Zorg om lage vaccinatiegraad in gemeente Ede
31 januari 2026 om 16:30 Politiek Nieuws uit Ede Tips van de redactieEDE De vaccinatiegraad daalt landelijk en ook in de gemeente Ede. Dat is extra zorgwekkend, omdat die in Ede al historisch laag ligt, constateert Henk Bril, directeur publieke gezondheid van GGD Gelderland-Midden. Binnen de gemeente zijn de verschillen groot. In Bennekom is de vaccinatiegraad onder 2-jarigen het hoogst, gevolgd door Ede-stad. In Lunteren ligt die al twintig tot dertig procent lager en in de buitengebieden – Otterlo, Harskamp, Wekerom, Ederveen, De Klomp en Deelen – is de vaccinatiegraad nog iets lager.
door Gerard van Wijk
,,Waar het jarenlang vanzelfsprekend was dat ouders hun kinderen lieten vaccineren, zien we nu dat dit minder vaak gebeurt. Hiermee groeit onze gezamenlijke verantwoordelijkheid om kinderen en onze samenleving te blijven beschermen tegen ernstige infectieziekten”, aldus Bril. ,,Vaccineren blijft één van de meest waardevolle middelen om onze collectieve gezondheid te beschermen. Toch vraagt het vandaag de dag meer aandacht, creativiteit en inspanning om mensen goed te informeren en te bereiken. Er is dan ook niet één aanpak die voor iedereen werkt.”
Verschillende groepen mensen hebben hun eigen vragen en zorgen en dat vraagt om maatwerk in benadering en werkwijzen. Het actief aansluiten bij de vragen en zorgen van mensen moet volgens Bril vooral in onze regio gebeuren. ,,Juist daarom ligt er voor ons, GGD én gemeenten, de opgave om samen te luisteren, aan te sluiten en de juiste informatie te bieden op een manier die past bij de verschillende doelgroepen.”
CAPACITEIT ONDER DRUK
De GGD organiseert vaccinatiemomenten, voert gesprekken en zoekt actief de samenwerking in de wijk. Maar de werkzaamheden nemen toe en de capaciteit staat onder druk. De meerderheid van de kinderen neemt deel aan het Rijksvaccinatieprogramma (RVP). De laatste jaren wordt een daling van deelname geconstateerd. ,,Met name jonge kinderen en in bepaalde regio´s en gemeenschappen blijft de vaccinatiegraad achter bij de norm die nodig is om groepsimmuniteit te waarborgen.” Dat is zeker ook het geval in bepaalde dorpen van de gemeente Ede.
Vastgesteld wordt dat in de afgelopen jaren in Nederland en andere Europese landen herhaaldelijk uitbraken zijn geweest van ziekten die door vaccinatie grotendeels voorkomen hadden kunnen worden. ,,Kinderziekten zoals kinkhoest, bof en mazelen steken opnieuw de kop op.”
De wereldgezondheidsorganisatie hanteert bijvoorbeeld een vaccinatiegraad van minimaal 90 procent om de hele bevolking tegen kinkhoest te beschermen. De vaccinatiegraad van zuigelingen in de regio Gelderland-Midden is gemiddeld 85 procent. Vorig jaar waren er verspreid over het land uitbraken van de bof. Ook in delen van Gelderland-Midden, waar de vaccinatiegraad laag is, was dat het geval (Ede, Barneveld en omliggende gemeenten).
MAZELEN
Ook voor wat mazelen betreft, een van de meest besmettelijke infectieziektes, is de vaccinatiegraad in de regio Gelderland-Midden met 85 procent aan de lage kant. De GGD is zich aan het voorbereiden op een landelijke mazelenuitbraak. De zuigelingenvaccinaties liggen in de gemeente Ede al langere tijd lager dan landelijk. ,,Er is een dalende trend zichtbaar. Onderzoek is nodig om inzicht te krijgen naar de exacte oorzaak hiervan.” In de gemeente Ede is 67 procent van de 15-jarigen volledig gevaccineerd tegen meningokokken. In tegenstelling tot alle andere vaccinaties is hier wel sprake van een stijging.