Voor of tegen? Dit vinden de Edese politieke partijen over investeren in cultuur

EDE Er is de afgelopen vier jaar flink aan de weg getimmerd wat betreft cultuur in Ede. Natuurlijk kende onze gemeente al de Heideweek, het Tegelmuseum, Kijk & Luistermuseum en het Kröller-Müller Museum. Maar cultuur is natuurlijk veel meer dan dat.

Poppodium Astrant bracht de laatste jaren de jongerencultuur meer en meer onder de aandacht met diverse evenementen. Maar ook zijn er flink wat atelierroutes in de gemeente Ede. En wat te denken van de Edese cultuurtempel Cultura waar inmiddels de grote zaal verbouwd is en waar ook ruimte is voor een Filmtheater. Ook is Cultura inmiddels op zondagmiddag open, een noviteit. 

Akoesticum, het landelijk trainingscentrum voor muziek, dans en theater, krijgt een steeds meer lokale binding in opdracht van de gemeenteraad. Het cultuurbedrijf, dat gevestigd is in de Frisokazerne bij station Ede-Wageningen, kondigde vorig jaar een brede samenwerking aan. Eind volgend jaar moet in de kazerne het nieuwe museum De Basis openen: een samenwerking tussen Akoesticum en Redrum.

Maar ook in de dorpen buiten Ede zelf is veel cultuur en juist daar wringt wel eens de schoen. Kleinere initiatieven, soms ook gericht op de inwoners in de nabije omgeving, krijgen niet altijd de financiële hulp die ze verlangen. Veelgehoorde kritiek is dan ook dat de cultuursector in Ede wel gesteund moet worden, maar dat dit veel breder moet gebeuren dan nu het geval is.

Moet er, zeker nu de financiële reserve van Ede vrij stevig is, meer geld naar de cultuursector in de gemeente Ede? Moet de verdeling tussen Ede en de rest van de dorpen anders of beter? Of is het cultuurbeleid zoals het nu is vormgegeven prima voor de komende jaren? Daarom vandaag een stelling over (steun voor) cultuur.

Stelling: Ede moet de komende vier jaar vol voor cultuur kiezen: er moet meer geld en ruimte komen voor deze sector.
Lees hieronder de standpunten van de Edese politieke partijen.

Gerrit Flier (SGP) - Foto: SGP Ede
De SGP Ede vindt cultuurbeleving belangrijk. Het stimuleren van sociaal-culturele activiteiten kan daaraan bijdragen, mits passend voor Ede. Meer geld vindt de SGP op voorhand niet nodig. Dat we in vergelijking met andere steden minder aanbod hebben is een feit, maar ondanks dat zijn onze inwoners overwegend positief over het cultuuraanbod in onze gemeente. Culturele activiteiten moeten ontstaan uit particulier initiatief. De gemeente vervult daarbij wel een stimulerende en ondersteunende rol. Er zijn helaas ook cultuuruitingen met een godslasterlijk, aanstootgevend of te choquerend karakter. Deze wil de SGP Ede uit de openbare ruimte weren. De gemeente zorgt voor toegankelijke bibliotheken. Scholen krijgen desgewenst ondersteuning bij natuur- en cultuureducatie. De gemeente geeft hun ruimte voor een eigen invulling, die bij de identiteit van de school past. De gemeente stimuleert samenwerking tussen scholen en muziekscholen om muziekonderwijs toegankelijk te maken voor alle kinderen. Mooie initiatieven, zoals schoolorkesten en samenspelprojecten, krijgen waar mogelijk ondersteuning. Omdat uit onderzoek blijkt dat Edenaren overwegend tevreden zijn met het cultuuraanbod, zijn we voorzichtig met extra budget voor cultuur.

