Edese actiegroep bergt pannen voorlopig niet op: ‘Kosten wat het kost aandacht op Gaza houden’

30 december 2025 om 17:30 Maatschappelijk Nieuws uit Ede

EDE Het is inmiddels vaste prik geworden op de donderdagavond: demonstranten die zich met pannen en pollepels, Palestijnse vlaggen en keffiyehs verzamelen op het plein voor station Ede-Wageningen. Al maanden laten zij een uur lang van zich horen om aandacht te vragen voor de genocide in Gaza. Ook nu de dagen korter, donkerder en guurder zijn.

door Elyse van den Brink

Even voor aanvang staat een groepje aanwezigen al met hun meegebrachte pannen in de aanslag. Hoewel de groep sinds de zomer flink is geslonken, is de kern nog steeds fanatiek en gemêleerd: van ouderen tot jongeren, mensen met een migratieachtergrond en sympathisanten uit andere woonplaatsen. Ook twee jonge demonstranten zijn van de partij. Warm ingepakt en met stevige gehoorbescherming op, grabbelen ze een lawaaimaker naar keuze uit een koffer.

MET EEN STIFT DOOR DE CIJFERS

Voor veel van de grofweg dertig aanwezigen is de demonstratie een routine geworden. Toch hangt er een zekere spanning in de lucht wanneer initiatiefnemer Marjan van Nimwegen het woord neemt. Wekelijks vat zij de laatste ontwikkelingen van de oorlog samen. 

,,Elke donderdagochtend ben ik zo’n anderhalf uur bezig met het op orde brengen van de spullen en de verdere voorbereiding, zoals het aanpassen van de cijfers”, legt Van Nimwegen uit. Ze doelt op een bord waarop de slachtofferaantallen sinds het staakt-het-vuren staan. De cijfers die de Edese die ochtend noteerde, moesten tegen de avond alweer bijgewerkt worden met een andere kleur stift. 

(De tekst gaat verder onder de foto.)

De groep is gemêleerd: ook de allerkleinsten maken lawaai - Elyse van den Brink

STROBOSCOOP 

Dan is het iets na 18.00 uur en barst het allesoverstemmende kabaal onophoudelijk los. Het merendeel van de demonstranten slaat op pannen; een man die iets later aan komt lopen, begint ritmisch op een afvalbak te trommelen en zet de flitser van zijn telefoon in als stroboscoop. Ondertussen kleuren kinderen stukjes van het stationsplein in met stoepkrijt. 

Het is een opvallend tafereel. Toch snellen de meeste forenzen onverstoord naar hun bus of de incheckpaaltjes. Een enkeling, op eerste oogopslag een toerist, blijft even nieuwsgierig stilstaan. Verder lijkt de actie te verdwijnen in de hectiek van de spits. 

VERWORPEN MOTIE

Het idee om ook in Ede structureel te gaan demonstreren als ‘Rode Lijn Ede 4 Palestina’ ontstond rond de zomer. Van Nimwegen vond een medestander in onder andere Esther van Vliet (fractievolger voor GroenLinks Ede) nadat de ‘Gaza-motie’ van D66, GroenLinks, Mens en Milieu Ede en DPE in de gemeenteraad werd verworpen. ,,Toen dacht ik: nou, dan ga ik elke week op het station staan”, blikt de Edese terug. De beweging leidde in september tot een protestmars, waarbij een petitie werd aangeboden aan burgemeester René Verhulst. 

(De tekst gaat verder onder de foto.)

Marjan van Nimwegen (voorgrond) en Esther van Vliet (rechts) zijn betrokken bij de organisatie van de wekelijkse demonstraties - Elyse van den Brink

Van Nimwegen erkent dat de wekelijkse lawaaidemonstraties geen honderden deelnemers meer trekken. ,,Al met al staan we hier elke week toch met zo’n 25 man. Niet iedereen is er een vol uur; sommigen haken halverwege aan”, schetst ze. ,,Als je dan kijkt naar Arnhem, daar staan ze met tien tot vijftien man. Een aanzienlijk verschil. Soms staat daar bekant meer politie dan demonstranten. Er is elke week ellende.”

Al met al staan we hier elke week toch met zo’n 25 man

EIEREN EN EEN TEGENDEMONSTRATIE

In Ede gaat het er volgens Van Nimwegen gemoedelijker aan toe. ,,We hebben een keer een opstootje gehad met wat jongelui. Er is een keer met eieren gegooid. Dat is het wel zo’n beetje”, zegt ze onverstoorbaar. Ook een kortstondige tegendemonstratie bracht haar niet van haar stuk. ,,Dat heeft die mevrouw twee weken volgehouden. Ze vond dat wij geen oog hadden voor de Israëlische gijzelaars. Nou, dat is zeker niet het geval.”

Ze benadrukt dat haar protest voortkomt uit menselijkheid, niet uit haat: ,,Ik ben helemaal niet anti-Israël; wel anti-genocide en anti-zinloos geweld. Meer is dit niet. Het doet gewoon letterlijk pijn om te zien wat er allemaal in Gaza gebeurt.”

(De tekst gaat verder onder de foto.)

