Groeten van Guus van de Peppel uit Montreal, Canada: ‘Ik voel na bijna 42 jaar nog steeds een verbintenis met Ede’

EDE Het zijn globetrotters, Edenaren die hun geboortegrond hebben verlaten om elders in de wereld een nieuw bestaan op te bouwen. In de rubriek ‘Groeten uit...’ spreekt Ede Stad Plus emigranten over hun nieuwe leven in het buitenland. Op vakantie gaan in Zuid-Frankrijk, daar een meisje uit Montreal tegen het lijf lopen, en vijf jaar later emigreren. Het overkwam de Edenaar Guus van de Peppel, die 42 jaar geleden zijn dorp Ede achter zich liet en een nieuw leven begon in Canada.

door Denise Hoek

Maar laten we beginnen bij de start van zijn Canada-avontuur; de zomer van 1979. ,,Ik heb op vakantie in Zuid-Frankrijk een meisje uit Montreal leren kennen, een stad in de Franstalige provincie Quebec in Canada. Ze was met haar school een rondreis door Frankrijk aan het maken en verbleef slechts twee dagen op de camping waar mijn vrienden en ik ook verbleven.” 

De ontmoeting tussen de twee was voldoende om er een vervolg aan te geven. ,,Een jaar later is zij in de zomer naar Ede gekomen en ging ik in de herfst en winter naar Montreal. Begin 1982 besloten we te trouwen om definitief bij elkaar te kunnen zijn.” Dat gebeurde datzelfde jaar in Ede, waar het pasgetrouwde stel ook ging wonen. ,,Na verloop van tijd kreeg ze heimwee en na twee jaar zijn we naar Montreal in Canada verhuisd. Ik geëmigreerd, zij terug naar haar geboorteplaats.”

(Tekst gaat verder onder de foto)

‘Begin 1984, een aantal maanden voordat ik uit Ede vertrok.’ - Eigen foto

REISAGENT VOOR GOEDEREN

Daar ging hij aan de slag in de expeditiebranche, tot zijn pensioen drie jaar geleden. ,,Internationale zee- en luchtvracht. Zeg maar een reisagent voor goederen, van kleine pakketjes tot grootschalige industriële projecten. Op 62-jarige leeftijd ben ik met pensioen gegaan. De officiële leeftijd is hier 65 jaar, maar ik had goed gespaard en kon het me veroorloven om er wat eerder mee op te houden.” 

Maar het woord vervelen, dat kent Guus niet. ,,Ik sta rond acht uur op, ontbijt op m’n gemak, wandel anderhalf uur per dag (ook bij min 20°C), lees graag en veel, kijk Europees voetbal op tv (dankzij het tijdsverschil van zes uur zijn die wedstrijden hier meestal ‘s middags op tv) en voetbal zelf ook nog af en toe. Ach, er is altijd wel wat te doen. Sinds mijn pensioen gaan mijn vrouw en ik elke winter vier tot zes weken op reis, volgende maand bijvoorbeeld naar Rome. Het plannen van reizen is een hobby van mij waar ook veel tijd in zit.”

MOOIE JAREN IN EDE

Ondanks al die jaren in Canada herinnert Guus zijn jeugd in Ede nog goed. Hij werd geboren in 1960 in Veenendaal en verhuisde in 1961 naar de Veenderweg in Ede. ,,In de jaren 60 was Ede nog echt een (christelijk) dorp. Zondagmorgen gingen we (vader, moeder, broer, zus en ik) naar de kerk. Vaak gingen we ‘s middags dan op familiebezoek of wandelen ergens in de bossen op de Veluwe. Als we thuis bleven, mochten we van onze ouders wel gewoon buiten spelen, iets wat niet alle vriendjes en vriendinnetjes mochten op zondag. Toen ik wat ouder was, luisterde ik graag naar ‘Langs de Lijn’ om de verslagen van de wedstrijden uit de eredivisie te volgen.”

Het zijn globetrotters, Edenaren die hun geboortegrond hebben verlaten om elders in de wereld een nieuw bestaan op te bouwen. In de rubriek ‘Groeten uit...’ spreekt Ede Stad.nl emigranten over hun leven in het buitenland.

