De Lunteraan wijst op drie panelen met informatie over oorsprong en verspreiding van de wolf. ,,Na de val van de Muur zijn de wolven vanuit Rusland en Oost-Europa naar West-Europa gekomen. Poolse jagers kregen premies en hebben er veel geschoten. In de hele westerse wereld nam het besef en respect van vrije natuur toe, dat noemen we 'rewilding'. Zo konden wolven zich in nieuwe gebieden vestigen en het nu is in Europa een beschermde diersoort. Een boer die een wolf afschiet, omdat hij zijn schapen pakt, is dus strafbaar. Honderdvijftig jaar geleden waren ze uit Nederland verdwenen, maar anno 2019 zijn wolven terug in ons land."

[TERRITORIUM] Op een paneel is te zien dat er in de zestiende en zeventiende eeuw in Nederland enorm door de adel op 'Midas' is gejaagd. Frijlink denkt dat dit wel meeviel in die tijd, omdat hij weet dat wolven enorm hechten aan een eigen territorium en het sociale aspect. ,,Slechts één wolf kan uit de voeten op 25 vierkante kilometer. Ze hebben dus heel veel ruimte nodig en hebben invloed op andere dieren en indirect ook op de plantengroei. Want andere dieren gaan sommige gebieden mijden, omdat ze bang zijn voor de wolf."

Deze theorie wordt bekrachtigd als je op een paneel leest over het Yellowstone National Park. Er is uitleg over het grote (positieve) effect dat hier plaatshad op de natuur, toen daar in 1995 wolven werden geherintroduceerd. Een filmpje op YouTube brengt dit fascinerend in beeld en wijst erop dat uiteindelijk zelfs een grote rivier van richting veranderde.

[ONTARIO] De Lunteraan was jaren geleden zelf in het Algonquin-park in de Canadese provincie Ontario. Bovendien werkte hij als bioloog in het poolgebied. 'Ik ben hier, waar zijn jullie?', is kort samengevat de betekenis van wolvengehuil. Het is volgens Frijlink zelfs te horen over een afstand van tien kilometer of meer. Er hangen borden met uitleg over de vernuftige jacht van wolven op rendieren, inclusief foto's van Frijlink. Een bloederig karkas van wat van een hert overbleef contrasteert fel met de sneeuw. Hij vertelt over slimme routes die twee roedels namen om het dier te grazen te nemen. ,,De diepe sneeuw is een nadeel voor een hert, want dat zakt er diep in weg. Een wolf heeft brede poten en kan net over een korstje ijs lopen."

Een ander paneel toont een roedel, met een vader, moeder en twee jongen. ,,Dat is de basis, maar er komen allerlei varianten voor. Want een ander kan zich ook in de roedel nestelen. Stel dat een wolvin haar maat verliest, dan kan zij een aantrekkelijke andere reu accepteren." Het maximaal haalbare aantal als groep schat Frijlink in op twee roedels samen, met zo'n 25 wolven. ,,Dat is echt uitzonderlijk. Zoiets heb ik wel in het poolgebied gezien. We noemden die grote roedel Fox Bravo."

[WOLF IN HUIS] De expert wijst op een pels die aan de wand hangt. Deze is van de vader van de allereerste wolf die Frijlink zelf in huis had. ,,Die was zo tam, dat ik hem aan de lijn mee kon nemen door de drukste straten van Amsterdam. Dan vroegen mensen nieuwsgierig: 'Meneer, wat is dat voor hond? Een kruising van een herder met een bouvier misschien?' Als ik dan zei dat het een wolf was, geloofden ze me niet natuurlijk. Maar het was wel zo."

Hij wijst op een grote zwartwitfoto van zijn wolf die luisterde naar de naam Tim. Frijlink had dit dier ooit meegenomen uit de dierentuin in Emmen. ,,Er worden daar veel meer wolven geboren dan ze kunnen plaatsen. Dus worden ze afgemaakt. Toen ik daar was, kon ik een welpje krijgen, voordat het drie weken oud was. Want dan hecht een wolf zich meteen aan je. Dat heet inprenting. Met mijn vrouw heb ik Tim geadopteerd en opgevoed in een onbewoonbaar verklaard huis in Haren bij Groningen. Dan weet zo'n dier niet beter dan dat je een soortgenoot bent. En wolven in dezelfde roedel doen elkaar niks. Hij is bijzonder tam geworden, ondanks voorspellingen van anderen dat dit op den duur niet meer te doen zou zijn. Mijn professor heeft hem later nog gezien, toen de man al op hoge leeftijd was. De wolf sprong bij hem op schoot en likte zijn hele gezicht af."

