ISK-Harskamp mag dertig procent meer munitie afvuren: ‘Meeste inwoners hebben er geen moeite mee’

29 januari 2026 om 17:22 Maatschappelijk Nieuws uit Harskamp

HARSKAMP Op Infanterie Schietkamp (ISK)-Harskamp gaat de overheid dertig procent meer ruimte geven aan de hoeveelheid schoten per jaar. De geluidsoverlast zal onder het toegestane maximum van zestig Decibel blijven, verzekerde commandant en majoor Marc van Groenestein woensdagavond in de Groenerie in Harskamp tijdens een informatieavond.

door Freek Wolff

In totaal zal de vergunning voor de maximum hoeveelheid schoten met allerlei munitie - van licht tot zwaar - van 12,7 miljoen naar 16,5 miljoen per jaar gaan. In het openbare gesprek met Harskampers werd duidelijk dat dit aantal de afgelopen jaren nogal fluctueerde per jaar en dat lang niet altijd het maximum van ruim twaalf miljoen werd gehaald. 

,,We merken wel dat er de laatste maanden weer intensiever wordt getraind.” Dat is de reden waarom de inwoners zich wel afvragen of het geknal intensief toe zal nemen, wanneer Defensie maximaal gebruik zal maken van het nieuwe maximum van 16,5 miljoen. ,,De behoefte bij de krijgsmacht verschilt nu eenmaal per jaar”, aldus Van Groenestein. ,,Zo hebben we het afgelopen jaar bijvoorbeeld niet geschoten met anti-tankwapens, omdat die naar Oekraïne gingen.”

(tekst gaat verder onder de foto) 

Freek Wolff

Vóór de plenaire informatie met digitale schermen, bogen Harskampers zich al geïnteresseerd over de kaarten van het bewuste gebied. Met name de decibels, die te zien zijn rond de bebouwing van hun huizen, boeiden hen zichtbaar. Ringen om het schietterrein tonen dat Defensie meer schietmogelijkheden (live firing) voor helikopters nodig heeft die samenwerken met grondtroepen. Dit is nodig om eenheden zo goed mogelijk voor te bereiden op inzet. Op het ISK kan Defensie al schieten met boordwapens vanuit helikopters. Alleen biedt het luchtruim waarin dit mag te weinig beweegruimte voor de helikopters. Er is een vergunning nodig om meer te mogen bewegen in het vlieggebied dat groter moet worden, wat dus niet betekent dat het ISK letterlijk meer ruimte krijgt qua hectares.

VOGELS EN CHINOOKS

De ruimte die nodig is voor het vlieggebied valt binnen het huidige beperkingsgebied voor burgerluchtvaart boven het ISK. Doordat helikopters vliegen en schieten vanuit een positie waar dat nu nog niet gebeurt, kan het geluid voor overlast zorgen voor omwonenden. Ook kan dit het natuurgebied verstoren. Daarom is er extra onderzoek gedaan naar het effect van het geluid op de omgeving door de Antea Group, een bedrijf met ingenieurs en adviseurs. 

,,We hebben ook met ecologen en bodemdeskundigen samengewerkt, maar we weten nog niet precies wat de effecten zijn. We verwachten dat bepaalde soorten broedvogels (zoals de zwart specht, duinpieper en tapuit, red.) zullen lijden onder het vergroten van het aantal schoten”, legt Peter Verhoeven van Antea uit. ,,De verstoring van broedplaatsen is er al, maar wat helpt is dat vogels aan hetzelfde geluid wennen. Defensie moet zich nu eenmaal ook aan de wet houden, dus zijn deze onderzoeken nodig.” Qua decibels is het geluid van Chinooks, het zwaarste type helikopters gemeten.

