De zoon van Marcel en Gonny heet Marc (20), niet te verwarren met onze minister-president. ,,Nee, de politiek trekt me niet. Dan moet je veel te veel vergaderen", aldus de jongste generatie Rutte, die op termijn vermoedelijk het bedrijf van zijn ouders overneemt. Marc studeert aan Aeres Hogeschool Dronten.

De boerderij verhuisde twaalf jaar geleden uit Achterveld richting Terschuur, aan de Stoutenburgerweg. ,,We moesten weg vanwege woningbouw. Maar daar liggen onze wortels, want mijn opa is er begonnen, gekomen vanuit Haarlem, ook al vanwege stadsuitbreiding." Vanaf 2007 verdubbelde het aantal melkkoeien geleidelijk naar 130 stuks vee. ,,Als de marges krap zijn, moet je wel groeien, dat zie je in elke agrarische sector."

SCHAALVERGROTING Al snel valt het woord stikstof, dat in deze tijd een hot item is, omdat het een dreigend zwaard van Damocles is boven de nek van veel boeren. ,,Als je niks in je bedrijf wijzigt, heb je er nu het minst last van", zegt Gonny. Dat is de familie Rutte dan ook niet van plan.

De boerin weet dat in zestig jaar de ontwikkeling naar schaalvergroting heeft doorgezet, maar onderkent dat dit misschien niet de juiste weg was. ,,Nu wil de overheid dit het liefst in twee á vier jaar omturnen tot kringlooplandbouw. Dat is onmogelijk. Want dan heb je andere stalsystemen nodig en andere manieren van landbeheer. Dat is een enorme omslag. Je investeert in een stal voor twintig tot dertig jaar en dat kost meer dan een miljoen. Dat kun je toch niet in twee jaar afbreken voor een nieuw systeem?"

ZWALKEND BELEID Het verbaast Marcel niet dat de hele agrarische wereld nu op z'n achterste benen staat. ,,Vergunnings- en ontwikkelingsrechten worden je afgenomen. Als je te dicht bij een natuurgebied zit, wordt er glashard tegen je gezegd dat je moet stoppen. En er staan heel veel stippen met natuurgebieden op de Nederlandse kaart. De depositienormen in ons land zijn ook extreem hoog. Er worden bovendien geen knopen doorgehakt. Je hebt niks aan een zwalkend beleid, daar is niet op te ondernemen. De regelgeving is enorm complex. Ondanks dit alles vinden we nog elke dag vreugde in ons werk. Mensen voorzien van een gezond en kwalitatief hoogstaand product, met zorg voor dier, grond en omgeving. Daar zijn wij trots op!"

Zestig procent van het voedsel in ons land hebben we overDe lage melkprijs heeft volgens Marcel en Gonny alles te maken met de wereldhandel en de marktwerking. ,,Zestig procent van het voedsel in ons land hebben we over. Maar als je dat binnen de Europese Unie verkoopt, is dat in mijn ogen geen export. We hebben hier ook veel grasgroei, zeer geschikt voor melkvee. Onze melk is voor Friesland Campina, dus dat kan overal terecht komen."

SOCIAL MEDIA Het BoerBurgerBoek vindt zijn oorsprong bij Caroline van der Plas, die elke week een boer op Twitter aan het woord liet over de passie voor zijn of haar bedrijf. Haar BoerBurgerBeweging heeft als doel om burgers inzicht te geven in hoe boeren werken en de bevolkingsgroepen dichter bij elkaar te brengen. Het motto van de organisatie is: 'Wees goed, vertel en verbind'. ,,Want boeren krijgen veel negativiteit over zich heen. Caroline vroeg of ik mee wilde doen aan haar boek en ik heb ja gezegd", aldus Gonny. Het boek bevat 21 markante verhalen (ook van tuinders), geselecteerd uit het social mediaplatform @BoerBurgerTweet (ook op Facebook).

Waar komt het voedsel vandaan? Zorgen boeren wel goed voor hun dieren? Word je ziek van glyfosaat? Zitten er antibiotica in vlees en zuivel? Blijven kalveren bij de koe? Waarom lopen koeien 's winters niet buiten? Hoe worden onze bloemen geteeld? Hoe lang zitten varkens in een vrachtwagen? Op dit soort vragen krijgen lezers antwoord, vanuit de praktijk. ,,Dit is niet bedoeld om de burger om te praten, maar om hem inzicht te geven hoe het er op ons bedrijf écht aan toe gaat. Want we hebben veel last van wilde verhalen."

RASSEN Als deelnemer aan Vallei Boert Bewust geven de Ruttes ook rondleidingen op hun boerderij. ,,Dan moet je wel een stapje meer doen om jezelf in de maatschappij zichtbaar te maken. Hiervoor moet je aan allerlei punten voldoen, zoals op het gebied van dierenwelzijn."

Daarom laat Gonny ook nu zien hoe hun melkkoeien in een ruime, open stal staan, waar en hoe het voer (semi-automatisch) gemengd en gegeven wordt, waar kalveren veel ruimte in het stro hebben en hoe de koeien vrijwillig naar de melkrobot lopen om zich volautomatisch te laten melken. Hoe die laatste actie in z'n werk gaat, is indrukwekkend om te bekijken. Gonny zegt dat ze de koeien robuuster willen krijgen. Daarom zijn ze bezig om hun dieren te kruisen met twee andere rassen. ,,Zodat ze langer meegaan. De meeste koeien zijn hier nu gemiddeld zes jaar, al lopen er ook rond van twaalf jaar. Tot nu toe zien ze er goed uit."

RESPECT Het BoerBurgerBoek is een initiatief om boeren en tuinders een stem te geven. 'Een stem die daadwerkelijk gehoord wordt door burgers en beleidsmakers en het contact en wederzijds respect tussen boeren en burgers normaliseert', staat er op de website boerburgerbeweging.nl. Hier is het boek ook te bestellen. De kostprijs is 14,95 euro.

Door Freek Wolff