Nando Eskes (nando@eskesmedia.nl) heeft een internetbedrijf en is oprichter van de Edesche Concertzaal. Deze column verschijnt tweewekelijks.
Nando Eskes (nando@eskesmedia.nl) heeft een internetbedrijf en is oprichter van de Edesche Concertzaal. Deze column verschijnt tweewekelijks. Arjan van Bruggen

Durf je nog te zingen, zing dan mee

In Ede zijn koren en kerken belangrijk. Onvolledige verhalen en onbewezen aannames geven onnodige angst voor zang.


Het beleid van het RIVM stoelt op wetenschap: het coronavirus is overdraagbaar door grote druppels. Dus: houd afstand, blijf thuis bij klachten, was je handen.


De landelijke werkgroep ‘Zingen in de kerk’ adviseert over kerkzang. Maar hun advies over wel of niet zingen is secundair. De deskundigen zijn geen virologen, maar luchtdeskundigen. De belangrijkste vraag: zijn microdruppels sterk genoeg voor overdracht?, is niet bewezen. Hoe de lucht ook draait.

Het RIVM stelt voorzichtig dat extra ventilatiemaatregelen geadviseerd ‘zouden kunnen worden’. De werkgroep maakt daarvan: ‘Ventilatie is van wezenlijk belang’. En het raadt ‘op basis van bestaande kennis brede gemeentezang’ af. Welke bestaande kennis? Die is er niet.


Brede gemeentezang wordt uit voorzorg afgeraden, niet uit wetenschappelijk virologisch advies. Het RIVM daarentegen staat spreekkoren, hard meezingen en schreeuwen niet toe, niet vanwege de aerosolen, maar omdat dit meestal gebeurt in omstandigheden waar afstand houden moeilijk is.

Veel kranten schreven over uitbraken bij koren, dus het RIVM schrijft op dat dit ‘suggereert’ dat zingen een verhoogd risico zou geven. En politici en kerken evolueren dit, al cirkelredenerend, naar een praktijk van niet-zingen. Terwijl de basis blijft: overdracht anders dan via directe druppelinfectie is niet aangetoond.


Het RIVM schrijft dat een uitbraak eenmaal is gemeld nadat maatregelen waren genomen (Frankfurt, 10 mei). René Gottschalk, hoofd van de GGD in Frankfurt, zei dat de meeste geïnfecteerden na die kerkdienst werden besmet. In Bremerhaven werd een uitbraak eerst gekoppeld aan een kerkdienst, maar later bleken familie- en sociale contacten oorzaak.

Met deze focus op zingen, zouden we zomaar de werkelijke risico’s vergeten. Namelijk hoe we onze onderlinge contacten vormgeven. Als kerk stap je van 0 risico naar X risico zodra je mensen bij elkaar haalt. En van X naar X,2 of X,niks als je gaat zingen.

Afgelopen weekeind was ik op een bruiloft. Afstand houden? Onmogelijk. Ik verneem van feestjes allerwegen met wangzoenen, handen schudden, gedans, gejoel, vieze toiletten. Kerken en koren focussen zich op het zingen, willen het (overdreven) netjes doen, maar anderen malen steeds minder om de wel bewezen maatregelen. Laten kerken zich op die maatregelen concentreren. Dan zie ik geen probleem voor (ingetogen) zingen. Durf je nog te zingen? Zing dan lekker mee.


[Bronnen: zie column op edestad.nl.