Freek Wolff

De familieroman kent twee verhaallijnen die zich beurtelings afspelen in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting, en in het heden in Twente. ,,Ik was daar diverse keren in een bed & breakfast midden in de bossen, voor een schrijfretraite. Tussendoor wandelde ik in dat prachtige Twentse landschap. Dat moest het decor worden voor het landhuis Vossensteyn!"

Constance Croon is de protagonist in het verhaal, een schrijfster die gebroken heeft met haar familie, omdat ze ooit ten onrechte beschuldigd werd van een ongeluk dat haar broertje invalide maakte. ,,De narcistische moeder van Constance is zeer dominant. Haar jongste dochter mocht er nooit zijn; als lelijk eendje werd zij de zondebok van het gezin. Voor een kind is dat een verschrikkelijke positie. Constance heeft twee 'geslaagde' zusjes en een invalide broer. Die drijven al vroeg de spot met haar passie om verhaaltjes te schrijven."

[ZONDEBOK-THEMA] Maria trekt een paar boeken uit de kast van de filosoof René Girard, waar ze verdieping vond over het zondebok-thema. 'Ik zie satan vallen als een bliksem' is een titel. ,,Girard spreekt over rivaliteit en imiterend verlangen. Hij noemt het de oorsprong van geweld tussen mensen. Binnen het gezin Croon vind je dat terug. De gezinsleden hebben in Constance een gemeenschappelijke vijand."

Ook het thema narcisme fascineert de schrijfster. ,,Ik mocht putten uit wrange verhalen van een vriendin over haar narcistische moeder. Zo aangrijpend. Het narcisme zie je in deze tijd om je heen. Op de sociale media - Facebook, Instagram – wil iedereen gezien, beroemd worden. Waar ligt de grens van zelfpromotie? Ik moet hier zelf ook wijs mee omgaan. Voor je het weet wordt Facebook een obsessie."

[VERBONDEN] Toch is 'schuld' het belangrijkste thema in het boek. Volgens Maria een existentieel begrip, dat in al haar boeken voorkomt. ,,Ik vind het belangrijk dat je worstelt met schuldvragen. Dat je schuld durft te erkennen en dat je je ervan kunt bevrijden. Ontkenning van schuld is ziekmakend. Dat komt in het boek op twee manieren terug. Die oma lijdt zwaar onder wat er in de oorlog is gebeurd; na 75 jaar leeft dat nog steeds bij haar. Zowel oma als kleindochter ontdekken hoezeer de beslissingen die je neemt in je leven, een enorme impact kunnen hebben, op jezelf en anderen. Want je bent met elkaar verbonden."

De redactie selecteert, voor u, wekelijks een aantal belangrijke en spraakmakende verhalen uit de regio.

,,Ik had als leidraad voor mijn verhaal dat schuld leidt tot verlangen naar bevrijding. En dit leidt tot vechten voor de waarheid. Want Constance is ten onrechte beschuldigd, maar dit gaat een eigen leven leiden. Daardoor komt ze zelfs in verwarring over wat er nu wel of niet gebeurd is. Als er gesjoemeld wordt met de waarheid, verandert dit de relaties. Daarom moest ze breken met de familie."

[EXPLODEREN] De oma van Constance wil bevrijd worden van haar schuld als ze in het Twentse landhuis Vossensteyn op sterven ligt. Daarom vraagt ze haar kleindochter om er een boek over te schrijven. Constance voelt er aanvankelijk niks voor. Als ze echter het dagboek van haar grootmoeder leest, werpt ze zich vol passie op het schrijfproject. ,,Maar dan arriveert haar familie in het landhuis Vossensteyn. Als dat gebeurt, krijg je een enorme dramatische ontwikkeling. Hier speelt nog een liefdesgeschiedenis doorheen en de rol van Constance's haatdragende zuster Titia. Dat gaat natuurlijk exploderen."

Het boek is geschreven vanuit drie perspectieven: stukken uit oma's dagboek, het verhaal van Constance en zoals Titia tegen alles aankijkt.

Autobiografische elementen komen niet zozeer voor in 'Het litteken van Vossensteyn'. Dit was wel het geval in Maria's derde boek 'Joodse buren', een bestseller. ,,Mijn beleving van het schrijverschap heb ik wel in mijn nieuwe roman verwerkt. En ik kon het niet laten om de Rivierenbuurt in Amsterdam, waar ik zelf gewoond heb, een plek in het verhaal te geven. Die buurt heeft mijn hart."

[VERZET] De aanleiding voor haar nieuwste boek is het verzet in de oorlog, waar de Barneveldse veel over las. Hier viel haar een aantal interessante, en ook schrijnende dingen op. ,,Verzetsgroepen werkten elkaar onderling soms tegen. Verzetsmensen (vaak jonge studenten) die verraders elimineerden, hielden daar trauma's aan over; iemand dood schieten is iets vreselijks. En er waren liquidaties van collaborateurs, waarvan achteraf de vraag was of dit wel terecht was. Een ander aspect is dat persoonlijke gevoelens en conflicten gevaar opleverden, want die vertroebelden het verzetswerk. Al deze elementen zijn belangrijk geweest voor het ontstaan van het plot voor mijn boek."

De nieuwe roman is aanzienlijk dikker geworden dan haar voorgaande boeken: 'Papa Tango' (2009), 'Het vreemde meisje' (over liefde en misbruik, 2013), 'Joodse buren' (2015) en 'Hunkering' (2017). Ze vond het proces heel spannend en werd weleens bestormd door twijfels. ,,Maar dat hoort nu eenmaal bij het schrijfproces. Mijn meelezers waren in elk geval enthousiast."

,,Deze roman loopt wel goed af hoor, al moet ik dat eigenlijk niet verklappen", lacht Maria. ,,Er zitten zeker ook lichte elementen in. De humor heb ik in oma gevonden. Zij blijkt een ondeugd te zijn. Comic relief moet je hebben, want anders ga je ten onder in de misère."

Als jong meisje fabriceerde Maria al boekjes met tekeningen. Ook later als actrice, regisseur en drama-docent schreef ze toneelstukken onder andere voor Amnesty International en Derde Wereld Organisaties, en wervende teksten voor haar werk op de Christelijke Hogeschool Ede.

[PRESENTATIE] De eerste presentatie van Maria's nieuwe roman is op 3 november in Amsterdam, om 15.30 uur aan de Waalstraat 45 (Literaire Salon van Boekhandel Jimmink). De tweede presentatie is op zaterdag 9 november om 11.00 uur in Bibliotheek Barneveld aan de Nieuwstraat 29 (inloop vanaf 10.30 uur). Tijdens deze laatste presentatie in haar woonplaats zal ook het Barnevelds Schrijverscollectief aanwezig zijn en werkt de Close Harmony Group CLC (Chicken Line Connection) mee.

['Het litteken van Vossensteyn' verschijnt bij Uitgeverij Aspekt.]