LIVE FIRING

De Nederlandse krijgsmacht groeit. Dat is volgens de rijksoverheid nodig om ons land te kunnen verdedigen. Om dit te kunnen doen is ruimte nodig voor meer personeel, materieel en oefenterreinen. Het kabinet heeft, met het ontwerp Nationaal Programma Ruimte voor Defensie (NPRD, 23 mei 2025), voor negen specifieke behoeften en locaties vastgesteld dat er meer onderzoek nodig was om weloverwogen een voorkeursalternatief aan te kunnen wijzen. Dit gold ook voor de uitbreiding live firing mogelijkheden en uitbreiding milieu- en geluidsruimte voor oefenen op het ISK. Dat onderzoek is tussen ontwerp en definitief NPRD uitgevoerd. Op basis van het onderzoek is tegelijkertijd met het vaststellen van het definitief NPRD op 19 december ook een ontwerp voorkeursalternatief vastgesteld voor de negen specifieke behoeften, waaronder de behoefte in Harskamp.

(tekst gaat verder onder de foto)

Freek Wolff

Majoor van Groenestein liet weten dat ook hij zich altijd te houden heeft aan de vaste tijden wanneer en hoeveel er geschoten mag worden. In een week ontvangt hij ongeveer 3500 schutters, wat zo’n 160.000 militairen per jaar zijn. ,,Met de huidige vergunning mag ik op één baan nu 100.000 keer overdag, 50.000 keer ’s avonds en 10.000 keer in de nacht schieten. Tegenwoordig hebben we zeventig opleidingseenheden en moeten we meer met kleinere kogels vuren. Er wordt altijd met scherpe munitie geschoten.” 

KOPJES 

Na de informatie vertelde Harskamper Ben Hardeman dat het merkwaardige is dat inwoners als hij, zo’n driehonderd meter van de ISK-poort, vaak nog minder hard de schoten horen dan mensen die iets verder weg wonen. ,,Daar daalt het geluid pas, zo lijkt het.” Martin van den Brink uit het dorp begrijpt dat de militairen moeten trainen, gezien de huidige situatie in de wereld. ,,Ze zijn nu extra aan het oefenen en dat is nodig. De meeste Harskampers zijn vóór de krijgsmacht en hebben totaal geen moeite met het feit dat er uitbreiding komt van militaire oefeningen. In 1980 trilden de kopjes bij ons al van tafel wanneer hier tanks voorbij kwamen rijden, maar wij hadden daar totaal geen moeite mee. We wisten niet beter en kregen dubbel glas.”

In 1980 trilden de kopjes bij ons al van tafel wanneer hier tanks voorbij kwamen rijden, maar wij hadden daar totaal geen moeite mee

DREUNEN

Kolonel Roy Hemmelder verklaarde na de informatieavond dat hij het belangrijk vindt dat Defensie zichtbaar is in de maatschappij en met bewoners in gesprek kan gaan. Hij is verantwoordelijk manager van alle negen locaties waar het programma namens de overheid uitgerold wordt voor het NPRD, inclusief het ISK. 

,,We geven de inwoners de kans om hen te informeren, waarna ze kunnen reageren met hun zienswijzen. Zodat wij kunnen kijken of we iets gemist hebben, waarna het kabinet een zorgvuldig besluit kan nemen over de ruimtebehoefte”, aldus Hemmelder.

(de tekst gaat onder de foto verder)

Commandant ISK-Harskamp: majoor Mark van Groenestein. - Freek Wolff

Hij is zich ervan bewust dat Harskampers zich afvragen wat de theoretische opschaling voor hen in de praktijk zal betekenen. Ze zijn vooral beducht voor de zware dreunen van wapens die meestal op vrijdagen afgeschoten worden. Die zijn in aantal aanzienlijk minder, maar hebben effectief meer impact op de oren dan een grote hoeveelheid schoten van kleinere munitie. ,,Maar ik zie vanavond dat deze mensen echt betrokken zijn en daar ben ik dankbaar voor. Ik merk dat we de noodzaak tegenwoordig minder goed uit hoeven te leggen, hoewel niet iedereen het daar mee eens hoeft te zijn.”

Defensie legt het ontwerp voorkeursalternatieven uitbreiding live firing en uitbreiding milieu- en geluidsruimte voor oefenen op Infanterie Schietkamp tot maandag 2 maart 2026 ter inzage. Daarna volgt de Nota van Antwoord die Defensie waarschijnlijk in de zomer van 2026 voorlegt aan het kabinet, dat dan een definitief besluit over deze behoefte neemt.