De islamitische vastenmaand begint rond 23 april en duurt tot ongeveer 23 mei. Het kabinet heeft alle bijeenkomsten tot, in ieder geval, 1 juni verboden. Een streep door de rekening van de moslims. ,,Het is een maand van samenkomst en dat moeten we op andere manieren gaan beleven, want juist dat valt weg." Hamouti, in het dagelijks leven godsdienstleraar op een Islamitische school in zijn woonplaats Ede, geeft aan dat het 'tot jezelf komen' nog steeds mogelijk is. ,,We trekken ons terug in ons eigen huis en reflecteren op onze daden. Daar nemen we de tijd en ruimte voor, ook nu we niet in de moskee terecht kunnen. Moslims staan positief in het leven en dit is een beproeving. We proberen gewoon om onze doelstelling te halen om een beter mens te worden."

NOODGEDWONGEN De Edenaar geeft aan dat het vooral voor oudere moslims moeilijker is om zich noodgedwongen aan te passen. Moskeeën roepen gelovigen op om contact met ouderen te leggen (en te houden) en om ze te vragen of ze hulp nodig hebben. In Ede is dat niet anders. ,,De sociale contacten vallen grotendeels weg. De jongeren vinden andere manieren om zich van kennis te voorzien. Denk aan het volgen van lezingen online en via YouTube filmpjes bekijken. Voor de ouderen is dat lastiger. Als moskee proberen we deze mensen zo goed mogelijk te helpen in deze maand van spiritualiteit."

(Tekst gaat verder onder de foto)

Op vrijdag wordt de preek van de Imam live uitgezonden op internet om op die manier toch een soort van contact te onderhouden. ,,Dat komt gelukkig ook bij veel ouderen terecht." Bidden in de moskee is echter niet mogelijk en dat wordt (dus) thuis gedaan. ,,De moskee gaat pas weer open voor grote groepen mensen als de overheid de maatregelen gaat versoepelen. Eerder niet. We willen mensen niet in gevaar brengen", zegt Hamouti. Hij geeft hierbij aan dat de moskee probeert bij te dragen aan de veiligheid en de gezondheid van de achterban ,,alsmede de mensen in onze gehele samenleving, zodat het virus zich niet onnodig gaat verspreiden."

Na een dag vasten pakken de moslims in principe rust om vervolgens in de avond naar de moskee te gaan om elkaar te ontmoeten. Het is in coronatijd niet mogelijk en vraagt om aanpassingen. Ook de iftar, de maaltijd waarmee 's avonds het vasten wordt verbroken, kan niet doorgaan zoals het altijd ging. ,,In de normale situatie kom je regelmatig samen met familie, vrienden en kennissen om het vasten te verbreken. Dat zal nu anders zijn."

Normaal komen er tijdens het Suikerfeest 700 tot duizend mensen naar onze moskee

Ook het zogenaamde 'c Ied al-Fitr', oftewel het Suikerfeest, is dit jaar niet hetzelfde. Hamouti daarover: ,,Dat is pas over ruim een maand, maar we houden er serieus rekening mee dat ook dat anders gaat worden. Normaal gesproken komen op die dag 700 tot duizend mensen naar onze moskee. Niet alleen moslims uit Ede, maar ook uit omliggende plaatsen als Wageningen, Rhenen en Veenendaal. Na het ochtendgebed is het dan feest, feliciteert men elkaar en er worden cadeaus uitgewisseld. Mijn kinderen vragen nu al regelmatig of ze dan naar hun grootouders mogen. Ze leven er erg naar toe en vinden het leuk om cadeautjes te krijgen. We houden met alles rekening, maar de kans is heel erg klein dat het allemaal doorgaat en dat is jammer."

Het alternatief is volgens Fouad Hamouti, jongerenbegeleider in de moskee, dat de Imam en een kleine groep mensen in de moskee bidden en dat anderen dat via internet kunnen volgen. ,,Dat maakt de beleving toch anders, maar daar kunnen we niets aan veranderen. Ondanks alles geeft het geloof ons veel kracht en blijven we optimistisch."

Door Barry Wensink

Moslims moeten het breken van het vasten tijdens de ramadan thuis doen. Die oproep deed premier Mark Rutte. De iftar, de maaltijd waarmee het vasten 's avonds wordt verbroken, wordt vaak met veel mensen genuttigd. Maar vanwege het coronavirus is dat niet wenselijk. ,,Ik vraag alle moslims in Nederland om ook dit moment van de dag thuis met het gezin door te brengen. Het is echt van groot belang. Hoe moeilijk het ook is, houd je ook tijdens de ramadan aan de voorschriften." Veel moskeeën en maatschappelijke organisaties van moslims zijn volgens de premier al druk bezig om mensen hierop te wijzen. ,,Dat waardeer ik zeer."