Ik wacht eigenlijk op de zwaluwen,” verwelkomt Henk Kampert de bezoeker. Hij wijst op de hal waar zijn mannen shovelbakken in elkaar zetten. In de spanten zijn overblijfselen te zien van nesten van vorig jaar. De eerste boerenzwaluwen zijn al gesignaleerd, maar moeten eerst wat vliegen vangen na een reis van duizenden kilometers vanuit zuidelijk Afrika.

De huiszwaluwen zullen spoedig volgen. Die nestelen onder het overstek van Kamperts huis. ,,Vroeger, toen hier nog allemaal kleine boerderijen waren en de koeien in het land werden gemolken, waren er overal plekken met modder en mest waar ze hun metselspecie vandaan konden halen. Nu zijn de nesten soms zo droog dat ze uit elkaar vallen, zodra de vogel gaat broeden.” Daarom heeft hij kunstnesten opgehangen; nog niet gebruikt, maar dat zal vast wel komen.

VOGELBOEKJE De 70-jarige Kootwijkerbroeker is geboren in een oud boerderijtje dat tot twintig jaar geleden op deze plek stond. Zijn vader, die er ook geboren was, was er nog boer, maar zelf zag Henk daar geen brood meer in. Hij maakte van zijn hobby metaalbewerking zijn vak. Zijn andere liefhebberij, vogels, nam hij over van zijn vader. ,,Die had al een vogelboekje, best bijzonder in die tijd. Hij kende ook veel vogels. Nestkasten ophangen was toen nog niet nodig, de vogels konden overal wel een nestplek vinden in oude boerderijen en schuren en in dikke houtwallen die overal stonden.”

De redactie selecteert, voor u, wekelijks een aantal belangrijke, spraakmakende of opmerkelijke verhalen uit de regio.

Tijden veranderen. Zowel het nieuwe huis als de gelijktijdig gebouwde garage liet hij voorzien van inbouwkasten voor vogels en vleermuizen, de meeste zijn inmiddels bewoond. Op het dak liggen gierzwaluwpannen, waar nu huismussen in nestelen. De kwetterende mussen hebben het duidelijk naar hun zin op het terrein, wat al lang niet meer vanzelfsprekend is. ,,Alles wordt tegenwoordig dichtgetimmerd.”

KERKUILEN In de garage plaatste Kampert bij beide kopgevels een kerkuilenkast in de nok. De achterste is bewoond; daar zitten zelfs al vijf jongen in, opvallend vroeg, volgens een uilenteller die jaarlijks alle nestkasten in de omgeving langs gaat. Nu laat Kampert de vogels liever met rust.

,,Kerkuilen zitten hier al tientallen jaren, alleen toen er in 2001 zogenaamd een uitbraak van mond- en klauwzeer was en we verplicht gif moesten plaatsen tegen muizen en ratten gingen ze dood. Maar daarna kwamen ze langzaam weer terug. Eén keer broedde een holenduif in het voorportaaltje. De uil liep er steeds langs en deed de jonge duiven niks.”

MANDARIJNEEND De voorste kast in de garage zorgde een paar jaar geleden voor een verrassing: er ging een mandarijneend broeden. ,,Maar toen de jongen uitkwamen, vloog de eend in paniek rond: de kuikens konden niet buiten komen. Toen ben ik er op de ladder naartoe geklommen en heb ze met nest en al opgepakt en bij de vijver losgelaten.”

Bij die vijver, in een omheind en met struikgewas omzoomd weitje, broeden ook al vele jaren brandganzen. Nu lopen er twee, de voorhoede. ,,De rest kan elk ogenblik komen. Vorig jaar vijftien paar. Dan vechten ze om de beste plek aan de koele noordkant van het eilandje.” Binnenkort zal ook het 'waterkipje' er zijn nest bouwen en er broedt zelfs een ijsvogelpaar. In het weitje heeft Kampert vorig jaar bovendien een huiszwaluwentil gebouwd.

TREKLIESTER In de bomen nestelen nog allerlei andere soorten, waaronder de sperwer, de grote bonte specht en vorig jaar nog de steeds zeldzamer wordende grote lijster. ,,Trekliester noemen we die hier. Maar het nest werd verwoest door de marikolf - weet je wie ik bedoel? De Vlaamse gaai.” Ook de kauwen zijn een bedreiging voor andere vogels, vooral voor de torenvalken waarvoor Kampert verscheidene kasten heeft opgehangen. ,,Tegen één of twee kunnen ze zich nog wel verdedigen, maar tegen 25 niet.” Alleen in een nestkast aan de achterkant van de werkplaats wisten ze stand te houden en broeden ze nu hun eigen eieren uit plus eentje van een holenduif… De vogelwereld is vol verrassingen.

door Kees van Reenen

Kees van Reenen
Foto: Kees van Reenen
Torenvalkkasten worden vaak gekaapt door kauwen.
Kees van Reenen
Foto: Kees van Reenen
Een woning voor de huiszwaluwen.
Kees van Reenen
Foto: Kees van Reenen
Inbouwnestkasten worden blijkens de poepsporen goed benut.
Kees van Reenen
Foto: Kees van Reenen
Henk Kampert bij boom met steenuilen- en torenvalkkast. Rechts garage met vele nestplekken.
Kees van Reenen
Foto: Kees van Reenen
Henk Kampert.
Kees van Reenen
Foto: Kees van Reenen
Goed gecamoufleerd sperwernest op het terrein van Hekamp.
Henk Kampert
Foto: Henk Kampert
Vijf eitjes van torenvalk en één van holenduif in nestkooi in werkschuur Hekamp.
Kees van Reenen
Foto: Kees van Reenen
Huiszwaluwentil in weitje. Op achtergrond Henk Kampert en paartje brandganzen.