Arie Barendrecht (ChristenUnie) - Foto: Rob Renger
Wij willen dat cultuur voor iedereen toegankelijk is en zorgt voor verbinding en creativiteit. De bibliotheek is daarbij onmisbaar als plek om te leren, te lezen en elkaar te ontmoeten. Ook vinden we dat cultuur jong begint: iedere scholier moet tijdens zijn schooltijd een paar keer een museum in de buurt kunnen bezoeken. De gemeente moet daarnaast goed zorgen voor lokale initiatieven, zoals koren en muziekverenigingen, zodat zij ook in de toekomst kunnen blijven bestaan. We luisteren goed naar wat de inwoners in de dorpen zelf willen en helpen creatieve makers bij het vinden van betaalbare werkruimtes. We hoeven geen tweede Arnhem te worden met enorme theaters of overal dure kunst op straat, in plaats daarvan gaat ons geld naar de eerder genoemde lokale initiatieven.

Gabriëlle Hazeleger (GemeenteBelangen Ede) - Foto: Arjan van Bruggen
GemeenteBelangen Ede is het eens, maar met randvoorwaarden. Cultuur is belangrijk voor de leefbaarheid en aantrekkingskracht van Ede. Extra inzet op culturele voorzieningen en evenementen, zoals een goed poppodium en uitbreiding op bestaande locaties, is wenselijk. Extra investeringen zijn mogelijk, mits verantwoord, betaalbaar en niet ten koste van andere belangrijke gemeentelijke taken.

Sam Elfvering (D66) - Foto: Gertjan van Ginkel
D66 Ede zegt volmondig ja tegen alle makers en alle genieters van cultuur in Ede. We genieten allemaal van mooie muziek, een leuk concert, een mooie voorstelling of een goed museum. Dat vraagt om investeringen vanuit de gemeente. Ede investeert relatief weinig in cultuur en sport in vergelijking bij andere gemeenten. Daar moet wat D66 Ede betreft zo snel mogelijk verandering in komen, want cultuur en sport maken Ede bruisend en tot een echt thuis. Cultuur is niet alleen heerlijk om naar te kijken en te luisteren maar ook om zelf te doen! Daarom willen we naast ruimtes voor voorstellingen, concerten en exposities ook ruimte voor de makers. Voor iedereen die geniet van dansles, muziekles of een schildercursus. Want als we makers ondersteunen én podia hebben om te groeien: alleen zo bouwen we aan de Edese culturele sterren van de toekomst. Ook in de zorg, in het onderwijs en in het jongerenwerk is cultuur onmisbaar. Het brengt mensen bij elkaar en kan zowel jong als oud inspireren en motiveren. Kortom, de beste manier om te investeren in een levendig en leuk Ede is investeren in cultuur.

Leendert Houweling (CDA) - Foto: Mariëlle Gijsbertsen
Iedere inwoner van Ede verdient de kans om zich creatief te ontwikkelen. Kunst en cultuur laten talenten groeien: ze creëren identiteit en verbondenheid. Of het nu een optreden,voorstelling of expositie is, het brengt mensen samen. In Ede geven we per inwoner minder uit aan cultuur dan gemiddeld in andere Nederlandse gemeenten. Wat het CDA betreft moeten we het huidige culturele aanbod koesteren en dit bovendien laten meegroeien met het aantal inwoners. Logischerwijs betekent dit dat er ook extra middelen beschikbaar moeten komen voor de cultuursector. Ruimte wordt op alle terreinen steeds schaarser. Daarom is niet alleen het realiseren van nieuwe locaties van belang, maar zullen juist ook samenwerking en het delen van ruimte in de toekomst onmisbaar zijn.

Ruben van Druiten (BurgerBelangen Ede) - Foto: Arjan van Bruggen
Het is goed dat de sector opbloeit en wat ons betreft mag dat uiteraard ook op zondag. BurgerBelangen is voorstander van een gevarieerd lokaal aanbod op het gebied van kunst en cultuur en staat voor het behoud van de eigen lokale cultuurhistorie. Het vertellen van het verhaal van Ede dient centraal te staan. BurgerBelangen wil niet bezuinigen op kunst en cultuur, maar zal nieuwe initiatieven altijd kritisch blijven beoordelen. Belangrijk uitgangspunt daarbij is dat het lokale cultuuraanbod versterkt wordt door en voor eigen inwoners. BurgerBelangen heeft zich dan ook kritisch uitgesproken over de nieuwe cultuurplannen in de Frisokazerne en tegen gestemd. BurgerBelangen staat namelijk sceptisch tegenover het businessplan van de activiteiten van ‘De Basis’. BurgerBelangen wil namelijk geen miljoenenverlies, zoals bij het WFC, waarbij veel subsidie verloren is gegaan. Het geld kan dan beter naar kleinschalige initiatieven in de dorpen gaan. We blijven de ontwikkelingen van de plannen in kritisch volgen.

