In de huiskamer van Malkander in Ede zijn verder Ria Maliepaard (bestuurslid stichting) en Debby Bosman (welzijnsorganisatie Malkander) aanwezig. Ook een 'aanschuiver' van het eerste uur (,,zeg maar Harm") is van de partij. ,,In 2016 ben ik samen met mijn vrouw Marilu met het initiatief begonnen", legt Overeem uit. Een jaar later werd samenwerking gezocht met Malkander. ,,Wij willen graag iemand aan tafel verwelkomen, maar voor het maken van matches zijn ervaringsdeskundigen nodig", legt hij uit. De welzijnsorganisatie koppelt vraag en aanbod aan elkaar. Maliepaard: ,,Zij hebben via de vele ogen in de wijk zicht op de mensen die eenzaam zijn en zetten hun netwerk aan maatschappelijke organisaties in om de actie in de hele gemeente tot een groot succes te maken."

BETROKKEN Kerst 2018 ontving Overeem via Malkander weer vier gasten en de actie haalde zelfs het NOS journaal. Ook in de nieuwjaarsspeech van de burgemeester kwam de actie voorbij. ,,Gisteren belde nog een vrouw die het eigenlijk heel vervelend vond om zich aan te melden. Erkennen dat je je eenzaam voelt is niet eenvoudig', zegt sociaal werker Bosman.

Naast welzijnsorganisaties kunnen ook scholen, kerken, gemeenten en sportverenigingen stoelaanbieders en gasten werven. Dat geldt ook voor voedselbanken, buurthuizen, huisartsen, winkeliersverenigingen, serviceclubs etc. Om meer zogenaamde 'aanschuivers' te krijgen is een kaartje met informatie meegegaan in de pakketten die afgelopen vrijdag door de Voedselbank in Ede zijn uitgegeven.

Mijn vrouw is vijf jaar geleden overleden. We waren 57 jaar samen

Harm uit Ede is van plan om, net als vorig jaar, aan te schuiven tijdens kerst. Het eten en drinken in huize Overeem is hem dusdanig goed bevallen dat hij voor de derde keer deelnemer is. ,,Er zijn best veel momenten dat ik me eenzaam voel. Met name de avonden duren erg lang", legt hij uit. ,,Vroeger ging ik vaak op vakantie met mijn vrouw, maar zij is vijf jaar geleden overleden. We waren 57 jaar samen. Ik krijg nu nog maar 1.100 euro per maand en moet daarvan 900 euro wegbrengen. Er blijft te weinig geld over om leuke dingen te kunnen doen."

Harm vindt het niet erg om toe te geven dat de drempel hoog was om deel te nemen aan de actie Stoel Vrij. ,,Thuis is alles altijd hetzelfde. Ze belden me met de vraag of ik mee zou willen doen. Ik heb mijn pak aangetrokken, de televisie uitgedaan en ben gewoon die kant opgegaan. Heb er nooit spijt van gehad. Meer eenzamen zouden het moeten doen." De mensen achter de actie horen het verhaal aan en knikken instemmend. ,,Hier doen we het voor", roepen ze zo ongeveer in koor.

Hierbij wordt aangegeven dat 'wederkerigheid' belangrijk is. ,,We kunnen aan gasten vragen een verhaal te vertellen. Zo hebben zij het gevoel dat ze niet zomaar iets voor niets krijgen, maar iets terug kunnen doen. Hierdoor ontstaat een gelijkwaardige beleving."

Stoel Vrij stimuleert lokale, regionale en landelijke maatschappelijke organisatie en instellingen hun netwerk in te zetten om eenzame mensen uit te nodigen voor een kerstdiner in huiselijke sfeer. De betrokkenen benadrukken dat ze niet zelf organiseren, geen matches maken, maar mensen aansporen mee te doen door via allerlei media bekendheid te geven aan het project.

BELANGSTELLENDEN Eind november, met nog een aantal weken te gaan dus, waren er al net zoveel belangstellenden als vorig jaar aan het einde van de actie. Met name de zogenaamde 'aanschuivers' zijn nog steeds welkom. ,,Ik heb onlangs nog een pitch gehouden tijdens een netwerkbijeenkomst waar veel zorgorganisaties aanwezig waren", legt Ria Maliepaard uit. ,,Persoonlijk vragen werkt het best. Dat kost weliswaar veel tijd, maar dat hebben we er graag voor over."

Inmiddels begint het initiatief zich als een olievlek te verspreiden. ,,Dit jaar doet Veenendaal voor het eerst mee, Apeldoorn heeft interesse en volgend jaar is Barneveld van de partij", aldus Overeem. ,,We hebben ook een stoelaanbod uit Vleuten gehad, maar dat is te ver voor ons om op te pakken. Ik heb de lokale welzijnsorganisatie via de mail tips en een brochure gestuurd. We hebben een draaiboek klaarliggen en die leveren we graag digitaal aan voor andere plaatsen. Instellingen waarderen dat, want ze moeten deze werkzaamheden er vaak bij doen en daar hebben ze lang niet altijd handjes voor beschikbaar."

Debbie Bosman geeft aan dat er vanuit Renkum ook interesse is. ,,Wellicht kunnen ze het daar volgend jaar oppakken."

In januari gaan de betrokkenen evalueren en kijken wat eventueel (nog) beter kan. ,,Zonder de Malkanders van deze wereld wordt het niet wat", geven de bestuursleden van de stichting aan. Ze benadrukken dat eenzamen niet perse ouderen zijn en er wellicht ook belangstelling is van jongeren. ,,Zij zijn ook meer dan welkom om zich aan te melden."

Voor wat betreft de toekomst zou het zomaar kunnen dat de actie ook rondom Pasen en/of in de vakantie wordt gehouden. Het is sowieso de bedoeling van de betrokkenen om tijdens kerst actief te blijven. ,,Dat blijft de kern en is in feite de eredivisie. In ons comité van aanbeveling zit onder andere hoogleraar geriatrie Marcel Olde Rikkert. Hij constateert na onderzoek dat de beide kerstdagen voor alleenstaanden het moeilijkste zijn om door te komen", geeft Overeem aan.

En verder: ,,Stoel Vrij zou een begrip moeten worden. Mensen zouden eigenlijk moeten zeggen dat ze niet naar de meubelboulevard gaan, omdat ze een gast aan tafel hebben."

Kijk voor meer informatie op deze website.

Stoel Vrij heeft met Resto van Harte (www.restovanharte.nl) de intentie uitgesproken om samen te gaan werken. De eerste stap is te bewerkstelligen dat de gasten van Stoel Vrij in Ede ook na kerst een plek ergens aan tafel hebben en kennis kunnen maken met Resto van Harte. Dat wordt vorm gegeven door elke Edese Stoel Vrij deelnemer twee dinerbonnen cadeau te doen om bij Resto van Harte in Woonzorgcentrum De Pleinen aan te schuiven in 2020.

Door Barry Wensink