'Oord met harmonie was een voorwaarde'

30 november 2020 om 14:03

'Hoorzitting': Luuk van Deel

EDE ‘Muziek of toonkunst is de kunstzinnige schikking en combinatie van de klanken van muziekinstrumenten en de menselijke stem om schoonheid van vorm dan wel uitdrukking van emotie te bereiken’, omschrijven woordenboeken. Het bijzondere is dat vrijwel ieder mens van muziek houdt. Maar de smaken lopen sterk uiteen. EdeStad.nl verdiept zich in een serie ‘Hoorzitting’ in de favoriete actieve en passieve toonkunsten van inwoners. Luuk van Deel bespeelt tegenwoordig een tuba en is voorzitter van de 100-jarige Harmonie in Ede.

Henny Jansen

Luuk van Deel werd in 1962 geboren in Den Haag, maar bracht het grootste deel van zijn jeugd door in Rotterdam. Na eerst nog een verhuizing naar Voorburg, lonkte het Oosten. ,,Samen met mijn partner Bea heb ik lang in Houten gewoond. Na dertig jaar waren we toe aan iets anders. Verkassen dus. Het maakte niet uit waar naartoe. Een oord met een plaatselijke harmonie was de enige voorwaarde. Het werd Ede en we hebben daar nog geen moment spijt van gehad. Rustig inburgeren was ons plan, Maar binnen anderhalf jaar was ik voorzitter van het 100-jarige muziekgezelschap De Harmonie.”

BLINDDOEK Als potlood op de kaart met een blinddoek om werd Ede in 2019 de nieuwe woonplaats van Luuk en Bea van Deel. Ze zijn al 42 jaar samen. Het paar heeft inmiddels vijf kinderen en drie kleinkinderen. ,,Vraag voor de verhuizing was wel hoe snel we ons huis konden verkopen”, licht Van Deel toe. ,,We hadden geluk, binnen vier dagen was het rond.”

Luuk van Deel is IT consultant en kan via zijn werkgever Capgemini overal in Nederland terecht. ,,Prima”, vindt hij. ,,En niet zeuren over reistijden.”

'PRULLENBAK IN BEHEER' ,,Ede viel direct goed. We voelden ons meteen thuis. Op straat is het wel wat smeriger dan we in Houten gewend waren. De sociale controle had daar meer invloed. Het zwerfafval en uitwerpselen van huisdieren viel ons gelijk op. Ik heb een wijkcoördinator hier in Ede-Zuid er wel eens over aangesproken waarom er zo weinig afvalbakken in Ede zijn. We boden zelfs aan een prullenbak voor de deur te beheren. Hij vond het een goede tip, maar een antwoord heb ik nooit gekregen.”

,,Maar verder vinden we Ede prima”, vervolgt hij. Leuke mensen, geweldige natuur. We voelden ons ook direct thuis bij een nieuw kerkgemeente. De Ontmoetingskerk aan de Zuilenstein. We stapten er als ‘secret guests’ binnen en werden zeer warm ontvangen. Zo geheim bleek het overigens niet, want niet veel later kreeg ik te horen ‘was jij in de kerk in Ede?’ Iemand herkende in mij het gezicht van mijn vader van vroeger in een kerk in Rotterdam. Hoe klein is de wereld?”

Vanaf zijn zevende passeerden meerdere muziekinstrumenten de revue. ,,Op de Rotterdamse Muziekschool begon het met trompet. De docent was ook lid van het Rotterdams Philharmonisch Orkest. Hij kon met ons, zo'n tien á twaalf leerlingen, na enkele jaren niet verder. Hij adviseerde het conservatorium.”

p Een uitgebreide versie is als Premium-artikel te lezen op EdeStad.nl

Op zijn zestiende leerde de jonge Rotterdammer zijn grote liefde Bea kennen. ,,Het waren tijden dat er op zondag niet zoveel mocht”, kijkt hij terug. ,,Mijn latere schoonvader had een orgel en daar probeerde ik van alles op uit. Dat deed ik trouwens met alle instrumenten. Gewoon doen en jezelf vormen. Bekende stukken bijvoorbeeld in andere toonsoorten proberen. Daar heb ik van geleerd. Noten lezen is geen punt. Maar ik speel het liefst uit mijn hoofd. ”

