Tijdens het gesprek benadrukt Zwerver meerdere keren hoe belangrijk bewegen is. ,,Het is ontzettend gezond. Niet alleen voor topsporters, maar voor iedereen. Ook voor mensen met allerlei aandoeningen, zoals suikerziekte en overgewicht." De sportarts geeft voorbeelden hoe het relatief simpel is om meer bewegen in het dagelijks leven in te passen. ,,Neem vaker de trap in plaats van de lift, fiets meer en laat de auto wat vaker staan. We hebben hier in het ziekenhuis op sportmedisch gebied veel mogelijkheden. De deur staat voor iedereen open, dus niet alleen voor topsporters."

Zwerver kreeg de mogelijkheid om in Ede aan de slag te gaan en ziet volop mogelijkheden om zijn tak van sport verder te ontwikkelen. ,,Ik kijk ernaar uit om binnen Sports Valley het wetenschappelijk onderzoek meer vorm en inhoud te geven. Samen met Wageningen University & Research, NOC*NSF en andere regionale en nationale partners gaan we onderzoeken hoe we het evenwicht belasting-belastbaarheid kunnen monitoren. We kijken hoe we dat kunnen beïnvloeden door training, voeding en andere interventies." De vraag daarbij is of blessures nog beter voorkomen kunnen worden. ,,En is het mogelijk om, wanneer blessures toch optreden, ze zo gepersonaliseerd mogelijk te behandelen."

EENVOUDIGER Volgens Zwerver zijn bepaalde mensen eenvoudig aan te zetten om te gaan sporten en bewegen, maar voor anderen is dat moeilijker. ,,En dat zijn vaak de mensen die het zo nodig hebben. Het is ontzettend lastig om ze aan het bewegen te krijgen." De Groninger geeft aan dat het mensen eenvoudiger gemaakt zou moeten worden om te bewegen. ,,Hang kunst bijvoorbeeld in het trappenhuis en niet in de lift."

Hoge bloeddruk, hart- en vaatziekten, diabetes, depressie en overgewicht; het zijn zomaar enkele zaken die samen (kunnen) hangen met weinig bewegen. ,,Bewegen moet aantrekkelijk gemaakt worden en geïntegreerd in het dagelijks leven."

Naast de wetenschappelijke activiteiten is Hans Zwerver, in deeltijd woonachtig in Wageningen, ook praktisch werkzaam als sportarts en krijgt hij sporters te zien met sportgerelateerde problemen. ,,Deze combinatie geeft mij de kans sportgeneeskunde in zijn volle omvang uit te oefenen en dit nog jonge vakgebied verder te ontwikkelen."

(Tekst gaat verder onder het kader.)

Sports Valley is het High Performance Medical Centre van Ziekenhuis Gelderse Vallei. Het biedt sportmedische diagnostiek, begeleiding en behandeling op maat aan olympiërs, paralympiërs, nationale en internationale topsporters, sporters en beginnende sporters, waarbij ook geïnvesteerd wordt in wetenschappelijk onderzoek.
Bron: Sports Valley

Als sportarts richt Zwerver zich vooral op twee specifieke aandachtsgebieden. Dit zijn overbelastingsblessures, vooral peesaandoeningen, en op de inzet van bewegen als medicijn bij mensen met chronische aandoeningen. ,,Als Sports Valley dragen we daarmee dus niet alleen bij aan herstel, maar ook aan preventie." Zwerver maakt duidelijk dat bijvoorbeeld de helft van alle hardlopers op enig moment last krijgt van een achillespeesblessure. ,,Dat wordt vaak afgedaan als lastig. Het kan echter veel impact hebben op het dagelijks leven. Mensen kunnen niet meer naar hun loopgroep, de sociale contacten worden minder en ze worden chagrijnig.''

