Jullie hebben de wortels in de plaats Ede?

Joop: ,,Ja. De ouders van Margreeth hadden een kuikenbroederij en mijn vader was beroepsmilitair. Ik was oudste van drie kinderen en wilde graag schoolmeester worden. Daarom heb ik de Pedagogische Akademie in Ede gevolgd, net als mijn vrouw.”

Margreeth: ,,We hebben elkaar ontmoet bij gospelgroep The Indicators in een kerk. Toevallig zaten we ook op dezelfde school. We hebben zelfs een langspeelplaat gemaakt met de gospelgroep.”

Naar welke kerk gingen jullie?

Joop: ,,Ik ben opgegroeid in de Vrije Evangelische Gemeente in Bennekom. Zo kreeg ik het levend geloof mee. Er was veel verkondiging over de eindtijd en je leert over de werking van de Heilige Geest. Hier is ook die gospelgroep ontstaan. In een tienergroep deden we veel bijbelstudie.”

Margreeth: ,,Ik ging in Ede naar de Gereformeerde Kerk, maar via een vriendin kwam ik in Bennekom bij dezelfde Vrije Evangelische Gemeente terecht, dat sprak me erg aan. Ik werd geraakt door de manier waarop ze met het geloof en met elkaar omgingen. Tot die tijd hield ik erg van de disco en liedjes van The Rolling Stones, maar met die tienergroep gingen we naar de One Way Day van Opwekking. Daar heb ik een aanraking van God gehad. Ik begon de Bijbel echt te lezen en Jezus werd erg belangrijk voor mij.”

Toch zijn jullie heel bewust getrouwd in de Gereformeerde Kerk. Waarom?

Joop: ,,Omdat we op die manier ons steentje bij wilden dragen in de traditionele kerk. Dat was soms lastig, maar ook uitdagend. Ik werd al gauw ouderling. Af en toe probeerde je wel iets bij te snoepen aan evangelieverkondiging in andere kerken. Er is altijd een spanningsveld tussen geven en ontvangen, maar we konden daar goed onze plek vinden.”

Margreeth: ,,Toen we in Zevenhoven woonden en in het onderwijs werkten, hadden we een geweldige jongerengroep met elkaar. Later hoorden we dat die tijd voor veel deelnemers levensbepalend is geweest. Ze maakten keuzes op geloofsgebied.”

Zijn jullie altijd in een kerk gebleven met die signatuur?

Margreeth: ,,Nee. Toen we verhuisden, hebben we dit aangegrepen om een overstap te maken naar een evangelische gemeente, want daar voelden we ons toch prettiger bij. We woonden in Kudelstaart en zijn later nog verhuisd naar Amsterdam.”

In onze hoofdstad heeft Joop de eerste evangelische basisschool in Nederland opgericht. Hoe kwam dat op je pad?

Joop: ,,Ik had tien jaar in Aalsmeer gewerkt en kon doorgroeien via Jeugd met een Opdracht, een organisatie die in het buitenland al een geschiedenis had in het onderwijs. De visie was om binnen het Nederlandse onderwijssysteem evangelisch onderwijs op te richten. Intussen is dat over ons land verspreid, met meer scholen.”

Wat is nu het verschil tussen een evangelische en een christelijke school?

Joop: ,,In Amsterdam had je alleen maar oecumenisch onderwijs. De visie van een evangelische school is dat, naast goed onderwijs, alle vakken doortrokken zijn van de plek van God in de wereld. Je wilt biddend in de wereld staan en kinderen met het geloof opvoeden. Meer dan alleen met een bijbelverhaal en daarna overgaan tot de orde van de dag. Bij problemen stellen we voor om samen te bidden. De geloofsbeleving staat voorop. Je maakt kinderen weerbaar op dat gebied, zodat ze zelf goede keuzes gaan maken als ze de school verlaten.”

Hoe beviel dat, als pionier en directeur?

,,Het was een hectische tijd, want de eerste schooldag hadden we al 86 leerlingen en de school groeide hard. Kinderen kwamen van heinde en verre. Bovendien heb je in Amsterdam veel charismatische en multiculturele pinkstergemeentes. Het waren tropenjaren, maar ik heb er veel geleerd. Overal word je wijzer van, maar na zeven jaar was mijn energie op en ging ik met ziekteverlof.”

