Jonge cultuurmakers vragen gemeente Ede om meer ondersteuning: ‘Zie ons, dit doen wij en dit hebben we nodig’
28 januari 2026 om 17:54 Cultuur Nieuws uit Ede Tips van de redactieEDE Jongeren uit de gemeente Ede vinden dat de gemeente tekortschiet in het cultuurbeleid voor jonge creatievelingen. Ze roepen in het manifest ‘Ruis! Cultuur in mijn Stad’ op tot meer fysieke ruimte, coaching en een toegankelijk gemeenteloket waar ze terecht kunnen. Woensdagavond (vanavond) overhandigen ongeveer honderd jongeren het manifest aan wethouder Karin Bijl.
door Rick Praamstra
Cultureel centrum Astrant nam het initiatief tot het manifest en nodigde twintig jonge makers van verschillende cultuurstromingen uit om met elkaar te brainstormen over het cultuurbeleid in Ede: wat gaat goed, waar lopen ze tegenaan en wat is nodig om talent te laten groeien?
Astrant bestaat in 2026 tien jaar en dat was voor de cultuurmakers reden om stil te staan bij wat ze in dat decennium hebben bereikt, maar ook wat er nog moet gebeuren, vertelt artistiek leider Xander van Soelen, samen met Stephan Beumer en Twan Spierings al vanaf het begin één van de kartrekkers. ,,In die tien jaar hebben we aardig wat infrastructuur opgebouwd voor community’s in Ede. Maar je ziet toch in de politiek dat jongeren vaak het stempel hebben dat ze niet betrokken willen zijn bij cultuur en aan de andere kant de gemeente jongeren ook niet betrekt bij cultuur. Manifesten in andere steden hebben ons geïnspireerd: misschien moeten we een handreiking gaan geven aan de politiek om duidelijk te maken dat jongeren wél betrokken zijn.”
‘EDESE CULTUUR WORDT KLEIN GEHOUDEN’
Stadsdichter Melvin Vlot (28) is een van de jonge makers die betrokken is bij het manifest. Hij ziet dat er genoeg gebeurt in Ede qua cultuur, maar dat dit vooral gebeurt op eigen initiatief van jongeren. ,,In de periode dat ik stadsdichter werd (2024) was ik ook steeds meer op zoek naar wat er allemaal op cultureel gebied gebeurt in Ede. Dan kon ik daar misschien bij aansluiten en als dat er niet is, dan wilde ik dat graag zelf opzetten. Ik kwam er toen achter dat er al best veel is in Ede, maar dat cultuur ook best klein wordt gehouden omdat de infrastructuur er niet is om te groeien en iets stevig en stabiel neer te zetten.”
Misschien moeten we een handreiking gaan geven aan de politiek om duidelijk te maken dat jongeren wél betrokken zijn
Vlot waardeert het dat in Ede jonge makers in de kunst, muziek of skategemeenschap elkaar vinden, maar om te groeien is meer ondersteuning van de gemeente nodig, vindt hij. ,,Het zou goed zijn als de gemeente jongeren een pad aanbiedt dat ze kunnen bewandelen. Dat je cultuur niet uitbesteedt aan bijvoorbeeld één partij als Cultura, maar dat je als gemeente meedenkt. Dat ze laten zien dat ze waarderen dat jongeren kunst maken en hier cultuur neerzetten door dat ook te willen faciliteren. Ze moeten dan ook de vraag stellen: ‘wat hebben jullie nodig’? Dit manifest is een antwoord op deze potentiële vraag.”
In het manifest presenteren de makers zes ‘bouwstenen’; ze roepen de gemeente onder meer op tot een online en fysiek makersloket waar jongeren terecht kunnen met vragen. Ook vragen de jongeren om beschermde maakplekken waar alle subculturen beschikking hebben tot een structurele en betaalbare repetitie- en maakruimte. Verder stellen ze microbudget voor en begeleiding voor een laagdrempelige flitsregeling (250 tot 1000 euro) met snelle aanvraag en coaching voor vergunningen en communicatie. (zie kader onder aan het artikel voor alle zes bouwstenen).
(de tekst gaat onder de foto verder)
Van links naar rechts: Sabine Heijnen, Melvin Vlot en Xander van Soelen - Rick Praamstra
ZELFEXPRESSIE
Sabine Heijnen (28) is fanatiek skater en rolschaatser en een van de kartrekkers in de Edese skategemeenschap. Zij geeft onder andere rolschaatslessen in skateparken. Zij heeft zich ook achter ‘Ruis’ geschaard. Een voet tussen de deur krijgen bij de gemeente blijkt lastig.