PROMOVEERDE De wetenschappelijke activiteiten van prof. dr. Zwerver richten zich met name op peesaandoeningen en op 'healthy active ageing'. In 2010 promoveerde hij op de epidemiologie en (shockwave) behandeling van de 'jumper's knee'. Zijn onderzoek resulteerde in ruim honderd wetenschappelijke publicaties in vooraanstaande sportmedische tijdschriften en tekstboeken. Zwerver presenteert wereldwijd zijn kennis op vooraanstaande congressen. ,,Ik ben maandagavond teruggekomen uit Barcelona. Daar was een bijeenkomst over peesonderzoek." In de loop der jaren wist Zwerver een netwerk op te bouwen. ,,Ik was vorig jaar bijvoorbeeld voorzitter van een internationaal peescongres in Groningen."

Het medisch team van Sports Valley bestaat uit sportartsen, radiologen en sportorthopedisch chirurgen. Zij werken intensief samen met verschillende afdelingen in het ziekenhuis in Ede, zoals longgeneeskunde, cardiologie, Klinisch, Chemisch Hematologisch Lab en de apotheek. ,,In principe staat de deur voor iedereen open die een verwijzing van de huisarts heeft. En voor sportmedische onderzoeken kunnen mensen zonder een verwijzing terecht. Mensen kunnen op dezelfde apparaten testen ondergaan als waarop de olympische sporters actief zijn."

Er lopen helaas ook veel goeroes rond in de sportwereld

Vergeleken met vroeger hebben de (technologische) ontwikkelingen een vlucht genomen en zijn ook bepaalde inzichten anders geworden. ,,Twintig jaar geleden lag iemand na een operatie drie weken op bed. Nu is het vaak belangrijk om al heel snel weer te bewegen. De topsporters kun je wat dat betreft vergelijken met de Formule 1. Ontwikkelingen van daaruit stromen door naar anderen. Met wetenschappelijke onderbouwing proberen we de activiteiten meer body te geven." Zwerver waarschuwt dat er veel mogelijkheden zijn om je te laten behandelen, maar dat er verschil in kwaliteit is. ,,Er is een wildgroei aan behandelaars. Er lopen helaas ook veel goeroes rond in de sportwereld."

Sports Valley is ook betrokken bij grote sportevenementen. Zo wordt medische ondersteuning gegeven tijdens bijvoorbeeld de Olympische en Paralympische Spelen en WK's en EK's voor diverse sportbonden. En bij bijzondere sportevenementen, zoals de INEOS 159 challenge waar Eliud Kipchoge de marathon onlangs onder de twee uur liep.

,,We beoordelen bijvoorbeeld, vanaf afstand, foto's. De gegevens komen vanuit de hele wereld bij ons op de computer binnen." Het is dan ook geen toeval dat een klein land als Nederland opvallend goed presteert tijdens veel takken van sport. ,,We denken en werken vooruitstrevend en dat draagt mede bij aan de resultaten."

Zwerver is positief over zijn eerste weken in Ede. ,,Een verademing", noemt hij het. ,,We hebben een prachtig team en de lijntjes zijn kort. Bovendien is er veel knowhow." Hoewel de aandacht van Zwerver veelal naar het 'bewegen' gaat, geeft hij aan dat aandacht voor de juiste voeding ook belangrijk is. ,,Het één kan niet zonder het ander." Zwerver koos destijds bewust voor het vak waarin hij nu actief is. ,,Ik heb veel interesse in het menselijk lichaam. Hoe reageert het lichaam bij inspanningen."

Uit recent onderzoek van Kenniscentrum Sport blijkt dat de opbrengsten van sport 2,51 keer hoger liggen dan de kosten (Social return On investment van sport en bewegen, 2019) Sport heeft dus een maatschappelijke en economische meerwaarde. Om sport en sportzorg te behouden in de regio, is de betrokkenheid van meerdere partijen nodig. Naast medici en de zorgverzekeraars spelen bestuurders op lokaal, regionaal en landelijk niveau ook een rol. Om topsport en sportzorg in Gelderland goed te organiseren is samenwerking tussen deze partijen noodzakelijk. Ziekenhuis Gelderse Vallei richt zich op voeding, sport en bewegen en geeft dit onder andere vorm door de oprichting van Sports Valley.
Bron: Sports Valley

Door Barry Wensink