De eerste tien jaar van zijn loopbaan als chirurg bracht Roeland Voorhoeve grotendeels door in verre buitenlanden, waar de behoefte aan basale medische zorg groot is. Voor organisaties als Artsen zonder Grenzen toog hij naar Afghanistan, Bosnië en vooral Afrika. De meeste tijd in het buitenland bracht hij door in Mozambique. Hij wisselde dat uitzendwerk af met parttime chirurgwerk in Nederland.

Op zijn 43ste vond de tropenarts het tijd om zich te settelen en een gezinsleven op te bouwen. De Amsterdammer van origine woonde toen in Doetinchem en zag een vacature voor chirurg in het Amersfoortse ziekenhuis De Lichtenberg. Zijn oog viel al snel op Soest als nieuwe woonplaats. Een mooie stek, midden in het land en ook nog in dicht bij zijn ouders die in Muiderberg woonden. De oppas was dus in de buurt voor de kinderen op komst. Wachtende op een geschikte woning bracht hij met zijn vrouw een periode door in een huisje op bungalowpark 't Eekhoornnest. Bijna twintig jaar later kwamen ze daar weer terecht voordat ze vanuit de Molenstraat hun nieuwe huis aan de Vosseveldlaan konden betrekken. Maar dit keer met drie flinke kinderen.

[COÖPERATIEVE BOERDERIJ] Hij ziet zichzelf intussen niet meer uit Soest vertrekken. Zo is hij een van de deelnemers van de Herenboeren, een coöperatieve boerderij. Wanneer tweehonderd leden elk 1000 euro betalen, kan die worden opgezet in het landelijk gebied van Soest. De wekelijkse afname van verse producten voorziet vervolgens in het salaris van de professionele boer. Er zijn nog enkele leden nodig om het project van de grond te krijgen. Deze kleinschalige en milieuvriendelijke landbouwvorm is in opkomst in heel Nederland, in Boxtel functioneert al de eerste herenboerderij. ,,Het lijkt me heerlijk om daar rond te lopen en te zien hoe je groente van de volgende maand aan het groeien is", kijkt Roeland Voorhoeve vooruit. Hij hoopt dan ook zijn bijen te kunnen houden op dat landgoed. Nu doet hij dat nog in zijn achtertuin.

Met de jaren zag hij De Lichtenberg eerst samengaan met het St. Elisabeth en later ook met het ziekenhuis in Baarn. Inmiddels onder de nieuwe naam Meander. De volgende stap liet lang op zich wachten, memoreert hij. ,,In 1997 werd ons een nieuw ziekenhuis in Amersfoort voorgespiegeld, dat kwam er uiteindelijk in 2014." Maar die vertraging maakt hem niet minder enthousiast over het resultaat. ,,Het is een prachtig nieuw ziekenhuis geworden met veel licht en ruimte. Een heerlijke plek om te werken."

[CARRIÈRESWITCH] En toch stopt hij nu. Ondanks dat hij morgen 65 wordt, wil hij het geen pensioen noemen. Hij kon immers nog anderhalf jaar doorwerken. ,,Ik zie het meer als een carrièreswitch. Van de hoogtechnologische geneeskunde een stapje terug naar de basale chirurgie. Niet meer specialistisch bezig zijn met de tien procent moeilijkste gevallen, maar met basisingrepen waar 90 procent van de wereldbevolking behoefte aan heeft. Ik wil weer werken met handen, ogen en oren."

De redactie selecteert, voor u, wekelijks een aantal belangrijke en spraakmakende verhalen uit de regio.

Terug naar de tropen dus. En dan vooral om nieuwe lokale collega's op te leiden. Want er zijn twee miljoen chirurgen nodig om alle noodzakelijke ingrepen te doen, weet hij. Zo overlijden er nu wereldwijd jaarlijks een half miljoen vrouwen omdat er geen mogelijkheid is een keizersnede toe te passen. Hij ziet veel perspectief in het opleiden van verpleegkundigen in het uitvoeren van ingrepen, zoals keizersnedes. ,,De kans dat ze dan in eigen land blijven werken is vele malen groter dan bij doktoren of chirurgen." Die laatsten zijn immers zeer gewild in westerse landen. Het probleem van de brain drain is immens, illustreert hij. ,,In Chicago werken meer Ugandese artsen dan in Uganda."

[OOGKLEPPEN] Hij kwam in Meander als algemeen chirurg en maakte de ontwikkeling mee naar drie deelgebieden: trauma, darmchirurgie en vaatchirurgie. Gezien zijn ervaring was het logisch dat hij vaatchirurg werd. Die differentiatie juicht hij toe, om de technologische ontwikkelingen nog te kunnen behappen. Maar hij wijst ook op een keerzijde. ,,Het overzicht van de hele patiënt ontbreekt nu vaak. Chirurgen kijken dan met oogkleppen naar de patiënt, terwijl er behoefte is aan die brede blik van de ouderwetse chirurg." Zo ziet hij dat er nog wel eens ingrepen worden uitgevoerd die wellicht het lokale fysieke probleem even verlichten, maar de algeheel broze toestand van de patiënt niet ten goede komt. ,,Ik zou willen dat er meer op kwaliteit van leven en overlijden wordt gelet dan op de lengte van het leven."

Niet alleen het te snel vertrouwen op apparatuur in plaats van op handen, ogen en oren, maar ook de hoeveelheid dataverwerking in de huidige geneeskunde staat hem tegen. ,,De moderne arts is meer boekhouder dan dokter. Iedereen wordt dokter om contact te hebben met de patiënt maar nu zitten we de helft van de tijd achter de computer te managen en onderzoeken te bekijken."

[STICHTING MEMOZ] Dat is voor hem straks goeddeels afgelopen. Hij heeft zich weer gemeld bij Artsen zonder Grenzen en wacht op een oproep voor uitzending. Wel voor kortere periodes, zodat hij meer thuis bij zijn gezin is. Daarnaast zal hij regelmatig afreizen naar Mozambique om hulp te bieden in de kraamafdeling van een afgelegen ziekenhuis op een idyllische plek, Ilha de Moçambique. Dat doet hij namens de stichting Memoz (Meander-Mozambique) die hij zelf mede oprichtte, na een verzoek van de medische staf om een partnerziekenhuis in den verre te vinden.

Voorhoeve neemt morgen met een symposium over 'global surgery' afscheid van Meander. Zijn neef Joris Voorhoeve (oud-minister en huidig voorzitter van de raad van toezicht van ontwikkelingsorganisatie Oxfam Novib) houdt een voordracht. Hij hoopt dan ook het resterende bedrag voor een nieuw dak van de kraamafdeling in Mozambique te mogen ontvangen. Voor die verbetering is 10.000 euro nodig.

Memoz steunen om het dak op de kraamafdeling in Mozambique te kunnen zetten, kan door een bedrag te storten op NL 79 RABO 0152 5373 41.

Door Hans Veltmeijer

Hans Veltmeijer
Foto: Hans Veltmeijer