Na de verhuizing naar Houten in 1988 kwam Luuk van Deel in aanraking met harmonie De Bazuin in Utrecht. ,,Trompettisten hebben we hier genoeg’, kreeg ik te horen. ‘Pak liever een bariton’. Mijn dochtertje volgde klarinetlas en zat in het leerlingenorkest van De Bazuin. Ik was dan als chauffeur in de buurt. Krantje mee, dacht ik. En lekker relaxen. Dat kwam er niet van. De dirigent zei ‘daar staat een tuba, maak er maar wat van’. Zo gezegd, zo gedaan. Nu waren er al vier tubablazers, dus waagde ik de overstap naar de tenorsaxofoon.”

Bij De Harmonie in Ede ging het snel. ,,Na het vertrek van Sjoerd Booij werd een nieuwe voorzitter gezocht. Over het lange verleden kan ik je helaas niet zoveel vertellen, maar natuurlijk heb ik ook gehoord van de ‘groenen en de blauwen’ ooit. Gewoon gezonde rivaliteit. Het doet me denken aan die prachtige film van Bert Haanstra, ‘De Fanfare’. Er is veel veranderd. Samen met Irene betrokken we ons eigen gebouw De Kei. Marcheren op straat is er ook niet meer bij. Ook geen uniformen meer, wel een dresscode tijdens concerten. Op straat was het in de Utrechtse tijd wel leuk. Achteruit lopen bijvoorbeeld, tot ergernis van de tambour-maître. En al die leuke sinterklaasintochten. ‘Ettertjes’ die dan pepernoten in je sousafoon gooiden. ‘Tok, tok’ hoorde je dan. Gewoon gezellig.“

Afgelopen mei stond in De Schuilplaats het jubileumconcert gepland. Zoals vele evenementen kon deze door de coronacrisis niet doorgaan. ,,Maar het gaat een keer gebeuren”, belooft de preses. ,,We hopen komend voorjaar. Voor het jubileum is een speciaal stuk gecomponeerd gebaseerd op Ede. Wat dat is, blijft nog even een verrassing.”

,,Oefenen staat momenteel weer op een lager pitje. We hebben zo’n vijftig actieve leden. Aanvankelijk mochten we met dertig leden repeteren. We hebben dat aangepast in twee groepen van 25. Een houtgroep, met alle instrumenten waar hout in verwerkt is, en een kopergroep. Na de laatste maatregelen zijn we even helemaal gestopt. We willen geen slecht signaal afgeven. Dus nu even niet.”

,,Nieuwe leden zijn zeer welkom. Vooral klarinettisten, slagwerkers, bespelers van hoorn en een slagwerkdocent kunnen aan de slag. Instrumenten zijn prijzig. Zo betaal je voor een nieuwe tuba zo’n vijfduizend euro. Leden kunnen instrumenten van de vereniging onder voorwaarden in bruikleen krijgen.”

Mooi vindt Van Deel het dat hij zo nu en dan op het orgel van de Ontmoetingskerk kan spelen. ,,Ik ben ook geregeld tijdens diensten als organist actief. Op donderdag krijg ik dan van de predikant het draaiboek. Ik heb een sleutel, dus zodoende kan ik de geplande liederen nog even doornemen, want ik speel alles uit het hoofd.”

Luuk van Deel laat ter afsluiting de donkere tonen van de tuba in zijn huiskamer horen. ,,Vergis je niet. Er zit zeker vijf meter buis aan. Hoe langer de buis, hoe lager de toon. Een piccolo is het andere uiterste. Mijn interesse is breed. Van zware Bachcantates tot de symfonische rock van Kayak, nog altijd een van mijn favoriete bands.“