De afscheidsbijeenkomst zou zondag 17 mei plaatsvinden, maar de crisis gooit roet in het eten. ,,We kijken of dit in september mogelijk is en anders wordt het misschien volgend jaar. Want op deze manier afsluiten vind ik erg onbevredigend. Mijn werk bestaat immers uit contacten met mensen. Ik doe wat telefonisch, maar nu kun je iemand niet even vasthouden. Afhankelijk van de pastorale relatie vind je de balans tussen afstand en nabijheid. Het is inherent aan je werk om dichtbij mensen te zijn. Want soms heb je geen woorden, zoals bij de begeleiding in een stervensproces. Ik vond het altijd heel bijzonder dat je ze meemaakt tijdens hoogte- en dieptepunten in het leven. Dat zal ik missen.” 

Lucassen prijst zich gelukkig dat hij getrouwd is met een echtgenoot met wie hij de belevenissen in zijn werk kon delen, net als met goede vrienden en collega’s.

GROTER GEBIED Zijn eerste zeven werkzame jaren waren in IJsselstein. Daarna begon hij in Ede bij de Goede Herder Parochie aan de Ganzenweide, waarna zijn werkgebied steeds groter werd, zoals met de Sint-Antonius van Paduakerk (waar hij nu naast woont), de oecumenische Emmaüsgeloofsgemeenschap in de Rietkampen en ten slotte met tien gefuseerde parochies in de Veluwe-Vallei: de Titus Brandsma Parochie.

Ik wilde priester worden, dat was mijn droom.

GEEN WIJDING Nadat hij in Twente was opgegroeid, werd Lucassen op twaalfjarige leeftijd aangemeld bij het kleinseminarie in Apeldoorn. ,,Ik wilde priester worden, dat was mijn droom.” Vervolgens ging hij studeren aan de Faculteit voor Godgeleerheid van de Universiteit van Utrecht. Hij werd geen priester, wel pastoraal werker. ,,Dan krijg je van de bisschop geen wijding, maar een zending. In die jaren veranderde er enorm veel en was de verwachting dat het priesterschap ook mogelijk zou worden voor gehuwden, maar gaandeweg bleek dit niet zo te zijn. Toch kon ik mijn werk prima doen en met Annelies een gezin stichten, waar drie jongens uit voort kwamen.”

COMMUNICEREN Vanuit zijn ervaring als gehuwd man werd hij vaak ingeschakeld om op bezoek te gaan bij parochianen wanneer er huwelijksproblemen waren. ,,Goed communiceren, dat is belangrijk. Ook onze kinderen weten dat ze altijd met ons kunnen praten. De deur staat altijd open. Je hebt je eigen leven én je deelt dingen samen. De basis is liefde, met ruimte, respect en zorg voor elkaar.”

HARTINFARCT In 2012 kreeg Lucassen een hartinfarct. ,,Het werk heeft een enorme impact op je en gaandeweg groeit het aantal uur dat je eraan besteedt, van veertig tot zeventig uur per week. Zeker doordat je het met steeds minder beroepskrachten moest doen. Dat gaat je niet in je koude kleren zitten. Bovendien kregen we te maken met kerksluitingen. Toen de Goede Herderkerk de deur sloot, ging me dat letterlijk aan het hart. Daar heb ik veel moeite mee gehad, want dat was een goede tijd.”

Toen de Goede Herderkerk de deur sloot, ging me dat letterlijk aan het hart.

ONTKERKELIJKING De pastor onderkent de ontkerkelijking en dat de boodschap bij veel mensen blijkbaar niet meer aankomt. ,,Vroeger ging dat allemaal vanzelfsprekend, maar dat is niet meer zo. Ik merk dat ook aan mijn eigen kinderen. Iedereen maakt zijn eigen keuzes. Ik vind het jammer, maar begrijp ook wel dat mensen soms op andere dingen focussen, zoals hun ambities. Tegelijk zie ik toename van individualisering, waarbij ze het oog voor andere personen dreigen te verliezen. Tijdens deze coronatijd komen zaken als egocentrisme aan het licht. Dit bepaalt mede dat binding met de kerk achteruit gaat. ”

NIEUWE MANIER Bovendien vindt Lucassen het ingewikkeld om de boodschap op een goede manier voor jongeren te brengen. ,,Misschien moeten we wel zoeken naar een hele nieuwe manier van kerk-zijn. Dat massale van vroeger zie je niet meer. We zoeken vooral kleinere groepen, om zo elkaar te verbinden aan het verhaal van Jezus. Wat hebben wij voor boodschap en wat willen mensen graag? Zodat ze erdoor geraakt worden. Daarom werkt onze parochie aan revitalisering.”

MYSTIEK Terwijl in de omgeving evangelisch getinte kerken als Doorbrekers veel bezoekers trekken met moderne multimediale vormen en een heldere boodschap, denkt Lucassen dat rooms-katholieken het doorgaans meer zoeken in de stilte, het mysterie en de mystiek. ,,Om samen te zoeken naar waar het ten diepste om gaat, wat er werkelijk toe doet, zonder alle franje en de buitenkant. Want geloven doe je niet alleen op zondag… Je wordt gezonden om in de wereld de handen uit de mouwen te steken. We hebben ook een diakonale roeping, dat is een missie die we al 2000 jaar hebben. Dat we omzien naar de armsten en kijken waar mensen aan het leven lijden. Zodat we iets voor hen kunnen betekenen. Daar wordt het zichtbaar en dat hoeft niet met toeters en bellen.”

Samen zoeken naar wat er werkelijk toe doet, zonder alle franje en de buitenkant

'S HEEREN LOO De oecumene droeg Lucassen altijd een warm hart toe, wat hij in de Emmaüsgemeenschap in de praktijk bracht. ,,Je vindt elkaar bij wat ons bindt, de boodschap van het evangelie, liefde, gerechtigheid en vrede. Je merkte in die ontmoeting dat mensen elkaar veel te bieden hebben, vanuit de eigen geloofstraditie.” Bovendien genoot hij erg van zijn werk met verstandelijke beperkten bij ’s Heeren Loo. Dat wil hij blijven doen, nu in de rol als vrijwilliger. Ook zijn voorliefde voor muziek kan hij goed kwijt bij deze doelgroep.

Psalm 137 spreekt de pastor zeer aan, dat gaat over de waterstromen bij Babel. ,,Dat verwoordt ook goed de periode waarin we nu zitten. Het refrein geeft hoop en houvast, omdat Hij er is, met liefde en trouw. God zegt ook dat het goed zal komen. We zullen opgenomen worden in de eeuwige liefde.”

Lucassen stopt per 1 juni dit jaar met zijn pastorale opdracht. Zeker het eerste halfjaar zal hij niet voorgaan in vieringen. Daarna wil hij in goed overleg af en toe voorgaan waar dit wenselijk is. Hij gaat meer tijd aan zijn hobby’s besteden, zoals hardlopen en wandelen.

door Freek Wolff