Begeleiding bij het [zwaarste] verlies

26 januari 2026 om 16:35

Een vlinder uitvaart is gespecialiseerd in kinder- en jongerenuitvaarten. ,,Een kinder- en jongerenuitvaart is anders dan een volwassen uitvaart.” Er zijn diverse verschillen, bijvoorbeeld wat betreft de bloemen, muziek en symboliek. ,,Bij volwassenen wordt doorgaans voor een kist gekozen; kinderen liggen vaker in mandjes en/of wades. Deze wades helpen bij het afscheid nemen, je vouwt ze in zes stappen dicht. Gemiddeld duurt de opbaarperiode zes dagen. Zo kun je elke dag de wade een stukje dichtvouwen, en zo neem je dus ook beetje bij beetje afscheid. Ook de bloemstukken zijn anders dan bij een volwassen uitvaart. Een regulier bloemstuk is niet geschikt voor op een mandje of kistje. Daarnaast zie je veel knuffels en tekeningen. Ouders kiezen ook vaak voor een ander type vervoer. Ze willen hun kind liever niet in een zwarte lijkwagen leggen. In het geval van een klein kindje nemen ze het bijvoorbeeld liever op schoot.”

BETROKKENHEID De betrokkenheid van de ouders bij de verzorging is doorgaans groter dan bij het overlijden van een volwassen persoon. ,,Als een ouder of grootouder is overleden, neemt men juist wat meer afstand. Ouders van jonge kinderen willen vaak meer zelf doen, ze willen liever niet dat anderen aan hun kindje komen.” Ook de betrokkenheid van naaste familie en partijen om de familie heen is bij een kinderuitvaart groter. ,,We hebben te maken met broertjes en zusjes, opa’s en oma’s, de peuterspeelzaal of school, een sportvereniging en vrienden.”

INTENSIEVE HULP Andere kinderen uit het gezin worden nadrukkelijk bij de uitvaart betrokken. ,,We helpen ouders bijvoorbeeld met hoe ze aan andere kinderen vertellen over het verlies. Voor kinderen hebben we een ‘Ik rouw van jouw’ kistje, dat vol zit met spulletjes die helpen bij de rouw. Denk aan een fotolijstje, een knuffel waar je een foto in kunt stoppen, een boekje om herinneringen in op te schrijven en een dekentje om je onder te verstoppen. Ook in het traject na de uitvaart steunen we ouders. Daarbij kunnen we ook begeleiders helpen op de peuterspeelzaal met hoe ze kunnen omgaan met het verlies van een broertje of zusje, en wat ze kunnen doen als kinderen ander gedrag gaan vertonen. We kijken ook of het ouders lukt om het gezin draaiende te houden, en vragen anders bijvoorbeeld opa en oma om bij te springen. Dat maakt het begeleiden van een gezin heel intensief.”

UNIEK Het vinden van de juiste toon bij een uitvaart is altijd een zoektocht, en dat geldt in het bijzonder voor kinderuitvaarten. Sommige ouders willen tijdens de dienst helemaal niet praten over de uitvaart of het afscheid, maar willen zich uitsluitend richten op het leven van hun kind. Dat maakt iedere uitvaart uniek. ,,Dat geldt bijvoorbeeld ook voor de muziek. Voor de ene uitvaart past rustige muziek, die zachtjes wordt afgespeeld. Bij een uitvaart van een tiener, die hield van muziek, krijgt muziek een centralere rol in de dienst, en wordt deze harder afgespeeld.”

KEUZES MAKEN Iedereen rouwt op zijn eigen manier, maar wanneer mensen verschillende wensen hebben wat betreft de uitvaart, kan het lastig zijn om keuzes te maken. ,,Meestal hebben we een ouder die overeind blijft, en de ander stort in. Na de uitvaart draait het vaak om.” Wanneer ouders verschillen van mening over de uitvaart, vraagt Amy wat voor hen echt heel belangrijk is. ,,Voor de een gaat het bijvoorbeeld om kleding, voor de ander is het vervoer heel belangrijk. Voor de andere zaken probeer ik dan het midden te vinden.” In extreme gevallen lukt het ouders niet om er samen uit te komen. ,,Bijvoorbeeld in het geval van een vechtscheiding. Dan kiezen de ouders soms ervoor om elk een eigen dienst te organiseren.”

NIJNTJE Sommige ouders kunnen door het verlies van een kind geen keuzes maken, terwijl er juist veel beslissingen nodig zijn. In zo’n geval is het aan Amy om voorstellen te doen en keuzes te maken. ,,Daarbij baseer ik me op gesprekken met de ouders, en wat ik in huis zie. Gaat het bijvoorbeeld om een kindje in een Nijntje-pakje, met Nijntjespulletjes? Dan stel ik een afscheidskaartje met Nijntje voor. Het vraagt soms veel geduld, sommige ouders zijn na een half uurtje helemaal leeg. In zo’n geval ga ik soms een paar keer per dag langs om samen de uitvaart te regelen. Het andere uiterste komt ook voor: sommige ouders willen juist zo snel mogelijk alles regelen.”

STEUN Het kan voor mensen uit de omgeving lastig zijn om met nabestaanden in gesprek te gaan, vooral wanneer het om het verlies van een kind gaat. In die situaties is het onderwerp extra gevoelig. ,,Blijf om de ouders heen staan, ook na de uitvaart,” adviseert Amy. ,,Vaak zijn ouders voor en na de uitvaart niet in staat om concreet om hulp te vragen. Ze weten helemaal niet wat ze nodig hebben. Vraag mensen daarom niet om een appje te sturen als ze hulp nodig hebben, maar biedt hulp aan. Doe boodschappen, kook een maaltijd, pas op de kinderen, zodat ouders even tijd samen hebben. Spreek elke zondag af om te wandelen, of iemand nu wil praten of niet. Laat ze niet alleen.”

TIP Voor ouders die binnen afzienbare tijd in deze situatie terecht komen, bijvoorbeeld omdat hun kind is uitbehandeld, raadt ze aan om alvast na te denken over hun wensen omtrent de uitvaart. ,,Hoe moeilijk dit ook is. Denk na over wat je wil, begraven of cremeren. En ga alvast in gesprek met uitvaartbegeleiders. Kies iemand uit die bij jullie past. Vaak is het moeilijker om na het overlijden van je kind hierover na te denken.”

Kijk voor meer informatie op
www.eenvlinderuitvaart.nl.