'We zijn er [altijd voor elkaar'

9 mei 2023 om 12:11

Dirkjes dochter Anneke van der Zande weet niet beter dan dat haar moeder en de twee Eefjes met elkaar zijn bevriend. Als kind logeerde ze ook geregeld bij ‘tante’ Eefje in Apeldoorn. Die acht decennia durende trouwe vriendschap vond ze zo bijzonder dat ze de Barneveldse Krant tipte: misschien leuk voor een foto en een stukje tekst. En een mooie gelegenheid zou zich daarvoor ook aandienen. Omdat haar moeder pas geleden jarig was, zouden de twee andere vriendinnen haar binnenkort thuis bezoeken. Ze nodigde de krant uit om daarbij aanwezig te zijn.

Op een vrijdagmiddag doet Anneke met een wat samenzweerderig lachje open als de verslaggever voor de deur in de Barneveldse Schoutenstraat staat. Er volgt wat heimelijk overleg: ,,Ze weten nog van niets. Dat de krant komt, is voor hen een grote verrassing.’’ Als die verrassing in de vorm van een verslaggever, de knusse woonkamer binnenstapt, reageert Dirkje tegelijkertijd verrast en enthousiast. Dochter Anneke licht de komst van ‘de krant’ even toe en Dirkje beaamt met een charmante stelligheid gelijk het bijzondere van hun vriendschap. ,,Een vriendschap van tachtig jaar is uniek. Het is heel bijzonder eigenlijk dat we er nog zijn.’’ 

In een korte voorstelronde, vertelt Dirkje dat ze als kind de twee nichtjes met dezelfde voor- en achternaam op praktische wijze uit elkaar hield. De ene was flink langer dan de andere, dus dat werd ‘grote Eefje' en de kleinste van de twee werd ‘kleine Eefje’. ,,Anders kon ik ze niet uit elkaar houden.’’ Die aanduidingen zijn in tachtig jaar niet veranderd.

VANZELFSPREKEND Terwijl Anneke lekkere vruchtentaart serveert, stelt Dirkje dat hun vriendschap als vanzelfsprekend is ontstaan. ,,Kleine Eefje en ik woonden dicht bij elkaar in De Valk en we gingen daar ook naar de School met de Bijbel.’’ Door het leeftijdsverschil van ruim een jaar, zat Dirkje wel een klas hoger dan Eefje en als de vriendinnen elkaar dan op school tegenkwamen, kon het wel eens een beetje fout gaan. 

Ze vertelt met plezier een anekdote daarover. ,,We waren een keer stout’’, begint ze pakkend. ,,Op Koninginnedag, toen op 31 augustus vanwege de verjaardag van koningin Wilhelmina, moesten de klassen zich op het schoolplein klas voor klas in rijtjes opstellen. Toen Eefje en ik elkaar zagen begonnen we elkaar een beetje te jennen. We werden vervolgens weggestuurd door de bovenmeester, meneer Jansen. We zouden daardoor niet meer mee mogen doen aan het meezingen. Daar hadden we juist erg naar uitgekeken, dus we moesten een potje grienen. Gelukkig kregen we van onze eigen meester alleen een ‘rapplementje’, maar verder geen straf. Daarna mochten we gelukkig toch meezingen. De straf en de gedachte dat we niet mochten meezingen, hadden wel veel impact op ons.’’ Kleine Eefje knikt instemmend: ,,We waren toen een jaar of zes, zeven.’’

OP DE FIETS Het tweet zagen elkaar destijds elke dag en ze werden echte vriendinnen. Niet veel later kwam grote Eefje erbij als vriendin. ,,Ik woonde toen in Otterlo en fietste elke zondag naar de kerk in Barneveld via De Valk om Eefje op te halen.’’ Dirkje ziet het nog voor zich. ,,En ik kwam van de Westenengseweg af en zo kwamen we elkaar tegen. We fietsten voortaan samen naar de kerk. Zo is het gekomen.’’ Met een opgeruimde lach vervolgt ze: ,,Het was heel gezellig en daar genieten we tachtig jaar later nog steeds van.’’