Zelf voetbalde de Edenaar ook graag. Eerst bij DTS en rond zijn zestiende bij Blauw Geel. Daarnaast zat hij op dansles bij Dansschool van Eck. ,,Mijn ouders hadden elkaar in de jaren vijftig op dansles leren kennen en vonden dat stijldansen een onderdeel van mijn opvoeding hoorde te zijn. Ik vond het prima.” 

Over zijn schooltijd vertelt hij: ,,Mijn lagere school was de Willem van Oranjeschool, een leuke schooltijd. Na schooltijd gingen we vaak voetballen, meestal op het ‘korfbalveldje’ aan de Korenbloemlaan of soms op het grasveld aan de Ganzeweide. Na de basisschool ging ik naar het Streek Lyceum. Daar heb ik de vier vrienden ontmoet waar ik nog steeds contact mee heb.”

HET ZWARTE LAANTJE

Goede herinneringen heeft Guus aan zijn ouderlijk huis, de scholen waar hij op zat, de voetbalverenigingen en het bejaardentehuis De Klinkenberg, waar zijn opa woonde. ,,En uiteraard aan Ede Centrum: de kern van het dorp. Bijvoorbeeld de Hema, die alles lijkt te doorstaan en het Maandereind dat het steeds moeilijker lijkt te krijgen. Toch ga ik nog altijd graag even winkelen in of wandelen door ‘het dorp’. Die kneuterigheid van Ede mis ik, zonder negatieve bijklank. Gewoon alles lekker dichtbij en bij elkaar over de vloer zonder afspraak. Dat gebeurt hier absoluut niet.”

Dat was voor een jong ventje altijd best wel spannend om te doen

Een favoriete Edese plek van Guus was Platenzaak Pols. ,,Daar denk ik met plezier aan terug, waar ik van 1974 tot 1984 elke donderdag het ‘gedrukte exemplaar’ van de Top 40 ging halen. De dame die daar werkte, Olga, bewaarde er elke week één voor me. Ik heb ze nog steeds. Ook herinner ik mij nog dat ik in de etalage van Pols in de jaren 60 voor het eerst een kleuren-tv zag: wat een openbaring!” Een andere plek die hij zich goed kan herinneren is het Zwarte Laantje. ,,Daar fietste ik doorheen op weg naar het zwembad of station. Fietsen was toen verboden in het Zwarte Laantje, dus dat was voor een jong ventje altijd best wel spannend om te doen.”

LUCHTFOTO UIT 1936

Tijdens het sorteren van oude foto’s stuitte Guus op een bijzondere luchtfoto uit 1936. ,,De luchtfoto kreeg ik toen mijn vader overleed; hij had het origineel. Toen ik laatst de foto weer tegenkwam, zag ik pas het jaartal staan; 1936.” De foto betekent veel voor hem. ,,Het huis waar mijn vader geboren is, kan je erop zien. En zijn opa (de vader van zijn moeder) staat naast het huis, maar dat moet je wel weten, anders zie je het nooit.”

(Tekst gaat verder onder de foto)

Luchtfoto uit 1936  -  Gerrit Jan Radstaat

De foto is volgens hem genomen door de broer van zijn oma, Gerrit Jan Radstaat. ,,Hij was vliegenier bij de krijgsmacht en had de familie laten weten dat hij die dag over Ede zou vliegen. Vandaar dat de vader van Gerrit Jan, de opa van mijn vader, naast het huis zichtbaar is. Hij had het geronk van de vliegtuigmotoren gehoord en was naar buiten gegaan. Ze woonden toen op Veenderweg 3. Het huis rechts naast het witte huis is huisnummer 3 en als je inzoomt, kun je inderdaad rechts naast dat huis een donkere gestalte zien staan: dat is mijn overgrootvader. Gerrit Jan Radstaat is op 16 oktober 1937 verongelukt toen zijn marinevliegtuig met vijfkoppige bemanning bij Bandanaira in Indonesië in zee stortte.”

VERBINTENIS MET EDE

Guus voelt na 42 jaar nog steeds een verbintenis met Ede. ,,Mijn broer en zus wonen er nog steeds, net als het merendeel van hun kinderen. Na het overlijden van mijn vader in 1997 heeft mijn moeder nog 25 jaar in Ede gewoond en de laatste anderhalf jaar van haar leven in Lunteren. In die 42 jaar hebben we veel heen en weer gereisd. Mijn ouders zijn vaak in Canada geweest en na 1997 maakte mijn moeder de reis meestal alleen. Zelf kwam ik regelmatig terug in Ede. Vaak met mijn gezin, maar nog vaker alleen.”

