Eigenheid Ede discussie van cultuurfilm Arno Setz
19 september 2012 om 00:00 Algemeen‘Wat is nu typisch een Edenaar’ is immers de vraag die filmmaker en winnaar van de Edese cultuurprijs van 2011, Arno Setz, stelt in de nieuwe film over de ontwikkeling van Ede van heidedorp anno 1900 tot de grote gemeente van nu.
De film wordt in opdracht van de gemeente Ede gemaakt en gaat begin 2013 in première in Cinemec. Het project heeft de werktitel ‘Ede doe mee’. Zo’n 75 Edenaren doen nu iets in de film, maar initiatiefnemer Setz zou het prachtig vinden wanneer de film een slinger geeft aan een brede discussie over die eigenheid van Ede.
De vijf deelnemers hebben inmiddels wel hun mening gevormd over hun woonplaats. Khalid Acounna (27) speelt de verslaggever in de film die inmiddels ook een officiële titel heeft: ‘Blijven, komen en gaan’. Khalid kwam als 2-jarig jongetje uit Marokko naar Ede. ,,Ik vind Ede echt een multiculturele stad.”
Hij spreekt daarbij bewust over een stad want ‘we hebben toch meer dan 100.000 inwoners’. Lenny van Pouderoijen weerspreekt dit direct. ,,Het blijft voor mij : ‘we gaan naar het dorp’.” Stad of niet, Khalid merkt wel dat de mentaliteit de afgelopen 15 jaar is verstedelijkt. ,,Ik vind de mensen toleranter. Vroeger werd ik meer in een hokje geplaatst omdat ik in de wijk Veldhuizen woon.”
Lenny is de moeder van Anna, één van de jonge hoofdrolspeler in de film. Ze is geboren Edese, woont nu in Bennekom, maar ziet nog wel een verenigingscultuur in Ede. ,,Je hoort bij die en die wijk, je verbindt je dan ook aan die buurtvereniging. Het is ons-kent-ons. Neem nou de luchtlandingen op de hei. Hartstikke leuk maar iedereen zit op z’n eigen kleedje en niemand knoopt een gesprek aan met ‘het kleedje’ ernaast.” Zij heeft er bewust voor gekozen haar dochter op de Calluna Montessorischool in Ede te doen vanwege de multiculturele inslag. Of mensen een andere kleur of geloof hebben is daar geen issue.’
Haar 10-jarige dochter Anna is uitermate verguld met haar school maar ook met Ede: ,,Ede is voor mij vriendjes en vriendinnetjes, scouting, de 4-daagse en de opening van de heideweek”, somt ze enthousiast op.
Verzuiling
Filmmaker Arno Setz deed diepgravend onderzoek naar de ontwikkeling van Ede in de afgelopen eeuw. Hij ziet de komst van ENKA maar ook de militaire bases als flinke aardschokken in de cultuur van Ede. ENKA luidde de komst van de katholieken in; dat bracht een strikte scheiding in de erg protestante gemeenschap teweeg. Beide geloofsgroepen gingen niet met elkaar om. ,,Dat clusteren zie je nu wel veranderen, maar Ede zit wat mij betreft nog in de pubertijd”, aldus Arno.
Als er iemand is die kan weten of Ede in de verzuiling is blijven hangen, dan is dat wel Ben de Boer. De 53-jarige bewoner van de Zeeheldenbuurt studeerde ooit econometrie maar is al jaren buiten het arbeidsproces. Ben wandelt veel door Ede en is volgens zijn eigen zeggen ‘een praatpaal voor velen’. In de film speelt hij een rolletje in de Ede got talentshow.
,,Mensen mengen heel slecht in Ede”, zegt hij. ,,Ik sprak laatst iemand uit Ghana, ze kwam er gewoon niet tussen in haar wijk. Mensen groeten elkaar niet op straat.” Arno heeft hoop dat Ede het groepsculturengedrag achter zich gaat laten. ,,Projecten als dit bevestigen weer dat inwoners uit alle geledingen kunnen samenwerken.” De kinderen uit de film hebben er in ieder geval allerminst last van. Oszy van Heel, de jonge tegenspeler van Anna, schuift gezellig naast haar op de bank. Samen bestuderen ze op zijn telefoon de filmpjes van de laatste scènes. Ze kenden elkaar niet voor de film maar zijn nu dikke vrienden. Oszy fluistert tegen zijn moeder: ,,Ik ga Anna wel uitnodigen op mijn verjaardag mam.”
Meer weten: www.ededoemee.nl
Foto 1:
Opname van ‘straatinterviews’ met Arno Setz achter de camera in het centrum van Ede.
Foto 2:
Oszy van Heel en zijn tegenspeelster Anna van Pouderoijen.
Foto 3:
Arno Setz.
