Daan Overeem neemt afscheid van ‘zijn’ Stingerbol, maar zit niet stil: ‘Er is nog veel potentie in Ede’

28 december 2025 om 10:00 Mensen Nieuws uit Ede

EDE Inmiddels staat de markante bol vlakbij station Ede-Wageningen weer op het netvlies van Ede. Hoe anders was dat toen Edenaar Daan Overeem (77) vijf jaar geleden de bol redde van de sloop en omtoverde tot een broedplaats van culturele evenementen. Nu neemt hij afscheid van ‘zijn’ bol, die hij overdraagt aan bestuursleden Carlijn Emmen (oprichter creatief bureau Redrum) en Joost Snels (onderzoeker Wageningen Universiteit).

door Sjoerd Bouwmeester

Op zijn knieën in het gras zat hij, terwijl hij een kraantje aan het repareren was toen het door zijn hoofd ging. ,,Daan, op jouw leeftijd. Wat gebeurt er over vijf jaar? Wat is er dan met de bol en jezelf? Zit je hier dan nog steeds een kraantje te repareren?” Dat resulteerde uiteindelijk in een warm afscheid eerder in december, waar familieleden, kunstenaars en andere betrokkenen hem in het zonnetje zette. 

DE BOL

Eerst wilde Overeem de Stingerbol kopen, maar hij kreeg hem in bruikleen. ,,De bol was verwaarloosd en qua mogelijkheden onderschat. Er is altijd nog maar één toilet en praat niet over als je er met een rolstoel in wil. De bureaucratie is niet makkelijk geweest, maar ik weet zeker dat dat in de komende jaren beter zal gaan.”

De Stingerbol werd in 1984 gebouwd op het Kazerneterrein. Ten tijde van de Koude Oorlog diende het als oefenplek voor het bedienen van de Stinger, een infraroodgeleide luchtdoelraket. Het gebouw is twintig meter hoog met binnenin een leslokaal. In 2008 nam Defensie afscheid van de bol en bleef het leeg. 

De ‘paradijsvogel’ of ‘Daan Overal’ zoals hij bij zijn afscheid werd genoemd, zet zich binnen Ede al jarenlang in voor cultuur als brein achter verschillende evenementen. Met de bol had hij een unieke plek in handen. De eerste activiteit was een expositie van Edese kunstenaars. ,,Ik zei: kom op, we kunnen de bol in. Er was nog geen water of elektrciteit, dus we bouwden buiten een glazen kast met een donkere slurf naar de ingang. Iedereen kreeg zaklampen mee en kon binnen de bol de kunstwerken bekijken. Een beetje het beeld van hoe ze vroeger oefenden met de raketten.”

ALLES BEGINT MET EEN IDEE

Typisch Overeem, die ‘alles begint met een idee’ voorstaat en ze dan ook uitvoert. Als een van de hoogtepunten noemt hij de expositie van 80 jaar vrijheid eerder dit jaar. Met ‘Journey of Freedom’ werden er tachtig koffers geëxposeerd met vrijheidsverhalen die met een vrijheidsmars naar de bol werden gebracht. ,,Er kwamen prachtige verhalen voorbij en dat verspreidde zich vanzelf, daar hoefden we niets aan te doen. Een breiclub uit Otterlo, buurten uit Ede, scholen uit Lunteren die meededen. Verschillende leeftijden en dorpen die bij elkaar kwamen met ontroerende verhalen. Waanzinnig was dat, heel indrukwekkend en ontzettend waardevol. Ik heb me weleens afgevraagd waarom je als stad met zo’n militair verleden, niet meer diepte geeft aan woorden als vrijheid en democratie. Even niet alleen maar oranje-tompoucen en springkussens. Besef echte vrijheid. Juist nu.”

En wat gaat hij nu doen, is de vraag. Overeem organiseerde in de laatste maanden bijeenkomsten over de veiligheid van vrouwen in de openbare ruimte. Daar wil hij volgend jaar verder mee gaan. ,,’Ede breekt de stilte’ is een campagne waar ik, samen met een team, mee aan de slag wil. Mannen die het voortouw nemen om zich uit te spreken tegen geweld tegen vrouwen, mannen oproepen dat ook te doen en samen te zorgen voor een veilige stad voor iedereen. Ik heb al zo vaak gehoord dat je niets aan dingen kunt doen, dat is voor mij een stimulans om alleen maar harder te gaan.”

Ook denkt hij aan het opzetten van een ‘cultuurcirkel’ binnen Ede. ,,Het is een proefballonnetje, maar een manier waarop mensen uit het bedrijfsleven, maatschappelijke organisaties, scholen en dergelijke kunnen nadenken hoe we kunst en cultuur een nog belangrijkere rol laten spelen in Ede. Cultuur speelt een sleutelrol in steden omdat het de leefbaarheid, aantrekkingskracht en economische vitaliteit versterkt door mensen samen te brengen. Er is hier veel potentieel in Ede: De Stingerbol kan daar een mooie rol in vervullen.” Zo blijft Daan ‘Overal’ de komende jaren nog wel op verschillende plekken opduiken.