Kon je dat vanuit je geloof ook duiden?

,,Het was een crisis. Dan moet je door een innerlijke strijd heen. Ik faalde en dat gevoel is niet in een paar weken over. Je vindt jezelf lange tijd nutteloos en voelt je machteloos. Ik was een beetje naïef idealistisch begonnen, want je loopt tegen allerlei aspecten aan. Ook al werk je met christenen samen, dan kunnen er in de relationele sfeer toch dingen botsen. Dan raak je soms teleurgesteld in mensen.”

Had je die crisis kunnen voorkomen?

,,Later heb ik geleerd hoe ik als persoon in elkaar zit, met mijn sterke en zwakke punten. Als je je kernkwaliteiten kunt inzetten, groei je als persoonlijkheid. Bovendien is het handig als je weet wat je valkuilen zijn. Want er zijn altijd zaken die niet bij jou passen. Dan heb je een ander nodig die je aanvult. Als directeur had ik teveel taken die mij stress bezorgden. Soms moet je ook leren om een conflict aan te gaan, maar zelf heb ik de neiging om telkens de harmonie op te zoeken.”

Wat ging je doen toen je het niet meer trok?

,,Op therapeutische basis ging ik de Pinkster Bijbelschool Azusa in Lunteren volgen, waar ik ontdekte dat de pastorale vakken me erg aanspraken. Daarom had ik achteraf gezien beter de sociale akademie kunnen doen. Intussen moest ik wel reïntegreren op scholen, maar ik merkte dat ik daar moeite mee had en dat ik er beter mee kon stoppen. Dus ging ik pastorale cursussen volgen en stortte ik me ook op het huishouden, want mijn vrouw vond het leuk om iets op de arbeidsmarkt te doen. Intussen waren we met vier kinderen wel naar Lunteren verhuisd, waar we boven de school woonden. We gingen naar een evangelische kerk in Ede, waar ik veel vrijwilligerswerk heb gedaan. Vervolgens gingen we in die plaats wonen.”

Toen ging Margreeth de kost verdienen?

Margreeth: ,,Ja, via een uitzendbureau kwam ik bij het ROC-A12 in Ede terecht, als hoofd van de administratie. Op termijn gaf ik leiding aan de ondersteunende diensten. Ik vond dat fantastisch. Een jaar heb ik nog gewerkt aan een hbo in Arnhem, waarna ik ging werken bij het Groenhorst College in Barneveld.”

Waar kwam het idee van een winkel vandaan?

Margreeth: ,,Ik coördineerde een kiosk met boeken in de kerk. Daar is de liefde voor een winkel ontstaan. Toen we hoorden dat in Voorthuizen de christelijke boekwinkel ‘t Morgenlicht ging stoppen, was dit voor ons een reden om hier te beginnen. We zagen een mooie combinatie met (educatief) speelgoed, vanuit ons onderwijsverleden. We zijn naar deze plaats verhuisd en ben ik gestopt met mijn baan.”

Landelijk zie je dit soort winkels achteruit gaan en stoppen, mede door het internet en de ontkerkelijking. Hoe houden jullie het vol?

Joop: ,,Landelijk gezien loopt het inderdaad achteruit. Dan heb je het als christelijke boekwinkel in sommige gebieden heel lastig. We hebben ook een webshop en een mooie combinatie van boeken, goed speelgoed en cadeauartikelen. Er is bovendien nog steeds flinke behoefte aan christelijke boeken. Daarnaast merken we dat het gun-aspect in Voorthuizen groot is. Ze willen graag dat een winkel als die van ons blijft bestaan.”

Praten jullie veel met klanten?