[DRAAGKRACHT] Frijlink vindt dat de wolf de fauna compleet maakt, zoals hij het omschrijft. De Lunteraan vraagt zich wel af of wolven zich in ons land kunnen redden. Hij wijst op de wand met krantenartikelen, waarvan er één in de NRC zelfs uit 1973 is. Destijds liet de expert al weten dat vijftien wolven op de Veluwe verreweg het maximum kon worden. ,,Wolven zijn anders dan planteneters, want zij kennen geen rem als het om voedsel gaat. Kijk maar naar de Oostvaardersplassen, waar ik al twintig jaar schande over spreek. De herten en paarden kunnen daar niet weg, want er staat een hek omheen, terwijl deze dieren alles opeten. Er liepen er duizenden en dat is veel meer dan de draagkracht van het terrein toestaat. Dan blijft er niks van het terrein over en zie je kreperende dieren die van honger sterven. Dat is misdadig!"

De Oostvaardersplassen bij Lelystad vindt Frijlink geen goede vergelijking met de wolven die overal naar toe kunnen. Hij neemt de Veluwe onder de loep, een gebied van een kleine duizend vierkante kilometer. ,,Dan zou je zeggen dat er wel veertig wolven kunnen zijn. Nee, want we hebben in deze regio ook de steden Apeldoorn, Harderwijk, Ede, Arnhem, kleinere dorpen en veel boerderijen. Dat is geen geschikt wolventerritorium. Als er de helft van overblijft, dan kom je op zo'n vijftien wolven maximaal, hoewel dit eigenlijk al te veel is, omdat je hier ook verkeerswegen hebt die door wolven gemeden worden."

[VOEREN] De hoeveelheid wolven zal in Frijlinks ogen dus op een natuurlijke wijze beperkt blijven. Wel maakt hij zich zorgen over wat hij noemt de wolvenknuffelaars. ,,Mensen willen deze dieren graag zien en nemen plastic zakken vol eten mee om ze te voeren. Het is nu eenmaal soortspecifiek gedrag van de mens dat hij voor de dieren wil zorgen. De wolf is een geweldige opportunist en vindt dat natuurlijk erg leuk. Hij merkt dat er iets te eten valt wanneer er mensen in de buurt zijn. Wanneer dit gebeurt, is de wolf ten dode opgeschreven, want dan gaat hij de mensen opzoeken. Daardoor wordt hij half tam. Dit zag je ook gebeuren bij de wilde zwijnen. Zij werden erg nieuwsgierig en konden maar zo je jas kapot scheuren of erger. Nu worden ze op De Hoge Veluwe netjes door jagers in bedwang gehouden, zodat er niet meer komen dan de draagkracht toestaat. Maar het nationaal park is sowieso te klein voor wolven. Hier ben ik overigens lange tijd natuurgids geweest."

De expert verklaart dat de wolf zich ook specialiseert in een prooi. De meest voor de hand liggende en geschiktste is volgens hem de ree. ,,Daar zijn er heel veel van en daarom kan een prachtig evenwicht ontstaan tussen deze twee dieren. Je kunt ook denken aan een verhouding van zeventig herten op één wolf."

[HARSKAMP] Als welpen ongeveer een jaar oud zijn, worden ze verstoten uit de roedel, moeten ze voor zichzelf zorgen en gaan ze op zoek naar een eigen jachtgebied, het territorium. ,,Zo zijn de drie volwassen wolven al zwervend vanuit Duitsland op de Veluwe terecht gekomen. Zij pakken natuurlijk elke prooi die ze kunnen pakken en dan zal er weleens een schaap het loodje leggen. Eén wolvin zit in het natuurgebied bij Harskamp. Als hier een reu op afkomt en er zo een roedel uit ontstaat, hebben zij misschien genoeg natuurgebied aan de Hoge Veluwe, het Deelerwoud en Planken Wambuis samen. De andere twee zijn samen al een paar en zij zitten met welpen aan de noordkant van de A1 op de noordoostkant van de Veluwe. ,,Ik hoop van ganser harte dat mensen ze niet vinden, want dan gaat het mis. Dat overleven die wolven niet."

Zelf heeft Frijlink de drie wolven nog niet gezien. Wel ging hij een keer kijken toen ergens in de buurt van Arnhem een wolf was gesignaleerd. Daar probeerde hij vanaf een heuvel met het menselijke wolvengehuil de wolf uit de tent te lokken. ,,Veel beter dan dat je een opname laat horen." Het dier liet zich toen nog niet zien, maar misschien is dit een kwestie van tijd. Tegelijk heeft de Lunterse bioloog natuurlijk het liefst dat de wolf met rust gelaten wordt en dat een beperkt aantal misschien een plekje op de Veluwe kan veroveren.

Door Freek Wolff

Onbekend
Foto: Onbekend
Hilco Frijlink in zijn jonge jaren met zijn tamme wolf Tim.
Eigen foto
Foto: Eigen foto
Hilco Frijlink huilt mee met wolf Tim.
Hilco Frijlink
Foto: Hilco Frijlink
Freek Wolff
Foto: Freek Wolff