Bart Omlo (VVD) - Foto: Lillian Akkermans-Veldman
Muziekoptredens tijdens de Heideweek en voorstellingen in Cultura, maar ook de dorpsfeesten, optochten en musea: er is veel (lokale) cultuur in de gemeente Ede en daar zijn wij blij mee! Naast het participatieve en verbindende karakter van cultuur, maakt het onze stad en de dorpen aantrekkelijk om te wonen en te recreëren. Wij vinden het belangrijk dat er een dynamische cultuursector is, waarin eigen initiatief en ondernemerschap wordt gestimuleerd, maar die ook past bij de (groeiende) omvang van de gemeente. Het cultuurbudget mag daarom meegroeien met Ede, want met een groter budget kunnen bestaande initiatieven beter worden gefaciliteerd, maar is er ook ruimte voor de ontwikkeling van kansrijke (nieuwe) initiatieven. Een mooi voorbeeld: de stickers op vuilcontainers op het ENKA-terrein. Door de geschiedenis van de ENKA zichtbaar te maken in de wijk, wordt cultuur en historie op een mooie manier met elkaar verbonden. Wij willen ons inzetten voor een dynamische cultuursector, waarbij er een gevarieerd aanbod is voor cultuurliefhebbers. Zowel voor hobbymatige als professionele makers.

Robin Bongers-Karmaoui (GroenLinks/PvdA) - Foto: Shreya Basropansing
GroenLinks-PvdA wil veel meer investeren in cultuur. Ede investeert per inwoner relatief weinig in cultuur en er kan nog veel meer gebeuren. Een groeiende gemeente vraagt ook om een groeiend cultuurbudget. We hebben in onze gemeente een aantal heel mooie grote instellingen waar we trots op mogen zijn. Tegelijkertijd vindt GroenLinks-PvdA het belangrijk dat we investeren in kleinere makers en bredere doelgroepen. Een lokale broedplaats voor diverse, en eigen cultuurmakers past bij Ede. We willen cultuur versterken, zichtbaar maken en breed toegankelijk maken.

Erik Wesselius (Mens en Milieu Ede) - Foto: Mens en Milieu
De gemeente moet met haar cultuurbeleid vooral lokale cultuurvoorzieningen, kleinschalige cultuurinitiatieven en kunstenaars ondersteunen. Versterk de bibliotheken en bestaande podia. En zorg voor betaalbare oefenruimtes, werkplaatsen en ateliers voor lokale kunstenaars. Of initiatieven als de Bennekomse Kunstfactorij. Ook de Edese musea verdienen extra aandacht. Mens en Milieu Ede heeft zich de afgelopen raadsperiode verzet tegen het miljoenenverslindende Artbase-museum en de nog duurdere plannen voor een World Food Experience (WFE), die vooral bezoekers van buiten Ede moesten trekken. Onder druk van alle kritiek is de WFE niet doorgegaan. Mens en Milieu Ede wil dat de gemeente stopt met zulke megalomane projecten, dus ook met het bedachte belevingsmuseum ‘De Basis’ in de Frisokazerne. Wij zien liever culturele voorzieningen waar inwoners van Ede dagelijks terecht kunnen, bijvoorbeeld een filmhuis in een van de oude kazernes in het Mauritskwartier of een nieuw poppodium in de buurt van het station.

Rasit Görgülü (Democratische Partij Ede) - Foto: Herman Stöver
Als DPE vinden wij dat Ede moet investeren in onze lokale cultuur en daarom hebben wij het meest vergaande voorstel ooit op dit gebied gedaan met onze motie ‘Cultuurkwartier Ede’ welke door de gemeenteraad ook breed is aangenomen. Wel stellen wij als eis dat we in de culturele infrastructuur en het aanbod investeren welke op de eerste plaats gericht is op de cultuurbehoefte van onze Edese inwoners. Zo pleiten wij voor bijvoorbeeld een kleinschalig poppodium met een breed aanbod boven het Akoesticum.

