Jarenlang werd Susanne door een familielid thuis seksueel misbruikt. Het leverde haar een trauma op, waarvan ze nog dagelijks de zware gevolgen ondervindt: ze is arbeidsongeschikt en zit in de bijstand, heeft geregeld paniekaanvallen en heeft moeite om zich te concentreren en om relaties aan te gaan. ,,Tot mijn zestiende heb ik het altijd voor mijzelf ontkend", zegt ze. ,,Pas vijf jaar geleden kwam het echt naar boven. Sindsdien blijft het misbruik mij achtervolgen."

IN MIJN HOOFD Omdat haar zussen bij hun huwelijken een nieuwe naam aannamen, was Susanne nog de enige die de achternaam van haar misbruiker droeg. ,,Ik dacht altijd: het is maar een naam. En die komt hier in de omgeving best veel voor, dus wat maakt het allemaal uit? Maar op een gegeven moment werd het wel een groot iets in mijn hoofd. Uiteindelijk besloot ik om de naam van mijn moeder aan te nemen."

De redactie selecteert, voor u, wekelijks een aantal belangrijke en spraakmakende verhalen uit de regio.

Dat was nog niet zo eenvoudig, omdat ze de kosten voor het veranderen van die naam niet kon dragen. ,,Zoiets blijkt 900 euro te kosten. Dat is voor iemand met een bijstandsuitkering natuurlijk moeilijk op te hoesten. Ik zit in de bijstand, juist vanwege het misbruik. Mede door de naamsverandering, hoop ik er op termijn weer bovenop te komen en weer iets bij te dragen aan de samenleving. Dan is het jammer dat zo'n stap zoveel geld kost." Susannes moeder Therese is voorzitter van Revief, een organisatie die ze zeven jaar geleden oprichtte om lotgenotencontact te organiseren voor mensen die in hun jeugd seksueel zijn misbruikt. Via haar besteedde SP-Kamerlid Michiel van Nispen aandacht aan de zaak. Hij stelde er schriftelijke vragen over aan de minister. ,,En via die weg kon ik mijn verhaal ook op de landelijke radio vertellen. Dat trok weer de aandacht van een meneer die het geld wel kon missen en voor mij de rekening van mijn naamsverandering wilde betalen. Ongelooflijk lief. Ik ben echt superblij."

PLEIDOOI Haar moeder heeft sindsdien 'een andere dochter', zoals Therese het zelf noemt. ,,Natuurlijk is haar trauma nu niet ineens verdwenen. Maar ze heeft nu wel meer het idee dat ze er mag zijn. En dat is heel wat waard. Zo'n naamswijziging doet echt wat met je identiteit." Eerder dit jaar klom Therese als Revief-voorzitter in de pen en schreef een brief aan minister Dekker. Hierin hield ze een pleidooi voor het kosteloos maken van naamveranderingen voor slachtoffers van seksueel misbruik. ,,Je moet je realiseren dat het niet bij die veranderingskosten blijft. Zo heb je bijvoorbeeld een nieuw rijbewijs, paspoort en OV-chipkaart nodig. Dat loopt ook aardig in de papieren."

Nu is het zo dat mensen die hun naam willen veranderen, daarvoor toestemming aan hun ouders moeten vragen. Omdat de familiebelangen vaak erg groot zijn, of omdat een van de ouders zelf de persoon is die het kind heeft misbruikt, willen die dat niet altijd doen. ,,Je kunt het eigenlijk niet van iemand vragen om naar de misbruiker te stappen om toestemming te vragen", vindt Therese. ,,Er is de afgelopen tijd al wel het een en ander veranderd. Het is iets gemakkelijker gemaakt voor incestslachtoffers om voor de naamswijziging in aanmerking te komen, omdat zij sinds kort ook een rapport van hun behandelaar kunnen overleggen. Tot die tijd konden alleen slachtoffers van veroordeelde daders hun naam gratis laten wijzigen, terwijl maar een klein percentage daders daadwerkelijk wordt veroordeeld."

ZOETHOUDERTJE Toch pleit zij in haar brief aan minister Dekker voor een verdere verruiming van de criteria om de naam gratis te kunnen wijzigen. Dit zou makkelijker moeten worden voor mensen met een krappe beurs.

In een persoonlijke reactie op haar brief geeft Dekker aan dat, om te beoordelen of de betrokkene inderdaad slachtoffer is, een aangifte alleen niet voldoende is voor een gratis naamswijziging. Hij heeft besloten aan te sluiten bij de criteria van het Schadefonds Geweldsmisdrijven. ,,Straks is een naamswijziging voor slachtoffers van incest ook gratis als door het Schadefonds een uitkering is toegekend", schrijft hij.

Therese zegt dit nog niet voldoende te vinden. ,,Een zoethoudertje", noemt ze de stap van de minister. ,,Het Schadefonds keert alleen uit bij een uitgebreide rapportage van betrokken instanties, zoals instellingen, politie of artsen. En misbruik binnen het gezin is echter heel moeilijk te bewijzen."

Door Jannes Bijlsma