De laatste keer was in juni 2025. ,,Ik had besloten dat ik mijn 65ste verjaardag in Ede wilde vieren. Zo geschiedde: in Café 100, met Nederlandse familie en vrienden, inclusief de vier vrienden van het Streek Lyceum, mijn Canadese gezin en de zus en broer van mijn vrouw. Voor de gelegenheid hadden we vijf huisjes gehuurd op Bospark Ede.” 

Een geweldige ervaring, zegt hij. ,,Ik vind het uitermate belangrijk dat mijn kinderen zich bewust zijn van hun Nederlandse afkomst en zich thuis voelen in de plaats waar ik opgegroeid ben. Ze zijn allen al meerdere keren in Ede geweest en vinden het prachtig.”

(Tekst gaat verder onder de foto)

‘Juni 2025, mijn 65ste verjaardagsfeest bij Café 100 in Ede. Op de voorgrond mijn vrouw Rosa, op de achtergrond ik, en daartussen mijn kinderen vlnr Luca, Alessandro, Sandra en Shawn.’ - Eigen foto

NIKS TE KLAGEN

Ondanks zijn warme herinneringen aan Ede ging het opbouwen van een nieuw leven in Canada Guus vrij gemakkelijk af. ,,Ik had de steun van mijn schoonfamilie en het geluk dat ik zes weken na aankomst al een baan vond. Uiteraard mis je je Nederlandse familie, maar tegelijkertijd ben je te druk met het opbouwen van dat nieuwe leven. Dankzij de baan en het feit dat mijn (toekomstige ex-)vrouw nu ook een baan had, konden we ons eigen appartement huren, een auto kopen en aan kinderen gaan denken. Ik had niks te klagen.”

Een van de grootste verschillen tussen Nederland en Canada die Guus noemt, is de manier van communiceren. ,,De Nederlandse communicatiestijl is vooral direct, duidelijk en ‘to the point’. Nederlanders hechten waarde aan openheid en feitelijke, heldere boodschappen. De Canadese communicatiestijl laat zich het best omschrijven als een evenwicht tussen directheid en extreme beleefdheid. Canadezen besteden veel zorg aan het vermijden van confrontaties. Ze zijn voorzichtig om iemands gevoelens niet te kwetsen door te direct of bot te zijn.”

Ze zijn voorzichtig om iemands gevoelens niet te kwetsen door te direct of bot te zijn

Zelf zegt hij ver-Canadeest te zijn qua communicatie. ,,Als ik Nederlanders nu tegen elkaar hoor praten, dan denk ik regelmatig ‘tjonge jonge, dat kun je ook anders zeggen’. Ondanks dat ik tegenwoordig wat meer op z’n Canadees communiceer, moeten mijn kinderen nog weleens lachen om de directe manier waarop ik dingen zeg. Gelukkig kennen ze me.”

VROEGE WINTERS

In Canada beginnen de winters vroeg en eindigen ze laat. Volgens Guus valt de eerste sneeuw vaak al begin november en de laatste meestal in april. ,,In die tussentijd valt er in totaal gemiddeld 220 cm sneeuw in de stad en daalt de temperatuur regelmatig tot min 20°C of kouder, vooral tussen begin december en eind februari.” 

Niet alleen het weer, maar ook de afstanden vallen meteen op. ,,Canada is groot. Als ik van Montreal naar Vancouver wil vliegen, doe ik er ongeveer net zo lang over als van Montreal naar Amsterdam”, legt Guus uit. Om de schaal nog duidelijker te maken: ,,Nederland past 37 keer in de provincie Quebec en Quebec past zeven keer in Canada.”

(Tekst gaat verder onder de foto) 

De straat waar Guus woont, ’s winters - Eigen foto

GROEI VAN VOETBAL

Ook sport is hier een ander verhaal. ,,IJshockey overheerst, terwijl voetbal hier vroeger nauwelijks een rol speelde”, vertelt Guus. ,,Ik was (en ben) gek op voetbal, dus dat was behoorlijk wennen.” Dat beeld is aan het veranderen. ,,Voetbal begint aan populariteit te winnen. Het Canadese vrouwenvoetbalteam doet het al jaren erg goed, maar het feit dat de Canadese mannen nu ook eindelijk een goed team hebben, speelt volgens mij mee in die groei.”

