Columnist Daniëlle Horneman: ‘U wordt omgeleid’

10 februari 2026 om 11:31 Opinie

EDE De A30 is dicht. Werkzaamheden. Het is een belangrijke toegangsweg naar Ede. Andere wegen dreigen vast te lopen. U wordt omgeleid. 

Het voelt als een passende metafoor voor de maatschappij waarin we leven. Want het is niet de enige route die geblokkeerd is. 

VASTGELOPEN 

De huisarts? Wachttijd. Geestelijke hulp? Wachtlijst. Een woning nodig? Totaal vastgelopen. De gemeente? Beperkt bereikbaar op bepaalde tijden. Bij vele instanties word je voor simpele vragen eerst door een chatbot te woord gestaan en lijkt er geen route meer te zijn naar een echt mens. Naar echte hulp en ondersteuning. En dus wringt iedereen zich, letterlijk en figuurlijk, in allerlei bochten. Via achterafweggetjes, 3 keer de rotonde rond, langs bureaucratische omleidingen. Op zoek naar iets dat vroeger vanzelfsprekend was: toegang. 

FRAMING EN BUITENSLUITEN

Ondertussen staat er een bericht in de krant dat er zorgen zijn om de vaccinatiegraad. Dat heeft alles te maken met de afnemende bereidheid om deze route te nemen. En dat baart zorgen. Niet omdat mensen massaal ziek worden, maar omdat ze zelf gaan nadenken. Dat is gevaarlijk. Dus wordt ook dát verkeer omgeleid. Via framing en buitensluiten. 

Soms is er ineens een spoedklus mogelijk. De man die vorig jaar mensen gijzelde in een café hier in Ede wacht op een tbs-plek en de rechter wil nu haast maken. Snappen we, maar het is wel opvallend hoe snel de raderen van de bureaucratie tóch blijken te kunnen draaien wanneer iemand met geweld de aandacht opeist. 

Had hij een WMO-aanvraag gedaan dan zat hij nu nog in de wachtruimte. Terwijl als daar het systeem ook sneller zou werken deze omleiding misschien niet nodig was geweest. 

DAGELIJKS OMGELEID

We worden dagelijks omgeleid. Om onze zorgen heen. Om onze vragen heen. Om onze rechten heen. En het kost ook nog eens onnodig veel tijd en geld. 

DOOFPOTTEN

De echte doofpotten zijn allang in het volle zicht. Ze heten: beleid, richtlijn, narratief en ‘wetenschappelijk onderbouwd’. En wie een ander geluid laat horen wordt vriendelijk, doch dringend en soms zelfs dwingend: omgeleid. 

Als u een dezer dagen geërgerd vaststaat in het verkeer door een dichte A30, bedenk dan: dit is geen uitzondering. Dit is het systeem.

Maar wie goed oplet ziet ze nog, de sluiproutes. Niet alleen op de weg, maar vooral in het denken. En daar, voorbij de omleiding, woont iets wat we soms vergeten: vrijheid in het vinden van je eigen weg.

door Daniëlle Horneman

Meer columns op Ede Stad.nl lezen? Je vindt ze in dit dossier.