Hoewel de groep sinds de zomer flink is geslonken, is de kern nog steeds fanatiek. - Elyse van den Brink

‘HALFUURTJE OOK WEL GENOEG’

Uit navraag bij de gemeente blijkt dat er geen formele klachten of overlastmeldingen zijn ingediend naar aanleiding van de demonstraties. Maar niet iedereen is onverdeeld enthousiast. Twee medewerkers van de Stationshuiskamer, pal tegenover de wekelijkse lawaaidemo, ondersteunen het doel van harte, maar hebben hun vraagtekens bij de vorm. Telkens als de schuifdeuren openen, dendert het lawaai van de pannen naar binnen, terwijl gasten aan hun koffie nippen. ,,Misschien dat een halfuurtje ook wel genoeg is”, oppert een van de dames achter de toonbank voorzichtig. 

Overleg tussen de horecagelegenheid en ‘Rode Lijn Ede 4 Palestina’ is er volgens beide partijen niet geweest. ,,Maar Esther en ik hebben het net toevallig wel gehad over een andere vorm. Misschien dat we in de laatste week van december eens op station Ede-centrum gaan staan. Daar komt toch weer ander publiek langs. Of bij het gemeentehuis”, zegt Van Nimwegen.

Ook denken de twee erover na om een Vredescafé te beginnen. ,,Dat staat nog in de kinderschoenen. Een plek waar je rustig met mensen in gesprek kan gaan over álle brandhaarden op de wereld. Zonder dat je met z’n allen rillend en natgeregend buiten staat.”

Het doet gewoon letterlijk pijn om te zien wat er allemaal in Gaza gebeurt

GEHOORBESCHERMING GEEN OVERBODIGE LUXE

Halverwege de demonstratie, die op geen enkel moment aan intensiteit inboet, krijgt de - op dit vlak slecht voorbereide - verslaggever gehoorbescherming aangeboden door een van de aanwezigen, Jop van der Werff. In september woonde hij de eerste demo bij, geïnspireerd door zijn buurmeisje. Sindsdien is hij elke week van de partij. ,,Heel veel mensen die elkaar niet kennen, komen hier toevallig samen. Ze delen het gevoel: wat daar gebeurt in Gaza, dat kan gewoon niet. Dat is wat iedereen drijft.”

Hoewel er nooit een officiële terugkoppeling kwam op de aangeboden petitie – het document werd enkel ter kennisgeving op de lijst met ingekomen stukken van de raad geplaatst – is Van der Werff positief over de woorden die burgemeester Verhulst destijds sprak. ,,Hij reageerde erg plezierig en wist het goed te verwoorden: jullie doen het niet voor jezelf, maar voor een ander en dat is altijd goed.”

‘HELEMAAL TOP’

Treinen komen en gaan. Reizigersstromen passeren de demo. Van Nimwegen biedt een voorbijgangster een flyer aan en knoopt, zo goed en zo kwaad als het lukt, een gesprek met haar aan. Een rokende vrouw kijkt vanaf een afstandje toe. Ze is vol lof over de actie. ,,Helemaal top!”, zegt ze enthousiast. 

Op de vraag of ze zich volgende week dan ook bij de groep voegt, valt ze even stil. ,,Nee, dat dan weer niet. Gek eigenlijk, hè? Waarom dan niet? Tsja, dat is een goede vraag. Ik weet het niet zo goed… Misschien omdat ik dan denk: wat doen deze mensen buiten dit uurtje op het station om zich uit te spreken?” 

(De tekst gaat verder onder de foto.)

Marjan van Nimwegen biedt een voorbijgangster een flyer aan. - Elyse van den Brink

LEVEND HOUDEN

Van Nimwegen blijft hoe dan ook onverminderd strijdbaar. ,,We blijven hier staan zolang het nodig is”, zegt ze gedecideerd. ,,Misschien dat we het ooit op een andere manier gaan doen, maar we willen kosten wat het kost de aandacht op Gaza houden.Je moet het levend houden, want als een onderwerp langer geleden is, verdwijnt het uit de media.”

Mensen die het onzin vinden dat ze er elke week staat, geeft ze deels gelijk: ,,Je kan misschien ook niet veel doen hier. Maar als we als beweging geen druk op de overheid uitgeoefend hadden, was er nog helemaal niks gebeurd. Het is essentieel om die signalen te blijven afgeven.”

Wat doen deze mensen buiten dit uurtje op het station om zich uit te spreken?

GESCHELD

Van Nimwegen is op zaterdagen ook in het centrum van Ede te vinden met haar bakfiets, Palestijnse vlag en protestborden. Daar is de sfeer grimmiger. ,,Ik krijg geregeld gescheld over me heen. Mensen roepen dat ik de vlag in de fik moet steken of dat alle Palestijnen de zee in gejaagd moeten worden. Het heeft geen zin om rustig met hen in gesprek te gaan. Maar voorbijgangers die flarden opvangen, komen achteraf wel naar me toe. Zo van: Goh, dat was wel heftig. Waarom sta je hier? Wat win je ermee? Tsja, ik win er niks mee, behalve dat m’n zaterdag naar z’n grootje is”, zegt ze nuchter. ,,Maar ik ga ‘s avonds wel slapen met het gevoel dat ik het niet zomaar laat gebeuren.”

Ook Van der Werff heeft er geen moeite mee om in deze donkere periode van het jaar week na week de demonstratie bij te wonen. ,,Het is maar een uurtje”, redeneert hij. ,,Bovendien doe je nieuwe contacten op. Dat is waardevol.” Van Nimwegen beaamt dat. ,,Je hebt steun aan elkaar. En laten we wel wezen: je kan een hoop frustratie kwijt met dat geram op de pan”, besluit ze lachend.