Het zou goed zijn als de gemeente jongeren een pad aanbiedt dat ze kunnen bewandelen
Zij ziet haar sport ook als cultuur. ,,Skaten is een vorm van zelfexpressie. Het heeft niet alleen te maken met tricks die je uitvoert, maar het zijn verschillende disciplines: skateboard, rolschaatsen, maar ook steps en BMX (stunts met een step of fiets). Het is een kledingstijl en een muzieksmaak. Het is veel meer dan wat je ziet op de skatebaan. In dat opzicht heeft het raakvlak met maken. Het is echt jezelf tonen met je uitvoering.”
Heijnen ervoer de gesprekken met andere makers als ‘heel open’. ,,Iedereen kreeg de mogelijkheid om zich te uiten. Er werden stellingen besproken waar overleg over plaatsvond tussen de makers zodat ze ook van gedachten konden veranderen en frisse ideeën kregen. Het was sowieso een mooie start om met elkaar te kunnen netwerken.”
WORSTELEN MET ONZICHTBAARHEID
Vlot merkte dat zijn mede-makers net als hijzelf worstelen met ‘onzichtbaarheid’. De stadsdichter ziet met zijn platform ‘Woordkunst Ede’ taalartiesten die voor het eerst hun teksten voordragen op een podium en ontdekken dat deze kwetsbaarheid niet alleen iets van henzelf is. ,,Dan denk ik: ik weet dat er zoveel andere jongeren in Ede zijn die dit willen, maar ons niet kennen. Hoe ga ik mezelf zichtbaar maken?”
,,Ik doe echt mijn best, maar daar heb ik middelen voor nodig. Ik heb incidentele subsidies kunnen krijgen, maar die lopen weer af. Daarna heb je weer niets. Dan bel ik dus met beleidsmakers: waar ga ik heen? En dan ga ik dus toch weer bellen met Arnhem of iemand van de provincie Gelderland. Er is een start gemaakt, er is een beginnende (dichters/spoken word)gemeenschap. Ik kan aantonen dat er vraag is, dat het groeiende is. Ik kan uitleggen waarom ik budget nodig heb en dat is niet veel. En toch lukt het me niet onder deze optimale omstandigheden.”
‘IN EDE GEBEURT NIETS’
Het frustreert Vlot, Heijnen en andere jonge makers. Ze voelen zich Edenaar en willen het liefst hier blijven maken, maar om een volgende stap te kunnen maken, lonkt Utrecht, Amsterdam of een andere stad. Van Soelen: ,,Hier kunnen de makers een impact maken en laten zien waarom dit soort dingen belangrijk zijn. Van de gemeente Ede mag je ook verwachten dat er bij de groei van inwonersaantallen ook bepaalde voorzieningen horen.”
Mensen zeggen: ‘waarom zou je naar Ede gaan? Ede is kut. Daar gebeurt niks!’
Het imago van de Edese jongerencultuur is niet best, verzucht hij. ,,We hebben aan mensen gevraagd uit Wageningen en ook uit Veenendaal: ‘Waarom zien we jou niet vaker in Ede bij toffe producties, bij bijvoorbeeld Astrant?’ Het is Ede, antwoorden ze dan. Je krijgt het echt te horen. En ik dacht dat we daarvan af waren, maar het is nog steeds zo. Mensen zeggen: ‘waarom zou je naar Ede gaan? Ede is kut. Daar gebeurt niks!’”
‘HIER ZIJN WIJ, ZIE ONS’
Met de gemeenteraadsverkiezingen op komst hopen de jongeren en Astrant dat er met ze gepraat wordt, benadrukt de artistiek leider van Astrant. ,,Hier zijn wij, zie ons, dit doen wij en dit hebben we nodig. Zo simpel is het eigenlijk. Het zou mooi zijn als je het coalitieakkoord hebt en daar iets in zou kunnen staan van: ‘Ede kiest voor jeugd’. En dat het dan niet alleen gaat om negatief jeugdbeleid als het verkeerd gaat, maar ook over hoe de gemeente met de koplopers omgaat.”
De initiatiefnemers vragen het college in het pamflet om binnen acht weken met vervolgstappen te komen.
Zes bouwstenen in pamflet ‘Ruis’
1. Maak één duidelijk ‘makersloket’ (online + persoonlijk).
2. Bouw mee aan een ontwikkelroute: van beginner naar prof.
3. Creëer en bescherm maakplekken voor alle subculturen.
4. Geef jonge makers programmeerruimte en zichtbaarheid.
5. Maak organiseren makkelijker: microbudget + begeleiding.
6. Betrek jongeren structureel bij cultuurbeleid (met terugkoppeling).
Klik hier voor het volledige pamflet.