Oudste winkel in Ede behoort tot cultureel erfgoed: ‘Lammert van de Bospoort ook voor komende generaties behouden’’
7 april 2025 om 07:30 Historie Nieuws uit Ede Tips van de redactieEDE Bij het betreden van het oude kruidenierswinkeltje ruikt het heerlijk naar snoepgoed en dat merkt deze journalist op. Marien Adams haakt daar op in: ,,We hebben wel 130 soorten snoep, van het ouderwetse soort.” Lachend: ,,Ik ben helemaal niet zo’n zoetekauw, maar het wordt doorgaans zeer gewaardeerd.” Om ook kinderen te interesseren in meer dan het snoepgoed is lesmateriaal ontwikkeld om letterlijk een kijkje in de keuken van 1904 te geven.
door Diana Kervel
Het gesprek vindt plaats aan de keukentafel met een kopje koffie en een stroopwafel. ,,Bij het rondleiden van basisschoolleerlingen is mijn eerste vraag altijd wat ze missen aan deze kamer. De televisie wordt meestal als eerste genoemd!”
Adams is drie jaar geleden gevraagd om voorzitter te worden van Stichting ‘t Winkeltje die het beheer doet van het kruidenierswinkel en museum Lammert van de Bospoort. De winkel is vernoemd naar de ondernemer die hier gevestigd was vanaf 1904. Edenaar Adams kent de buurt goed, zijn ouders hadden een bakkerij aan de Bettekamp. Een deel van de inventaris van die bakkerij heeft in het winkeltje een nieuwe bestemming gekregen.
(Tekst gaat verder onder de foto)
Voorzitter Marien Adams heet de bezoeker van harte welkom in het kruidenierswinkeltje Lammert van de Bospoort - Diana Kervel
HORECA EN EDUCATIE
De laatste jaren is de horecafunctie toegenomen bij de oude Edese winkel, Dan gaat het dus om het organiseren van kinderfeestjes, stamppot maaltijden en high tea. ,,Dat doen we nog steeds, maar als bestuur willen we meer de focus leggen op erfgoed, cultuur en educatie.” Zo is men in contact gekomen met tal van erfgoedinstellingen. Adams kwam al snel op het idee om een lesprogramma op te zetten over het praktische leven van Edenaren in de vorige eeuw.
POEPDOOS
Het lesmateriaal bestaat uit een lees- en knutselboek, tekeningen en spelletjes waaronder een kwartet. De verhalen en tekeningen zijn van kunstenares Anita Wittenberg, een oud collega van Adams. Scholen kunnen dit materiaal op voorhand ophalen en vervolgens bespreken in de klas. Na afloop volgt dan een uitgebreide rondleiding in en om het pand aan de Amsterdamseweg. Doelgroep is groep 3 tot en met 6 van de basisschool. ,,De poepdoos is altijd wel een bron van hilariteit. Vooral als ze zien dat de billen met oude kranten moeten worden afgeveegd.” Ook herkenning vanuit het lesmateriaal: ,,Kinderen hebben in het boek gezien hoe ‘Bartje in bad’ gaat. Dan kunnen we laten zien hoe de badkuip werkt met een vuurtje.”
(Tekst gaat verder onder de foto)
Leesboek Bartje wil in bad! hoort ook bij het lesmateriaal van kruidenierswinkel Lammert van de Bospoort in Ede. - Diana Kervel
SAMENWERKEN MET ERFGOEDINSTELLINGEN
Het pand is eigendom van de gemeente Ede. Stichting ‘t Winkeltje huurt het van ze. Lammert van de Bospoort is onderdeel van de groep erfgoedinstellingen. Een vereniging als Oud-Ede maakt ook deel uit van het culturele programma van de gemeente. Dit leidt tot mooie samenwerkingen: ,,Vereniging Oud-Ede organiseerde tijdens de open monumentendag een puzzeltocht. Deze begon bij station Ede-centrum en eindigde in onze winkel. We hebben de opdrachten nagekeken en uiteindelijk 300 mensen over de vloer gehad.” Ook de escapegame van Helene Unlocked (Kröller-Müller Museum) leidt naar een QR-code bij de winkel. Zo weet men al ruim 121 jaar de weg naar de winkel te vinden. Adams heeft een ambitieus doel: ,,Eigenlijk zou elke school en elke leerling hier een keer een kijkje moeten nemen.”
EDE TOEN EN NU
Op website www.edetoenennu.nl is meer informatie te vinden over het lesmateriaal en rondleidingen. ,,Wanneer het aantal aanvragen toeneemt, kunnen we nieuwe rondleiders gebruiken. Ze zijn van harte welkom.”