Gerarda van Harten (Forum voor Democratie) - Foto: Forum voor Democratie
Cultuur draagt bij aan identiteit, ontmoeting en leefbaarheid. Ede kent een sterk verenigingsleven en veel lokale initiatieven die mensen verbinden. Ondersteuning van cultuur is waardevol, mits dit zorgvuldig en doelgericht gebeurt. De gemeente moet ruimte bieden aan initiatieven met draagvlak onder inwoners en oog houden voor financiële verantwoordelijkheid. Cultuurbeleid vraagt om balans: ondersteunen waar het versterkt, ruimte laten voor eigen initiatief en terughoudend zijn waar het schuurt met andere maatschappelijke waarden. Zo blijft cultuur van en voor de Edese samenleving.

Mariëlle van Enckevort (Partij voor de Dieren) - Foto: Partij voor de Dieren
Eens. PvdD steunt de kunst- en cultuurmakers. Vooral voor jongeren is een sterke sector van groot belang. Zij krijgen hierin de ruimte om vernieuwend en kritisch te zijn. Makers en kunstenaars moeten eerlijk worden beloond. Creativiteit en vrijheid zijn kernwaarden van een open samenleving. We willen dat de gemeente mensen uit de cultuursector betrekt bij maatschappelijke vraagstukken. Door hun open en kritische manier van denken kunnen zij helpen bij veranderings- en innovatievraagstukken. Er moet meer geld naar de sector gaan en de budgetten moeten beter worden verdeeld. Nu gaat een te groot deel naar grote en dure instellingen en panden in Ede. Er is meer geld nodig voor een breder cultuuraanbod en voor de ondersteuning van laagdrempelige cultuur in de dorpen en wijken. Bijvoorbeeld door meer broedplaatsen en openbare werkplaatsen te faciliteren. Cultuur is van ons allemaal. Meedoen of het bezoeken van kunst en cultuur voor iedereen is belangrijk. Zowel fysiek, mentaal als financieel. En uiteraard horen dieren niet ingezet te worden bij culturele activiteiten.

Bert Schouwstra (BBB) - Foto: HuubK Photography
Het geld dat naar de cultuursector gaat moet eerlijker verdeeld worden. Dorpen, buurtschappen en het buitengebied met alle gebruiken, folklore en tradities horen ook bij de Edese cultuur. De streektaal, het historische erfgoed, maar ook carbidschieten zijn onderdeel van de identiteit van de hele gemeente. Ook bij kunstzinnige activiteiten is er een te groot verschil tussen Ede en buitengebied. Culturele initiatieven in de dorpen worden vaak niet (meer) gesubsidieerd of niet meegewogen bij de nominatie voor een Cultuurprijs. We willen ons gaan inzetten om die culturele afstand te dichten. Historie, cultuur en de identiteit van onze hele gemeente zijn van ongekend belang. Dit moet meer onder de aandacht komen. Het implementeren van een Kukelekuwet in de APV om zintuiglijk en cultuurhistorisch erfgoed vast te leggen voor de toekomst is een van onze speerpunten. Zo kunnen we ‘de cultuur’ in de gemeente Ede behouden. Wij hebben concrete plannen liggen, zoals een ‘Kukeleku-route’, om dit in praktijk uit te werken. Uiteraard werken we hiervoor graag samen met burgers, organisaties en (historische) verenigingen.

Frans Wolfs (BVNL) - Foto: Frans Wolfs
Helemaal mee eens! Buiten het subsidiegeld van de gemeente willen we ook toejuichen dat private partijen met goede initiatieven op dit gebied genoeg mogelijkheden krijgen.

Marian van Denderen (SP) - Foto: Lennard Pater
Kunst en cultuur zijn voor ons heel belangrijk en de gemeente moet investeren in de reeds bestaande cultuur, maar ook in nieuwe plannen.