Lees ook

Groeten van Lotte uit Leuven: ‘Ede zal altijd een beetje mijn thuis blijven’

 

Zelfs in het verkeer valt meteen iets op. Guus legt uit: ,,Je kunt in de bebouwde kom nooit lekker doorrijden, want er is altijd wel een STOP-bord, tenzij er stoplichten staan en je toevallig een groen licht hebt.” Volgens hem houdt de politie zich vooral bezig met kleine overtredingen: ,,De politie is helaas drukker met het observeren of je je auto volledig stopt dan met het beboeten van ‘echte’ overtredingen. Die STOP-borden zijn een goudmijntje voor de politie, want je krijgt een behoorlijke boete als ze je pakken, ook al rij je met een snelheid van 1 km per uur voorbij een STOP-bord.”

RUIMTE ZAT

In 2018 heeft Guus de Canadese nationaliteit aangenomen. ,,Gelukkig kon ik dit zonder mijn Nederlandse nationaliteit te verliezen, want ik voel mij nog steeds Nederlander. Ik lees elke dag even het nieuws op NU.nl en ik moet nog steeds een aantal dagen herstellen als het Nederlands elftal er niet in is geslaagd om kampioen te worden. Dat gevoel heb ik niet als Canada geen wereldkampioen ijshockey wordt, maar ik ben wel trots als ze het worden.”

(Tekst gaat verder onder de foto)

15 Mei 2018: ceremonie tijdens het verkrijgen van de Canadese nationaliteit - Eigen foto

Een vraag als ‘wat vind je het mooiste aan Canada?’ is voor Guus moeilijk te beantwoorden. ,,Canada is net zo groot als Europa. Maar de natuur is hier mooi, zonder twijfel. Daarnaast is de ruimte die je hier hebt fantastisch. Je kunt hier wonen zonder dat je boven op je buren zit. Ik woon net buiten Montreal, in Laval, in een rustige buurt en een mooi groot huis waarvan ik in Nederland nooit zou hebben durven dromen. En hoe verder je je van de grote steden verwijdert, des te betaalbaarder worden de huizen. Als ik dan toch een keuze moet maken: het mooiste aan Canada zijn mijn vier kinderen, keurig verdeeld over twee huwelijken.”

Wat hij het meest mist aan Nederland is zijn familie. ,,Verder mis ik dingen die ik als vanzelfsprekend aannam toen ik in Ede woonde, zoals wandelen over de hei of even een pilsje met vrienden pakken. En natuurlijk patat met mayonaise”, grapt hij. ,,Daarom is het zo leuk om om de één à twee jaar even een paar weken terug te komen naar Ede. Dan doe ik al die dingen die ik mis en kan ik er weer een poosje tegenaan!”

(Tekst gaat verder onder de foto)

Het huis waar Guus woont - Eigen foto

MET VOLLE OVERTUIGING

Guus weet dat emigreren geen standaardroute is. ,,Iedere situatie is verschillend en iedereen heeft zijn of haar redenen om ergens anders heen te willen gaan”, zegt hij. ,,Als je het doet, moet je het met volle overtuiging doen.” Zijn advies: probeer de levenswijze van je nieuwe omgeving te begrijpen. ,,Niet alles is ‘stom’ omdat het anders is dan je in Nederland gewend bent. Als je het eenmaal begrijpt, kun je er vaak het voordeel van zien en wordt integratie en acceptatie veel makkelijker.”

Praktisch voorbereid zijn, vindt hij belangrijk. ,,Zorg dat je een duidelijk plan hebt, of genoeg geld voor je vertrekt.” Maar soms is het ook gewoon volgen van je gevoel, zoals hij zelf deed. ,,Of je doet wat ik deed: volg je hart en hoop op het beste. Gelukkig pakte dat voor mij goed uit!”

Meer verhalen over Edenaren in het buitenland lezen? Je vindt hier alle reeds gepubliceerde artikelen in de serie ‘Groeten uit...’.

Ben of ken jij iemand die ook zo’n avontuur is aangegaan? Laat het ons weten.