Hier wonen en werken jonge vrouwen die nergens anders terechtkunnen'', zegt Margreet Haase (1973). Zij is geen onbekende in de zorg. Al sinds haar negentiende is ze werkzaam in de gehandicaptenzorg, ouderenzorg en de psychiatrie. De laatste acht jaar was ze welzijnsbegeleider, ook wel activiteitenbegeleidster genoemd, in verpleeghuis Norschoten in Barneveld. ,,Maar altijd had ik de wens om voor mezelf te beginnen. Ik liep voortdurend tegen beperkingen binnen de zorg aan. Het ergste vond ik dat ik geen tijd had om werkelijk aandacht te besteden aan mensen die daar heel veel behoefte aan hebben. Ik kon niet voldoende bijdragen aan de zin van hun leven.’’

Vooral jonge mensen met niet aangeboren hersenletsel (NAH), als gevolg van bijvoorbeeld een ongeluk of een herseninfarct, worstelen met zingeving, ontdekte Margreet. ,,Zij vragen zich af of hun leven er nog toe doet. Met nog een heel leven voor de boeg, hebben ze vaak het gevoel dat hun leven uitzichtloos is. Waar doen ze het voor, vragen ze zich af.’’

MAATWERK Ter illustratie vertelt ze het verhaal van vijftiger Ria die na een hersenbloeding tegenwoordig in een speciale woongroep voor mensen met NAH in verpleeghuis Norschoten woont. ,,Ria is ernstig beperkt, maar wil zich wel degelijk nuttig maken. We hebben samen gekeken naar wat ze kan en wat ze zou willen. Het heeft de nodige energie gekost om haar omgeving ervan te overtuigen dat wat ze wilde, het opzetten van een winkeltje, ook binnen een grote instelling mogelijk is.’’ Inmiddels verkoopt Ria zelfgemaakte sjaaltjes, kaarten, cadeautjes en eieren van ‘eigen leg’. Margreet: ,,Ze is helemaal opgefleurd, want ze voelt zich nuttig. Er was een omslag in denken binnen de instelling voor nodig om zover te komen, want je moet als organisatie maatwerk gaan leveren binnen een kader van regels.’’

Margreet is een doorpakker. ,,Ik wil snel schakelen. Als je ziet dat een cliënt lijdt, zijn er vaak eenvoudige aanpassingen mogelijk om iemand gelukkiger te maken.’’ Ze wijst naar twee bewoners van ‘haar huis’. ,,We gaan elke dag wandelen in het bos, daar worden ze rustig van. Dat weet ik, omdat ik luister naar wat iemand echt wil en verder kijk dan naar wat iemand zegt. Daar is tijd voor nodig, die heb ik hier. Maar zonder mijn ervaringen in het verpleeghuis én mijn ervaring als moeder van twee zoons met autisme, had ik dit initiatief niet kunnen nemen. Ik heb in de loop van mijn leven veel geleerd wat ik hier in de praktijk kan brengen. Tijd en aandacht, daar bloeien mensen van op. En andersom. Voor mij voelt dit niet als werk, ik heb het gevoel heel zinvol bezig te zijn.’’

EERSTE OPVANG Het begon voor Margreet met een dochter van een vriendin. ,,Ze heeft autisme en, als gevolg van haar beperking, psychische klachten. Haar opleiding lukte niet, ze voelde zich onbegrepen en ze had een negatief zelfbeeld. Ze kwam gewoon klem te zitten. Op een gegeven moment ging het niet langer en werd ze opgenomen in een ziekenhuis voor mensen met een psychiatrische aandoening. Daar word je in het algemeen niet beter van, want het ontbreekt er aan maatwerk. Ik heb toen aangeboden haar te begeleiden met 24 uurs zorg. Het was op dat moment een soort crisisinterventie, er moest wat gebeuren. Binnen de GGZ kwam ze namelijk niet verder vanwege de lange wachttijden.’’

Via via kreeg Margreet het huis aangeboden waar ze nu mensen zoals de dochter van haar vriendin opvangt. ,,Een huis zoals dit bestond nog niet, wel huizen voor mensen met een verstandelijke beperking, maar mijn doelgroep is anders. We vallen buiten elke regelgeving. Dat laatste komt overigens wel goed. In 2021 wordt de WLZ (Wet Langdurige Zorg) uitgebreid met de doelgroep psychiatrische patiënten. Die categorie mensen heeft nu als enige optie de beschermde woonvorm binnen een instelling, vaak een grootschalig huis met weinig persoonlijke aandacht, iets waar deze doelgroep nu juist behoefte aan heeft.''

DUIDELIJKE KADERS Anne (23), niet haar echte naam, zit op de bank met voor haar op de grond een alerte witte koningspoedel. Het is de hulphond die de afgelopen weken niet van haar zijde is geweken. Hij is nog jong en is in training om samen met Anne een team te vormen. Eenmaal volleerd zal hij Anne alarmeren als het niet goed met haar gaat. Op haar zestiende liep ze vast op het vmbo. Ze voelde zich eenzaam en onbegrepen. Haar roep om hulp werd op school genegeerd, want ze deed het toch goed op school! Pas toen ze depressief werd, zichzelf begon te beschadigen en suïcidaal werd, gingen alle alarmbellen in haar omgeving af. Ze werd opgenomen en behandeld voor autisme en in een beschermde woonvorm geplaatst. ,,Dat ging niet goed, ik werd er overschat en werd erg suïcidaal. Uiteindelijk werd ik opgenomen in een in autisme gespecialiseerde instelling.’’

