Docenten Visser, Koudijs en Nieuwland verlaten Het Streek in Ede na samen 66 jaar onderwijs: ‘Het voelde als een roeping’

10 juli 2024 om 07:30 Mensen Nieuws uit Ede Tips van de redactie

EDE Het spiksplinternieuwe gebouw aan de Bovenbuurtweg wordt dit najaar geopend, maar Gert Visser (67), Willy Koudijs (62) en Yvonne Nieuwland (63) hebben ontelbare voetstappen in het oude gebouw gezet. Want deze drie docenten nemen afscheid van Het Streek Lyceum en zijn samen goed voor 66 jaar lessen geschiedenis, Nederlands en Engels.

door Freek Wolff

Visser moet zich losmaken van een vurig potje tafelvoetbal, waar zo’n veertig collega’s gedurende het schoolseizoen aan meedoen. ,,We hebben een eredivisie en een Mickey Mouse-competitie, zoals we dat noemen”, zegt hij met een glimlach. De dames zochten hun ontspanning in even rustig zitten en een gesprekje met collega’s.

CIRKEL ROND

Voor alle drie is er een andere reden waarom ze hun carrière in het onderwijs voor gezien houden. Het gaat Nieuwland aan het hart, omdat ze aan deze school 24 jaar met veel plezier Engels gaf, maar nu wil ze meer tijd besteden aan haar privé-omgeving. Voor Koudijs is de cirkel rond, omdat ze als puber al in de schoolbanken van Het Streek zat en later aan deze school 19 jaar Nederlands gaf. ,,Toen ik kwam, werd dit oude gebouw net opgeleverd en nu ga ik er als ‘oude taart’ uit”, zegt ze met een lach. Visser vindt het jammer dat hij na 23 jaar moet stoppen, maar tegelijk is hij blij dat hij bevrijd is van ,,de strakke dictatuur van het rooster”.

HELPEN BIJ WORSTELINGEN

Tijdelijk invallen op de school beviel Nieuwland in den beginne zó goed dat ze haar lesbevoegdheid ging halen. Ze is native speaker en groeide op aan de Britse zuidkust. Voor de liefde kwam ze naar Nederland. Haar man geeft wiskunde, ook aan Het Streek. ,,Ik had jeugdwerk gedaan bij het Leger des Heils en in het onderwijs voelde ik me echt op mijn plek. Het voelde als een roeping. Ik vond het heel mooi om leerlingen te helpen bij hun worstelingen.”

Koudijs wist al heel jong dat ze het onderwijs in wilde, zodat ze bijna veertig jaar lesgeven achter haar naam heeft staan. Ze volgde de P.A. Felua in Ede en was eerst onderwijzeres op het platteland van Guinee-Bissau. Vervolgens gaf ze dertien jaar Nederlands als tweede taal aan volwassenen en daarna stapte ze over op de doelgroep pubers. ,,Ik zat veel in de bovenbouw en veel leerlingen lopen niet bijzonder snel warm voor Nederlands, omdat je aan de slag moet met spelling, woordenschat en boeken lezen. Steeds meer jongeren vinden dat niet meer belangrijk.”

‘ERFELIJK BELAST’

Visser is erfelijke belast, zoals hij het zelf noemt. Want hij is van de zesde generatie van zowel vaders als moeders kant die in het onderwijs actief was. ,,Dus ik kon niet anders. Dat begon bij de scouting en catechisatie in de kerk. Je wordt betaald om pubers te plagen en dat is het mooiste wat er is. En eigenlijk vinden ze het heel leuk als je dat doet, met een kwinkslag natuurlijk.” Humor was voor Visser het belangrijkste middel om prettig en goed les te geven.

Je wordt betaald om pubers te plagen en dat is het mooiste wat er is

De relationele verbinding stond bij Nieuwland voorop. Ze hanteerde één regel: de ander behandelen zoals je zelf behandeld wilt worden. ,,Dat hoef je niet eens uit leggen en daar kom je heel ver mee.” Visser voegt toe dat je nooit iets van leerlingen kunt vragen als je zelf niet het voorbeeld geeft; huiswerk op tijd maken en toetsen snel nakijken. ,,Anders ben je hypocriet en daar prikken ze zo doorheen.” Koudijs vat het samen met het woord eerlijkheid.

OVER GRENZEN HEEN KIJKEN

Geschiedenisles geven, boeit Visser enorm, omdat hij via dit vak ook aspecten aan de orde brengt van andere vakken. ,,Als kind wilde ik al een generalist zijn, om alles te weten. Met geschiedenis leer je kinderen om over de grenzen heen te kijken.” En het belang van zijn vak vat hij kernachtig samen met de spreuk: ‘Een ezel stoot zich in het algemeen geen twee keer aan dezelfde steen. De mens, het domme dier, doet het minimaal een keer of vier’. ,,Dus moet je weten welke dingen er fout gingen, anders kun je er niets mee doen in je leven.”

LAPTOPS

De digitalisering en het internet noemen de vertrekkende docenten als ontwikkeling in het onderwijs die grote invloed heeft gehad. ,,Toen we laptops gingen gebruiken, konden leerlingen onderzoek doen naar bijvoorbeeld literatuurgeschiedenis”, zegt Koudijs. Tegelijk vindt ze, net als haar twee collega’s, dat klassikaal uitleggen nog steeds zeer nuttig is. ,,Daar geloof ik in. Leerlingen vinden dat prettig, maar niet de hele les misschien.” Visser noemt in dit verband het onderwijsleergesprek, waarmee leerlingen samen dingen ontdekken. Hij vindt de computer ook een groot afleidingsinstrument, zeker wat betreft het internet. 

Bovendien maakt hij zich zorgen om het besef van leerlingen over het belang van een diploma. ,,Het wekelijkse loonzakje bij de supermarkt is nogal eens interessanter dan goede cijfers halen. Een puberbrein kan moeilijk inschatten wat je keuzes op de lange termijn voor consequenties hebben.”

Wat betreft de stormachtige ontwikkelingen op het gebied van artificial intelligence (AI) is Visser niet direct huiverig voor de kwaliteit van het onderwijs. ,,Als leerlingen daar hun scriptie mee maken, vallen ze mondeling geheid door de mand.” De dames zien er ook de positieve kant van, maar zijn wel blij dat ze zelf op school niet meer met AI van doen zullen hebben. ,,Dat mag een nieuwe generatie leerkrachten oplossen.”

Een puberbrein kan moeilijk inschatten wat je keuzes op de lange termijn voor consequenties hebben

LUISTEREND OOR

Nieuwland accentueert het belang om jongeren in het algemeen tot steun te zijn, ook als docent. ,,Er zijn voor de leerlingen vind ik het allerbelangrijkste. Ja, daarom vind ik de C van de school cruciaal. Hart aan God en handen naar de mensen. Als je ziet dat een leerling niet zo gelukkig lijkt, probeer je een gesprekje aan te knopen. Dat vind ik belangrijker dan Engels geven.” 

Koudijs en Visser sluiten zich aan bij die houding. Ze zien dat er in de huidige maatschappij veel op de borden van pubers terecht komt. ,,Dan is het fijn dat je ze verder kunt helpen, maar soms is een luisterend oor al genoeg.”

De vertrekkende docenten kruipen niet achter de geraniums, met vanaf nu (meer) aandacht voor thema’s als kleinkinderen, kerkenwerk, sociale contacten en vakanties in minder toeristische periodes.