Drie jaar werkt Van Laar bij De Olijftak en ze noemt het ,,dankbaar werk waarin je echt het verschil voor mensen kunt maken." Op het moment dat een arts / specialist duidelijk maakt dat de patiënt nog maximaal drie maanden te leven heeft, komt mogelijk een hospice in beeld. ,,Natuurlijk kunnen we niet in de toekomst kijken, maar we gaan uit van de indicatie. Er is regelmatig overleg met de patiënt en andere betrokkenen." Van Laar geeft verder aan dat patiënten in 2019 gemiddeld 23 dagen in het hospice in Ede door hebben gebracht. ,,In totaal waren er vorig jaar 72 opnames. Bij vier personen stabiliseerde de situatie zich en dan moeten ze gaan nadenken over een andere plek." Uitzonderingen zijn er ook, want een persoon verbleef vorig jaar liefst zes maanden in het hospice. ,,Er was sprake van een dalende lijn van de gezondheidssituatie en dan is er vaak toestemming om langer te blijven. Gezondheid van mensen is vaak moeilijk te voorspellen en voor artsen is dat ook niet altijd mogelijk."

LEVENSFASE Een belangrijke reden om de laatste levensfase in een hospice door te brengen en niet in het eigen huis, kan te maken hebben met de hoge belasting van de naaste(n). Met andere woorden: het wordt vaak te zwaar. ,,Bij ons kunnen ze weer naaste(n) en familie zijn. Ze mogen helpen, maar hoeven dat niet." Van Laar noemt een aantal werkzaamheden op die uit handen kunnen worden genomen. ,,Denk aan het bellen van de dokter, naar de apotheek gaan, koffie inschenken voor bezoekers en nachtzorg regelen." 

We bestrijden één symptoom tegelijk en werken cliëntgericht
Symptoombestrijding staat hoog op het lijstje bij Hospice Ede De Olijftak. ,,Dat vindt op professionele wijze plaats en hoeft niet perse pijnbestrijding te zijn. Als de patiënt bijvoorbeeld meer hinder heeft van jeuk, dan pakken we dat als eerste aan. We bestrijden één symptoom tegelijk en werken cliëntgericht." 

Tijdens de opnamedag wordt duidelijk gemaakt dat met (zeven) domeinen wordt gewerkt om een beeld te krijgen van de gehele mens en zijn/haar netwerk. Zo wordt onder andere gesproken over de woon/leefsituatie, waarin aan de orde komt dat eigen spullen mee mogen worden genomen. Ook is er een spiritueel domein (,,waar put de cliënt kracht uit"), worden over en weer verwachtingen over het verblijf uitgesproken en is er een fysiek domein (,,hoe voelt iemand zich en wat eet en drinkt iemand graag"). Er is ook een psychisch domein en zelfs de stervensfase wordt doorgesproken. ,,Je kunt dan denken aan wel of niet waken als het zover is." 

Onderdeel van de nazorgfase is jaarlijks een ceremonie ter nagedachtenis aan de overledenen. ,,Dat is heel waardevol voor onze medewerkers en voor de familie van de overledenen. Vanwege de coronacrisis is dat nu moeilijker en het staat momenteel op losse schroeven. Hopelijk komt er snel een stip aan de horizon."

(Tekst gaat verder onder de foto)


Fred van de Heetkamp

Hospice Ede De Olijftak is onderdeel van Bethanie en gasten van de (vijf) appartementen kunnen gebruik maken van een aantal voorzieningen van dit woon- en zorgcentrum, waaronder kerk en stilteruimte, de kapper, het therapeutisch zwembad en het restaurant. De Olijftak heeft zelf verder twee huiskamers, keuken, dakterras en een logeerkamer.

HOOFDINGANG ,,Sinds de uitbraak van corona kunnen we helaas geen gebruik meer maken van de hoofdingang. Normaal gesproken is er 24/7 vrije ingang en we willen juist ook heel gastvrij zijn. Momenteel is het helaas niet mogelijk." Het zorgteam, bestaande uit dertien verpleegkundigen, een maatschappelijk werker en een wijkverpleegkundige, is zo ingedeeld dat er dag en nacht zorg geboden wordt. Ook de in totaal 35 vrijwilligers hebben hier een rol in, maar vanwege de regel om anderhalve meter afstand te houden de laatste maanden is dat nu allemaal wat moeilijker. Het zorgt ervoor dat dagelijks een extra verpleegkundige ingezet wordt, omdat vrijwilligers tijdelijk niet aan het bed staan voor direct cliënt contact. ,,Toch zijn we heel erg blij met onze vrijwilligers", benadrukt Lia van Laar. ,,Zij kunnen net wat extra dingen doen, waar het personeel niet aan toekomt. Denk aan eten klaarmaken, koffie zetten, maar ook een luisterend oor bieden. We kunnen niet zonder ze."

Als iemand op het punt staat van overlijden, zorgen we voor maatwerk qua bezoek

Er wordt in het hospice gewerkt aan versoepeling van de coronamaatregelen, maar veiligheid staat voorop. Zo mogen bezoekers niet in de algemene ruimte komen. ,,Gelukkig zitten we in het gebouw op de begane grond. De afgelopen maanden konden bewoners via de achterkant zwaaien naar bijvoorbeeld kleinkinderen. Als iemand op het punt staat van overlijden, zorgen we voor maatwerk qua bezoek."

De vrijwilligers zijn actief in het hospice tussen 08.00 en 22.00 uur. ,,We hebben sinds kort ook iemand als vrijwilliger die rond de dertig jaar oud is. Ze werkt de hele week en heeft op vrijdag vrij. Prachtig dat ze ons dan wil helpen." Het aannemen van nieuwe vrijwilligers staat echter noodgedwongen op een laag pitje. ,,De aanmeldingen druppelen wel door, maar inwerken lukt niet vanwege corona." 

Financieel zijn het ook voor Hospice Ede De Olijftak lastige tijden. ,,We maken extra kosten voor onder andere extra verpleegkundige inzet en voor de aanschaf van beschermende middelen. Gelukkig wordt er vanuit de overheid nagedacht om daar mogelijk iets in te kunnen betekenen. Al het coronagerelateerde werk moeten we labelen."

STICHTING Via de stichting Vrienden van Hospice Ede komen er regelmatig giften binnen. ,,Daar zijn we heel blij mee. We hebben vorig jaar led-verlichting aangebracht in de gang. Dit hebben we te danken aan het 50-jarig bestaan van een bedrijf. Dat leverde ons geld op. Prachtig toch."

Verder zegt Lia van Laar: ,,Een hospice is een plek waarvan je hoopt dat je er niet hoeft te komen. Toch is het fijn dat het er is. Dat horen we ook vaak van cliënten en hun netwerk en daar doen we het voor. Dankzij onze jarenlange ervaring kunnen we ons verplaatsen in de bijzondere situatie van de cliënten en hun naasten."

Door Barry Wensink