
‘Buiten de lijntjes’ toont veelkleurigheid in Kunstnacht Ede
24 januari 2026 om 16:01 Kunst Nieuws uit EdeEDE De variatie was groot, dat staat buiten kijf. Daarom was de Kunstnacht Ede vrijdagavond 23 januari heel aardig om op elf locaties in het centrum te bezoeken. Het thema ‘Buiten de lijntjes’ verraste bezoekers die de kou trotseerden, hoewel het lijnenspel met witte linten van plek naar plek flink wat hiaten vertoonde.
door Freek Wolff
Deze slingers moesten je leiden, verleiden, uitnodigen of laten verdwalen. Ze trokken lijnen waar die misschien niet horen te zijn. De vraag die de organisatoren van Cultura, gemeente en Platform Ede Centrum (PEC) vooraf stelden was: durf jij de lijnen te volgen?
Zo kon het gebeuren dat je in het gebouw van Astrant ineens naar een betoverende act keek die niet zou misstaan in een chique nachtclub. Het waren de dames van Pocahontas Studio die hier hun soepele danskunsten en luchtacrobatiek in ‘Aerial Moon’ lieten zien, op zwoele jazzy housemuziek van Willowherz, een samenwerking van 45kHz en Wilsiac. Een spontaan experiment dat met prachtige lichteffecten behoorde tot de highlights van de avond.
(de tekst gaat onder de foto verder)
![]()
Foto: Freek Wolff
PEEPSHOW
Gelukkig was er een flyer die exact de weg wees naar de andere locaties, waar de acts van muziek, theater, belevingen en beeldende kunst te vinden waren. Helaas werden wandelaars weleens teleurgesteld omdat de performances niet continu actief waren, hoewel dit wel op het foldertje was aangegeven. Zo bleek het ook dringen bij de verleidelijke titel ‘Victoriaanse peepshow’ van Robine Savert en Sonja Hartsuiker, omdat het piepkleine driedimensionale theater van papier en potlood per keer slechts ruimte bood aan een handjevol mensen. Daarom besloten veel gegadigden meteen rechtsomkeert te maken en de kijkdoos met een gelaagd, fantasierijk en eigenzinnig verhaal links lieten liggen.
Dicht in de buurt was het dringen bij de performance van ‘Vissen Latijn’, een samensmelting van Remco de Kluizenaar (gehuld in vissengewaad) en het Project ‘Dorstprent’ van Davitha van de Kuilen. De artistieke act draaide om een interactief samenspel van licht, klank, kleur en beeld over water, leven en de menselijk invloed hierop. Een deel van het publiek sloot de ogen om vooral de dierengeluiden in zich op te nemen. Dat laatste was ook het geval in de droomwereld van Kick Ass Quilts en SpaceWork, waar je in een soort hut de zintuigen kon laten prikkelen. Een mooie plek, opgebouwd uit gered textiel, klanken en verspringend licht, waar bezoekers even tot rust leken te komen.
MEELWORMEN
Nog meer bezinning vond je bij Proeflokaal Ede, waar kunstwerken getoond werden. ‘Over smaak valt wél te twisten’ durfde iemand het aan om de clichématige uitdrukking om te draaien. De beelden vind je immers mooi, of niet, maar juist dat nodigt uit tot dialoog. En het was de vraag of je een hapje nam van de alternatieve snacks die aangeboden werden. Durfde je het aan om een krokant toastje met meelwormen te proeven?
(de tekst gaat onder de foto verder)
![]()
Foto: Freek Wolff
Het was een merkwaardig, wellicht bizar contrast, met de culinaire hoogstandjes die binnen geserveerd werden aan de gasten van de horecagelegenheid bij de spoorlijn. Dit kun je ook zeggen over het Creative Emotions Collective, een spontaan collectief van Edese muzikanten die voor de deur van stadscafé Oscar soundscapes lieten horen. Aan de ene kant binnen de gasten die zich tegoed deden aan lekkernijen, aan de andere kant van de gevel de artiesten die op hun verkleumde vingers bliezen om ze soepel te houden voor het snarenspel. Hier was ook poëzie.
