Topsportarts Moniek van Heumen van Ziekenhuis Gelderse Vallei.
Topsportarts Moniek van Heumen van Ziekenhuis Gelderse Vallei. Ernst-Jan Brouwer

Meekijken met blessures bij de [absolute top] vanuit
Ziekenhuis Gelderse Vallei

Topsport en blessures. Bij Ziekenhuis Gelderse Vallei weten ze er alles van. Eén van de visitekaartjes is de afdeling Sports Valley. Daaronder vallen de afdelingen sportorthopedie, radiologisch centrum voor topsport, sportgeneeskunde en topsportgeneeskunde, maar bijvoorbeeld ook longgeneeskunde, cardiologie en neurologie. Moniek van Heumen is één van de vier artsen van topsportgeneeskunde. ,,Er is veel overloop met de collega’s voor sportgeneeskunde. En er lopen heel korte lijnen richting de andere afdelingen.’’

,,Afhankelijk van de situatie kan een topsporter dezelfde dag en anders op een heel korte termijn terecht. Topsporters zijn sporters die de NOC*NSF-status hebben, de talentenstatus, geen status hebben maar wel op Papendal trainen als ook sporters die op een hoog nationaal of internationaal niveau acteren. Dat geldt ook voor sporters met een handicap’’, somt Van Heumen op.


BINNEN 24 UUR EEN PLAN ,,Het unieke is dat we naast sportgeneeskunde een afdeling topsportgeneeskunde hebben die zich alleen met topsporters bezighoudt.. Binnen 24 uur kan er een heel plan worden opgezet. De ervaring is ook dat het met topsporters anders werken is. Het medische gedeelte is hetzelfde. Maar de tijdsdruk, het team om een sporter heen en ook de media, zorgen dat het een ander vak is. Je moet het leuk vinden en ik denk ook dat het een pre is dat je zelf op hoog niveau gesport hebt. Ikzelf heb op hoog niveau gedanst. Net zoals bij elke sport van elk niveau draait het ook om de prestaties’’, zegt Moniek van Heumen.

Uit de media is bekend dat Sven Kramer regelmatig vanuit Heerenveen naar Ede komt. Maar ook bedankposters van Daphne Schippers en Sifan Hassan in de gang bij Sports Valley bewijzen dat zij in Ede of Papendal behandeld zijn of worden. Dat komt ook omdat de artsen van topsportgeneeskunde de medische begeleiding van een aantal sportbonden onder hun hoede hebben. Petra Groenenboom doet bijvoorbeeld de atletiekunie en de Nederlandse Ski Vereniging, Ingrid Paul de Nevobo (volleybal) en Moniek van Heumen de judobond. ,,Dat betekent dat je ook preventief bezig bent door bijvoorbeeld sportmedische onderzoeken te doen. Je bent ‘on the road’, en gaat mee naar de grote evenementen. Het is zeer waarschijnlijk dat ik ook naar de Olympische Spelen in Tokio ga. Ik kijk daar zeker naar uit. Daar is, in medisch opzicht, alles voor handen. En indien nodig is in Ede bij de afdeling radiologie ook iemand 24 uur per dag beschikbaar.’’

Van Heumen, die van 2015 tot 2018 actief was in de medische begeleiding van de PSV vrouwen en ook teamarts was bij de KNVB voor de jongens onder 18 jaar, ziet niet een Virgil van Dijk of Daley Blind naar Ede komen om te revalideren. ,,Dat verloopt altijd via de eigen vereniging.’’


FIT EN WEDSTRIJDFIT ,,Ik kan dus alleen iets algemeens zeggen over deze type blessures. Kruisbandblessures, zoals bij Van Dijk, zijn bij een ieder weer anders. Is het alleen de kruisband geweest? Is er bijkomend letsel? Hoe is de operatie gegaan? Een nieuwe pees heeft een bepaalde tijd nodig om in te groeien. Ervan uitgaande dat iedere topsporter hard werkt aan zijn herstel, met optimale medische begeleiding, dan nog kan het bij de een langer duren dan bij de ander. Van Dijk werd in oktober geopereerd. Dat is dus zo’n acht maanden. Over het algemeen duurt een revalidatie tussen de negen en twaalf maanden. En er is een verschil tussen fit zijn en wedstrijdfit zijn. Zeker bij een contactsport als voetbal, waar je moet afremmen en versnellen.’’


KUNSTGRASVELDEN ,,Of kruisbandblessures meer voorkomen op kunstgrasvelden? Er wordt regelmatig onderzoek naar gedaan en er bestaat nog steeds discussie over. Op de huidige generatie van kwalitatief goed kunstgras komt in de onderzoeken in ieder geval geen verhoogd risico op dergelijke blessures naar voren ten opzichte van spelen op natuurgras.''

Daley Blind scheurde begin april de enkelband van zijn linkerenkel. Gaat hij het redden? ,,Ook hier kan ik alleen iets zeggen over enkelbandblessures in het algemeen. Je moet het individueel bekijken. Het herstel is afhankelijk van het type letsel en eventuele bijkomende schade.’’


KOELVESTEN Buiten de behandeling van de patiënten is er ook de verbinding met het gehele Ziekenhuis Gelderse Vallei. ,,Leuk om te vermelden is dat de koelvesten die voor TeamNL zijn voor de Olympisch Spelen, bij de eerste coronagolf aan de IC-medewerkers zijn verstrekt.’’

,,Ook zijn we met sportgeneeskunde betrokken bij de CoFit Poli. Dat is een afdeling speciaal voor het herstel van covid-patiënten. Via de huisarts kunnen ze hier terecht. In deze poli heb je fysiotherapeuten, diëtisten, sportartsen en zo nodig een revalidatiearts.’’


PREVENTIEVE CHECK ,,Wat we ook heel belangrijk vinden voor sporters, en zeker die een bepaalde uitdaging willen aangaan, is een sportmedisch onderzoek. Een preventieve check, met diverse onderzoeken. Zeg een soort van APK. Ook zijn er adviezen hoe de prestaties verbeterd kunnen worden. En vaak zitten dit soort onderzoeken in het aanvullende pakket bij een zorgverzekeraar.''


'Voeding, bewegen en slaap’, dat is de slogan van het Edese ziekenhuis. ,,Niet voor niets’’, concludeert Van Heumen. ,,Dat is de basis voor een gezonde leefstijl en ook voor het voorkomen van blessures en ziektes. En als die er dan toch zijn, en bijvoorbeeld een judoka wint een prijs bij de Olympische Spelen, maar ook een recreatiesporter die de marathon uitloopt na een heel zware blessure, daar word ik heel blij van. Dat geldt ook voor een patiënt die weer beter wordt. Daar doen we het met z’n allen voor.’’