Column
22 februari 2022 om 08:01Leven en laten leven. Dat is een motto waar ik over het algemeen vóór ben. En dan op zo natuurlijk mogelijke manier. Dus is het positief nieuws dat gemeente Ede de natuur in Planken Wambuis niet langer laat begrazen door Sayaguesa-runderen en New Forest-pony’s. Deze ingevoerde soorten grazers zijn niet meer gewenst, want edelherten en reeën kunnen de begrazing alleen aan. Ede wil hierdoor inheemse plantensoorten als boswilg en lijsterbes betere kansen geven.
Afgelopen herfst stond ik tijdens een fietstocht door Planken Wambuis ineens oog in oog met zo’n Sayaguesa rund. Het behoort tot een zeldzaam Spaans ras, en inderdaad heeft het grote zwarte gevaarte wel iets weg van de stier van het beruchte mediterrane stierengevecht. Of het een koe is of een stier kan ik zo snel niet zien. Maar dat boeit me ook niet zo, want ik wil maar één ding: weg.
Ik was van mijn fiets afgestapt om naar een goudhaantje te kijken dat ik in een spar had gehoord. Daarna maakte ik een foto van een heksenkring van boleten tussen het afgevallen blad. En dan zie ik haar. Of hem. Rustig herkauwend kijkt het rund me schaapachtig aan.
DEZELFDE SOORTEN Ook Natuurmonumenten laat haar aangrenzend gedeelte van Planken Wambuis begrazen door dezelfde soorten runderen en pony’s. En dat blijven ze doen omdat hun gebied meer open is met gras en hei. Daar kunnen de herten en reeën het niet alleen af, zo is het idee. Daarom is vorige week een hek geplaatst tussen de terreinen van gemeente Ede en Natuurmonumenten. Herten en reeën kunnen hierover heen springen, voor mensen zijn op sommige plekken doorgangen gemaakt. Hoe het dan met zwijnen moet, vertelt het bericht niet. Jammer dat er wéér een hek nodig was voor goed natuurbeheer.
Mijn confrontatie met het grote rund wil ik niet op de spits drijven. Geruime tijd voor deze ervaring, zijn mijn vrouw en ik eens minutenlang – voor mijn gevoel urenlang – gegijzeld door een Heckrund. Het dier met vervaarlijk lange horens blokkeerde een overstaphekje tijdens een wandeling door Limburg. Behalve op hekken heb ik het dus ook niet zo op Heckrunderen. Maar dit Sayaguesa rund mag er ook wezen. Ik verwacht elk moment een diep gebrul te horen of het geschraap van een hoef over het bospad. Net doen of ik kalm ben, denk ik, niet kijken en rustig opstappen.
Hopelijk zal ook Natuurmonumenten spoedig inzien dat ons eigen roodwild de begrazing alleen af kan. Dan helpt wel als dat roodwild niet meer bejaagd wordt door mensen. Dat is door de komst van de wolf niet meer nodig, lijkt me. Maar laat ook alsjeblieft de Edese runderen leven, vervoer ze naar het terrein van Natuurmonumenten of naar andere gebieden waar ze van nut zijn. Zet ze desnoods in een rustwei, maar beloon ze voor het nuttig begrazen niet met de slacht.
Wat hekken betreft is er eigenlijk maar één soort hek waar echt behoefte aan is. Langs de N224 is op veel plekken geen afdoende afrastering waardoor wild zomaar kan oversteken. Dit is gevaarlijk voor weggebruikers, maar kost ook nodeloos levens van wilde dieren. Daarom een afrastering graag. En daar horen extra faunaverbindingen bij tussen noord en zuid. Onder de N224 door voor dassen en klein wild, en over de weg heen een ecoduct voor groot wild. Zoals ik veilig ben ontsnapt aan de grote grazers die ik onwillekeurig ontmoette, zo hebben de dieren ook het recht te ontsnappen aan de mensen. Leven en laten leven.
[George Knottnerus is columnist van EdeDorp.nl, een platform voor kritische bewoners die graag hun mening delen. Ede Stad.nl plaatst geregeld columns van EdeDorp.nl om het lokale debat te stimuleren. Reageren? Mail naar ede.stad@bdu.nl.