeurd is." Ze wordt niet geïnspireerd door andere schrijvers, al doen haar observaties soms wel denken aan de befaamde schrijver Simon Carmiggelt. ,,Ik vind het heel erg leuk om te doen en hoop dat ik het nog heel lang kan blijven doen."

Door Freek Wolff

Verhalenbundel 'De Spiegel'
Auteur: Tieneke Elzinga
Verkrijgbaar bij The Readshop
Dorpsstraat 119-121, Lunteren
Info boek: ISDN Nummer: ISBN: 9789464055412.

advertentie