Beleef Telemanns passie ‘Seliges Erwägen’ in de Edesche Concertzaal

9 februari 2026 om 08:17 Muziek

EDE Het Apollo Ensemble brengt op 14 maart in de Edesche Concertzaal een passie die in de achttiende eeuw zelfs bekender was dan Bachs Matthäus- en Johannes-Passion: ‘Seliges Erwägen des bitteren Leydens und Sterbens Jesu Christi’ van Georg Philipp Telemann. Een verstilde, indringende meditatie over het lijden van Christus, die in de passietijd niets aan zeggingskracht heeft verloren.

GEORG PHILIPP TELEMANN

Met tientallen passies op zijn naam gold Telemann als dé passiecomponist van zijn tijd. Na zijn theatrale Brockes-Passion koos Telemann enkele jaren later voor een heel andere benadering. Voor ‘Seliges Erwägen’ schreef hij niet alleen de muziek, maar ook de volledige tekst zelf, een zeldzaamheid in de barok. Als telg uit een familie van predikanten en theologen wist hij als geen ander hoe muziek en meditatie elkaar konden versterken.

O HAUPT VOLL BLUT UND WUNDEN

In plaats van een van de vier evangeliën te volgen, giet Telemann het lijdensverhaal in negen zogeheten Betrachtungen: overdenkingen bij cruciale momenten, zoals het Laatste Avondmaal, de verloochening door Petrus en Jezus’ doodsangst in Getsemane. Deze opzet doet denken aan de kruiswegstaties in de rooms-katholieke traditie. Het resultaat is geen dramatisch vertellend oratorium, maar een ingetogen meditatiepassie, bedoeld voor bezinning en reflectie binnen de liturgie. Veertien koralen, waaronder het bekende ‘O Haupt voll Blut und Wunden’, verankeren het werk in de liturgische praktijk van zijn tijd.

ROLVERDELING

Naast vertrouwde bijbelse figuren als Jezus, Petrus en Kajafas introduceert Telemann personages die niet in het evangelie voorkomen. Zo verbeeldt Die Andacht, gezongen door zowel sopraan als tenor, de gelovige luisteraar. Allegorische figuren als Der Glaube en Tochter Zion begeleiden hem of haar in de overdenking. Zo wordt de luisteraar niet alleen toeschouwer, maar ook deelnemer aan het lijdensverhaal.

BIJZONDERE INSTRUMENTEN

De muziek is rijk en kleurrijk geïnstrumenteerd. Strijkers en basso continuo vormen de basis, aangevuld met fluiten, hobo’s, fagotten en twee hoorns. Opvallend zijn de chalumeaus, voorlopers van de klarinet, die het werk een warme, bijna intieme klankkleur geven. Vorm, tekst en muziek smelten samen tot een passie die zowel persoonlijk als universeel is.

APOLLO ENSEMBLE

Het Apollo Ensemble, onder leiding van violist David Rabinovich, staat bekend om zijn bezielde uitvoeringen van barokmuziek. Eerder maakte het ensemble al indruk met grote passie-uitvoeringen. Met ‘Seliges Erwägen’ voegen de musici daar nu een minder bekend, maar historisch uiterst belangrijk meesterwerk aan toe. Een unieke kans om te horen hoe de passie klonk vóór Bach het genre definitief naar zich toetrok.

TICKETS

Kaarten voor het Apollo Ensemble zijn te bestellen www.edescheconcertzaal.nl, bij de Edesche Concertzaal (tijdens kantooruren) of voorafgaand aan het concert. Kinderen tot 18 jaar gratis entree. Studenten betalen 13 euro.