Petje af, ook voor de acteurs van Momo (werkplaats). Zij brachten in de buitenlicht in de Grotestraat een dansvoorstelling die je mee op reis nam, met koffer en al. Met ‘Jij daar’ bewogen ze tussen het alleen en samen zijn, terwijl een danser na de slotbuiging met ,,I love you” het publiek een brede glimlach op het gezicht toverde.
BROK IN JE KEEL
Warmer was het in de kiosk, waar Salman Ezzamoury en Emiel van der Wal hun fotografie, digitale schilderkunst, grafiek en zeefdruk toonden. Bezoekers die keken, werden er stil van.
Weg van de drukte vond je eveneens een (gewijde) stilte in de gotische Oude Kerk. De foto’s van Gerda van Engelenhoven konden een brok in je keel veroorzaken, omdat ze met ‘Als het leven wankelt’ heel verfijnd in beeld bracht hoe de laatste levensdagen van haar vader er uitzagen, zonder dat hij zelf in beeld komt. Met daarbij ontroerende korte dichtkunst als ‘Het hart is woordeloos moe’ en ‘Verzwegen vragen ontrollen zich in de galmende stilte’. In het kerkgebouw zong Geretta Hooijer met een groepje vocalisten en een toetsenman gedragen en subtiele Engelse koormuziek, samen met dichter Arie Maasland. Een zeer geschikte plek, met prachtige akoestiek voor deze liederen.
(de tekst gaat onder de foto verder)
![]()
Foto: Freek Wolff
Het muziekgenre in de kerk was een compleet andere dan de Jalafusi Big Band XXL in het gebouw van Cultura liet horen. Hier klonk het groovy, intens en avontuurlijk. ‘Relight my fire!’ zong de zangeres, haar luisteraars vurig uitnodigend om het refrein van deze disco-kraker van Dan Hartman mee te zingen. Veel mensen luisterden naar de sprankelende mix van de twintigkoppige band en een strijkersensemble die voor de Kunstnacht ook opgetrommeld was. Deze XXL-editie creëerde een bijzondere sound die je niet dagelijks hoort. Bovendien voegden de dansers Petra en Joao cachet toe met hun soepele bewegingen.
SCHOTSE FOLK
Het was nóg meer feest in de bovenzaal van café Substitute. Hier gingen de voetjes van de vloer tijdens de Schotse folksongs die Celtic Constellation met akoestische instrumenten liet horen. In no-time dansten bezoekers mee in een soort reidans, begeleid door het duo The Mystic Child. Vrolijkheid troef hier.
(de tekst gaat onder de foto verder)
![]()
Foto: Freek Wolff
Verstilling was er juist weer bij Largo Bianco, langs een lint en geluid van Largo Bianco. Het symboliseerde de bewegingen die rustig, behoedzaam en statig en tegelijkertijd met onverwoestbaar optimisme voort gaan in de tijd: ruimte om oude gebeurtenissen en gewoonten vaarwel te zeggen en om nieuwe vrienden te maken en te ontmoeten. Studio Dirk Schlebusch en Jeroen van Bommel zijn de makers.
Grounding Wires is werk van André Ploeg en staat symbool voor aarding. Wie zijn schoenen en sokken bij de winterse temperaturen durfde uit te trekken, kon dit zelf beleven op het marktplein. De voeten plaatsen op een boomstronk toverde een fraaie verlichting op de wortels. En als de tenen weer opgewarmd waren, kon je je blik verruimen met een eigentijdse pop-up expositie in de Kijkdoos Bennekom die hier pal naast stond.
De zogenoemde ‘speakers’ die onderweg langs de linten hun zegje zouden moeten doen, heeft uw verslaggever helaas gemist. Hij lette niet goed op, óf de sprekers lieten zich niet luid en duidelijk genoeg horen.