Via Facebook kreeg ze contact met Margreet. Haar verhaal sprak Anne aan. ,,Ik ben bij de vorige instelling waar ik behandeld werd, heel erg opgeknapt. Nu woon ik in dit gezinshuis, daar ben ik blij om. Het is een prettige omgeving en ik krijg de juiste hulp voor mijn autisme: duidelijkheid, kaders aangeven, structuur én heel veel aandacht.’’

Voorlopig blijft Anne wonen én werken bij HaddasahSorgh. Margreet coacht haar en haar hulphond houdt haar in de gaten. ,,Hij trekt me uit moeilijke situaties en Margreet zorgt ervoor dat ik een vaste structuur in mijn dagen heb. Vier keer per dag ga ik bijvoorbeeld wandelen, op vaste tijden.’’ Ze heeft zelfs weer toekomstplannen. Nu al maakt ze op de dagbesteding die Margreet in haar huis aanbiedt cadeauartikelen zoals vazen, plantenhouders van macramé, kaarten. Op den duur, als het nog weer beter met haar gaat, wil ze anderen gaan helpen. ,,Als ervaringsdeskundige'', glundert ze.

ONBEGRIP Ook Geeske (24) komt tot rust in haar nieuwe onderkomen bij Margreet. Ze heeft autisme, is licht verstandelijk beperkt en kampt met depressies, maar dat is niet aan haar te zien. ,,Ik had liever gehad dat mensen het wel zouden zien’’, verzucht ze. ,,Mijn hele leven ben ik overschat. Altijd gepest, want mijn omgeving begreep me niet. Op mijn 15e ben ik uit huis geplaatst. Eerst op een zorgboerderij, toen in een beschermde woonvorm. Ik was er zó ongelukkig. Via Facebook kwam ik op het spoor van Margreet, dat was mijn laatste hoop, mijn enige andere optie was een beschermde woonvorm voor mensen met een verstandelijke beperking, maar daar hoor ik niet bij. Ik zou zelfstandig moeten kunnen wonen, was de diagnose, maar dat bleek in de praktijk niet haalbaar.’’

Ze voelt zich thuis bij Margreet in het huis. Haar onaangepaste gedrag, voortkomend uit frustratie, wordt minder. Muziek, haar grote uitlaatklep, en dan ‘knetterhard’, ze heeft er nu alle ruimte voor. ,,Ik heb altijd in groepsverband gewoond, was altijd beperkt in mijn doen en laten. Als je het zelf al lastig hebt, kan je geen rekening houden met anderen. Dat uitte zich bij mij in vernielzucht of vluchtgedrag. Margreet begrijpt me, laat me soms uitrazen.’’

TOEKOMST Overdag is Geeske bezig in en om het huis. Ze maakt veel van hout in haar werkplaats en in de dagbesteding knoopt ze Snuffelmatten voor honden. Binnenkort kan ze weer op de grasmaaier om het hele terrein te maaien.

Net als Anne heeft ook Geeske toekomstplannen: een eigen huisje met 24-uurszorg. ,,Een huisje waar ik mezelf kan zijn, maar waar ik ook terug kan vallen op hulp als dat nodig is. Een beetje zoals hier dus. Ik ben jong, ik zoek naar de zin van mijn leven. Voor wie moet ik mijn bed uitkomen? Ik heb helemaal geen vrienden, ik zou graag een maatje willen hebben om leuke dingen mee te doen. Maar dankzij de coaching van Margreet begin ik weer te geloven dat ook mijn leven waard is om geleefd te worden.’’

Wat Margreet betreft, die zou het liefst de door haar opgezette woonvorm uitbreiden met aparte huisjes voor mensen zoals Geeske. ,,Het is in principe heel simpel, ik heb hier de ruimte. En het is ook nog eens veel goedkoper dan kosten van de psychiatrie, dat is vele malen duurder.’’

'Hadassahsorgh gaat verder waar de reguliere zorg ophoudt'
Hadassahsorgh maakt deel uit van Sorgh.nl en beidt 24-uurs zorg en begeleiding op het gebied van wonen en werken aan jonge vrouwen met ASS, psychiatrische problematiek en/of -beperking. Haase: ,,We willen hen een thuisgevoel geven door hen het respect, het vertrouwen en de veiligheid te bieden die ze nodig hebben om tot ontwikkeling te komen.''
RUIMTE Er is ruimte voor vier jonge vrouwen die allemaal hun eigen kamer hebben. De rest van het huis is voor gezamenlijk gebruik.Naast wonen wordt passende dagbesteding geboden. Dit kan intern, maar ook buiten de deur geregeld worden.
BEGELEIDING Er is 24 uurs professionele en ervaren begeleiding. Deze wordt grotendeels door Haase verzorgd. Zij woont hier met haar (bijna) volwassen zoons. Hiernaast is een klein team beschikbaar dat deze begeleiding zo nodig overneemt.
IDENTITEIT ,,In de begeleiding is identiteit bepalend. Op grond van Gods Woord, de Bijbel, heeft Huis Hadassahsorgh de overtuiging dat het leven een gave van God is.'' Meer informatie: Margreet Haase, Meulunterseweg 92, Lunteren; e-mailadres: margreethaase@hadassahsorgh.nl.

Door Annelies Barendrecht

ANNELIES_BARENDRECHT
Foto: ANNELIES_BARENDRECHT
HaddasahSorgh in Lunteren. Aan de voorkant de vitirine met de producten die de bewoners verkopen.
ANNELIES_BARENDRECHT
Foto: ANNELIES_BARENDRECHT