Samen: ,,In onze winkel zijn we breed georiënteerd, van reformatorisch tot pinkstergemeente. Iedereen is zelf verantwoordelijk voor zijn visie. We proberen discussie over verschillende visies te vermijden en zoeken de eenheid op. Ook merken we dat best wat klanten hun eigen problemen aan ons vertellen. Dat zijn soms aangrijpende verhalen. Dan kun je daar naar luisteren, dat vinden we fantastisch. We verdienen een boterham met de winkel, maar we staan ook als christen in het leven. Daarom zijn mensen welkom en wil je - in onvolmaaktheid - toch uitstralen dat God hen liefheeft. Je geeft aandacht en respect als ze met hun verhaal komen. Ze moeten zich hier thuis, veilig en geliefd voelen. En we vinden dat de mensen die in onze winkel komen onderling een mooie cultuur hebben. Ze zijn positief, we horen nauwelijks negativiteit. Omdat we DHL servicepunt zijn, komen mensen hier ook pakjes halen. Dat vinden we fijn, omdat je daardoor ook ‘andere’ mensen in je winkel krijgt. We willen iedereen op een positieve manier ontvangen. We zijn dankbaar dat we alle mensen in onze winkel krijgen. Dankbaarheid vinden we een heel belangrijk thema! Dat is een sleutel voor jezelf, want dan ga je anders in het leven staat. Dan is het glas eigenlijk altijd half vol.”

Wat is nu een boek waar je enorm veel van geleerd heb?

Margreeth: ,,Ik lees veel en houd van literair goede romans met een diepere inhoud. Ik houd ook van fantasy-verhalen van schrijvers als Lewis en Ted Dekker, en ook Charles Martin vind ik een fantastische schrijver. Daar leer je van.”

Joop: ,,Ik lees meer beschouwende boeken, vooral over hulpverlening. Het nieuwste boek van Charles Martin: ‘Laat je bevrijden’ is prachtig. Uit bijbelverhalen haalt hij een boodschap voor onze tijd en dat gaat heel diep. Sommige hoofdstukken lees ik wel twee of drie keer.”

Waar gaan jullie nu naar de kerk?

,,De Kandelaar, dat is een fijne gemeente.”

Hoor je daar niet elke week alleen‘Jezus redt!’?

Joop: ,,Als dat zo is, is dat goed, want dat is waar (schatert).”]

Margreeth: ,,Nee, integendeel. Er zit juist diepgang in wat er wordt verkondigd. Het moet breed zijn.”

Joop: ,,Het is belangrijk als het ook gaat over de manier waarop mensen door moeilijke situaties heen gaan. Wat je uit de Bijbel voor het dagelijkse leven kunt leren. We hebben te maken met de gebrokenheid van de schepping. Er is lijden en het leven is maar tijdelijk. In sommige gevallen wordt het lijden niet weggenomen, hoewel ik in een God geloof die troost geeft, die geneest, die bevrijdt en voorziet in wat je nodig hebt. Je kruis opnemen, is ook iets wat bij dit leven hoort. Daar moet je mee leren omgaan.”

Margreeth: ,,Het gaat een mens niet altijd voor de wind. Hoe het ook is, makkelijk of niet, God is wel bij je. Het is niet eerlijk om Hem de schuld te geven van alles wat er mis gaat in de wereld. Kant en klare antwoorden op vragen over ziekte zijn er niet. Maar het is triest als mensen daardoor het kind (het geloof) met het badwater weggooien. Dit heeft te maken met ons menselijk beperkte verstand. Toch zie ik teveel dat God in ons leven werkt, want we hebben ook veel meegemaakt. Hij was er altijd.”

Joop: ,,Dan moet ik ook denken aan de boom van kennis van goed en kwaad en de boom van leven. Als we eten van de eerste boom gaan we oordelen, over onszelf, andere mensen of God. Maar dat is niet aan ons. Als we eten van de boom van leven, brengen we goede vruchten voort.”

Margreeth: ,,De naam van onze winkel De Appelboom slaat overigens op Psalm 1, waar je leest over de boom die geplant staat aan waterstromen. Met goede vruchten. Dat is onze drijfveer, al is het maar om goed speelgoed te verkopen, waar kinderen plezier aan beleven. Of met een mooi boek of iets aan de muur. Iedereen beleeft zijn geloof immers op een verschillende manier. Daarom hebben we ook geschenkartikelen en creatieve spullen.”

Wat vinden jullie het mooiste lied?

Margreeth: ,,De band Sons of Korah uit Australië heeft psalmen op eigentijdse muziek gezet, die vind ik prachtig.”

Joop: ,,De kracht van letterlijke bijbelteksten met mooie arrangementen maakt het heel sterk.”

door Freek Wolff