Columnist Jaap van Ree: ‘Vooruitkijken voor het verleden’
2 februari 2026 om 11:55 OpinieEDE De oudste schriftelijke vermelding over onze Oude Kerk stond in een pauselijke brief uit 1216. In de geschiedenisboekjes op school zul je dit jaartal niet vinden. Maar geschiedenis is veel meer dan jaartallen waarin mensen elkaar de hersens insloegen.
Als die brief uit 1216 er nog zou zijn, dan was dit een stukje ‘live’ geschiedenis dat je kon bekijken, niet aanraken. Er bestaan echter ook heel oude geschreven werken die je wel kunt aanraken en doorbladeren. Denk aan oude oorkonden, vergunningen en zelfs veroordelingen; allemaal interessante geschiedenis die in archieven zoals het gemeentearchief is te vinden.
Behalve geschreven werken bezitten we ook talloze geschilderde werken. Schilderijen van Edese schilders over ons dorp. We bezitten talloze foto’s die allemaal iets over Ede vertellen.
En natuurlijk zijn er gebruiksvoorwerpen die al eeuwenoud zijn. We bezitten zelfs een vest van een edelman. Dat vest is waarschijnlijk rond 1750 met zijn baas begraven in onze Oude Kerk. Voor al die schilderijen, foto’s en gebruiksvoorwerpen kun je terecht bij het Historisch Museum Ede (HME).
De vraag is natuurlijk: waar staat dat HME? Het antwoord is simpel: nergens. Er is alleen regelmatig iets van zijn bezit te zien tijdens een expositie op de tweede verdieping in Cultura en fotomateriaal via internet. Alle andere spullen liggen ergens opgeslagen in een depot waar niemand ervan kan genieten, OMDAT HET HME NOG ALTIJD GEEN GESCHIKTE RUIMTE HEEFT OM ZIJN WAARDEVOLLE BEZIT TE TONEN.
Het is triest dat een grote plaats als Ede met meer dan 80.000 inwoners zijn vele zeer interessante museumstukken niet kan laten zien. Het bestuur van het HME is al jaren in gesprek met de gemeente om een passende ruimte te krijgen. Nu De Fietser uit een historisch Enkagebouw vertrekt moet daar toch een hoekje te vinden zijn voor het HME?
Maar die gesprekken leveren niets op, want de gemeente is veel meer geïnteresseerd in nieuwbouw. Ze lijkt er geen enkel probleem mee te hebben dat in het verleden al veel van onze dorpsgeschiedenis om zeep is geholpen en wat er nog van over is in een stoffig depot ligt opgeslagen. Maar al die nieuwbouw wordt ooit geschiedenis en ook interessante gegevens over die nieuwbouw kunnen juist in een museum heel goed bewaard en getoond worden.
,,Gemeente, kijk vooruit voor het verleden en zorg voor een passende ruimte!!”
Jaap van Ree
Meer columns op Ede Stad.nl lezen? Je vindt ze in dit dossier.
