Moedige keuze

Rond het militair-historisch informatiepunt De Smederij was ter gelegenheid van het Vrijheidsfestival een tijdsbeeld herschapen van de mobilisatie en oorlogsdagen in mei 1940. Best een moedige keuze, want de pantserwagen die te zien was en de paarden met kanon waren 79 jaar geleden geen partij voor de Duitse oorlogsmachine. De sobere uniformen van destijds, geweren en fietsen waren bij voorbaat al kansloos tegen de gemotoriseerde en zwaar bewapende troepen van Hitler. Op sommige plaatsen reed men gewoonweg dwars door de frontlinie heen.

Over moed gesproken. Het thema van de Boekenweek dit jaar 'de Moeder de Vrouw' was doorgetrokken naar de herdenking van de bevrijding van Ede. De rol van vrouwen in het verzet heeft bij de naoorlogse historici nooit de plaats gekregen die het toekwam.

Hannie Schaft was bekend omdat zij een gewapende verzetsstrijder was, maar vrouwen die koerierswerk deden of onderduikers of geallieerde piloten verborgen en verzorgden, dat werd door bijvoorbeeld Loe de Jong niet als verzetsdaad gezien. Hij waardeerde eigenlijk alleen fulltimers. Maar ook deze moedige vrouwen zetten hun eigen leven op het spel.

In januari kreeg Gerrie Welbedacht de Erepenning van de gemeente Ede voor haar verzetswerk. Zij was koerierster en vertelde mij dat zij uit een huis aan de Otterlose weg ook troepenbewegingen van de Duitsers noteerden.

Tot..., die een keer dat zij opeens naar het huis toekwamen. Gelukkig had men niet door wat daar werd gedaan. En ook dat vergde moed. Niet iedereen zou die keuze gemaakt hebben.