Dat ze op de fiets gingen, was trouwens heel logisch, vertelt kleine Eefje. ,,Destijds had niemand nog een auto: Je deed alles op de fiets. Tegenwoordig zijn die fietsen echt heel anders, eigenlijk hadden we er eentje moeten bewaren.’’ Ze moeten alle drie om de gedachte lachen. Dirkje: ,,De banden waren gemaakt van autobanden. Dat ging van ‘bonke-bonke-bonk’, maar je was al lang blij dat je een fiets had. Nu zouden ze zeggen dat je op zo’n fiets helemaal niet kunt fietsen.’’

VERANDERINGEN Na de basisschool ging grote Eefje naar de HBS in Ede en later volgde ze de analistenopleiding in Apeldoorn. Ze werkte tot haar trouwen met Aart Hazeleger in enkele bedrijfslaboratoria. Daarna ging ze in Apeldoorn wonen en werd ze moeder van twee kinderen: Elly en Waldo. Tegenwoordig woont ze in Beekbergen. Kleine Eefje ging na de lagere school aan het werk en trouwde met Hendrik Verschuur. De Barneveldse kreeg samen met hem vier kinderen: Gert, Jan, Marjan en Erik. Dirkje ging naar de huishoudschool in Ede. Zij trouwde met Teunis van Laar en kreeg vijf kinderen: Anneke, Mees, Gerreke, Betsie en Wilhelm. 

De levens van de drie vriendinnen veranderden drastisch, maar de vriendschap bleef. ,,We bleven gewoon bij elkaar langskomen en bezochten elkaars verjaardagen’’, verklaart kleine Eefje. Dirkje erkent dat de vriendschap wel wat minder werd. ,,We werkten beiden op een boerderij en waren heel druk. En grote Eefje woonde helemaal in Apeldoorn. Maar de vriendschap bleef. We hielden interesse in elkaar en als er iets bijzonders was, zagen we elkaar.’’ ,,Of we belden elkaar’’, vult kleine Eefje aan. ,,Dat werden lange telefoongesprekken.’’ Dirkje lachend: ,,We moesten natuurlijk de laatste nieuwtjes uitwisselen.’’

De kracht van hun vriendschap is dat ze er altijd voor elkaar waren als dat nodig was, vertelt kleine Eefje. ,,Bij de geboorte van onze kinderen en bij het overlijden van onze echtgenoten, hebben we veel steun aan elkaar gehad. We waren er altijd voor elkaar. En’’, antwoordt ze op de vraag van de verslaggever, ,,we hebben inderdaad nooit ruzie gehad.’’ Dirkje instemmend: ,,We voelden elkaar aan, we waren een eenheid.''

De deurbel gaat, het tweede deel van de verrassing meldt zich: de fotograaf. Voor de foto wil hij de drie vriendinnen bij elkaar op de bank hebben. Dat betekent dat de twee Eefjes uit hun stoel moeten opstaan om naar de bank te lopen, Dirkje kan blijven zitten. De twee dames zijn echter niet meer heel goed ter been, dus het gaat wat moeizaam. De - zware - salontafel moet ook wat worden verschoven en Dirkje constateert vrolijk dat er sprake is van ,,een hele volksverhuizing''. Maar uiteindelijk zit het drietal naast elkaar en kan de fotograaf het bijzondere moment vastleggen. Dat roept de vraag op of er ook oude foto's zijn waar het drietal op staat. Die blijken er helaas niet te zijn.

Na het gebak en een tussenronde met bonbons, volgen de hartige versnaperingen. De drie vriendinnen genieten volop van de verwennerijen en van elkaar. Kriskras doorlopen ze de mooie anekdotes uit hun rijke vriendschap. Dirkje: ,,Het mooiste is nu dat we zo lekker fijne herinneringen met elkaar kunnen ophalen.’’