Natuurcompensatie voor woonwijk Doesburgerbroek in Ede van start: ‘Dit is een enorme klus’

27 februari 2026 om 09:37 Natuur en milieu Nieuws uit Ede

EDE De gemeente Ede is begonnen met de natuurcompensatie die nodig is om de nieuwe woonwijk Doesburgerbroek te kunnen bouwen. Op vier percelen die gemeente in eigendom heeft, worden maatregelen genomen om de natuur te versterken.

door Freek Wolff

Het gemeentebestuur is wettelijk verplicht om tot deze actie over te gaan. Op Doesburgerbroek worden grofweg zo’n 2700 woningen gebouwd, de wijk die gepland is ten noorden van de wijk Kernhem, afgebakend door de Doesburgerdijk, Lunterseweg, A30 en de Krommesteeg/Nieuwesteeg/Schampsteeg. Mogelijk gaat hiervoor (op z’n vroegst) in 2027 de eerste schop de grond in, afhankelijk van de snelheid van het verloop van de procedures. 

SCHEIDSLIJN MET WIJK KERNHEM

De bouw begint aan de oostkant, langs de Lunterseweg (bij de Petrakerk), terwijl de wijk aan de westkant ontsloten wordt met een route over de A30 heen die aan zal sluiten op de N224 (bij bedrijventerrein Kievitsmeent). ,,Dit zal niet een doortrekking worden van de Doesburgerdijk. Die weg zal een scheidslijn blijven met de wijk Kernhem”, verzekert projectleider Lars van Gorp. 

De nieuwbouwwijk gaat ten koste van het leefgebied voor beschermde diersoorten. Daarom wordt ten noorden van het plangebied de natuur versterkt. Deze versterking bestaat voor een groot deel uit het aanleggen van nieuwe landschapselementen en kruidenrijk grasland met ruigtestroken. De gemeente verwacht dat er ongeveer 130 hectare aan compensatiemaatregelen nodig is. Dit betekent dat er ook forse maatregelen nodig zijn op de percelen van veel eigenaren in het gebied.

NIEUW LEEFGEBIED VOOR DAS EN BUIZERD

De gemeente kocht de afgelopen maanden als eerste stap acht hectare agrarische grond aan van boeren om deze transitie te realiseren en begint nu met het inrichten van vier percelen op die eigen grond. Eén perceel ligt op de hoek van de Nieuwesteeg en Krommesteeg. Op dit perceel komen houtsingels, worden flauwe oevers aangelegd en er wordt kruidenrijk grasland ontwikkeld. De andere percelen liggen in de Doesburger Eng, zoals langs de Peteweg. Daar houdt de gemeente rekening met de cultuurhistorische waarden en de Doesburgermolen. De hagen aan de rand van de Eng worden daarom niet hoger dan één meter.

(de tekst gaat onder de foto verder)

De gemeente Ede is gestart met de natuurcompensatie die nodig is om de nieuwe woonwijk Doesburgerbroek te kunnen bouwen. - Gemeente Ede

De percelen worden volledig ingericht met strokenteelten (van zes meter) zoals zomerrogge, gerst, klaver, wilde bloemen, voederbieten, luzerne en keverbanken (goed voor insecten en vogels). Er ontstaat zo nieuw leefgebied voor soorten zoals de steenuil, das en buizerd, om de ‘ingeleverde grond’ voor woningbouw dus te compenseren. De overige 122 hectare natuurcompensatie moet nog komen uit het gebied tussen Lunteren, de A30, Doesburgerbroek en de oostrand van de Doesburger Eng (rand van het bos). Extra woningbouw wordt daardoor in dat gebied onmogelijk, verzekert wethouder Jan Pieter van der Schans.

VOORBEELDPERCELEN

De bestuurder wijst op de drie thema’s waar de gemeente in deze transitie mee te maken heeft: woningbouw, landbouw en natuur (plus toerisme). ,,Dit is een enorme klus”, zegt hij, staand bij de eerste aanplant van een haag aan de rand van een perceel waar mais werd verbouwd. ,,Deze gronden zijn onze voorbeeldpercelen. We laten zien wat er nodig is aan natuurcompensatie, zodat we andere landeigenaren kunnen tonen hoe dit eruit ziet en dan met hen in gesprek gaan. Onze opgave is fors. Het agrarisch gebruik op veel percelen zal worden aangepast, of gaat verdwijnen en dat is geen makkelijke boodschap voor eigenaren. Dit is best ingewikkeld. Tegelijkertijd zien we deze maatregelen ook als kans om een groener en gevarieerder landschap te maken. We gaan er daarom zoveel mogelijk samen met grondeigenaren en boeren invulling aan geven. Diverse eigenaren hebben al interesse getoond in samenwerking.’’

MILJOENEN

De gemeente zal de waardevermindering van de grond vergoeden, omdat er op de bewuste percelen niet op dezelfde manier landbouw kan worden bedreven. Soms is dat ook geval voor de hagen, bomen, poelen of strokenteelt die aangelegd worden. Bovendien wordt het beheer vergoed. ,,We komen dus niet alleen wat halen, maar ook wat brengen. Zodat het gebied er nog mooier van wordt en de eigenaren er ook nog inkomen uit kunnen halen. Dit gaat ongeveer 25 á 30 miljoen euro kosten, wat de gemeente op kan brengen door de verkoop van woningen, naast een bijdrage van bijna 15 miljoen euro van de rijksoverheid. Dit is nodig om de juiste vergunningen te verkrijgen bij het bestuur van de provincie Gelderland om überhaupt woningen te kunnen bouwen.”

LANDBOUW OVEREIND HOUDEN

Dennis Minnen is (als loonwerker en houder van mestkalveren) contactpersoon voor deze ontwikkeling en laat weten dat op deze manier toch wordt geprobeerd om landbouw overeind te houden. ,,We zouden het zonde vinden als dit niet zou gebeuren. Op deze manier kunnen we samenwerken en verschillende dingen verwezenlijken. Ik vind het mooi dat de gemeente dit op eigen initiatief doet. Ik snap heel goed dat er huizen moeten komen, maar wil ook graag dat de grond in de omgeving agrarisch blijft.” Minnen vindt het belangrijk en een voorwaarde dat er straks gemonitord wordt of de biodiversiteit door deze acties verbetert.

(de tekst gaat onder de foto verder)

De gemeente Ede is gestart met de natuurcompensatie die nodig is om de nieuwe woonwijk Doesburgerbroek te kunnen bouwen. - Gemeente Ede

STROKENTEELT

Marnix Bout wijst er als landschapsbeheerder bij de gemeente Ede op dat er nogal wat eisen zijn als het gaat om de natuur. Strokenteelt wordt steeds meer bedreven door boeren die natuurvriendelijker willen werken. De opbrengst kan deels ook aan het vee gevoerd worden.

,,Daarmee bevorder je een risicospreiding voor de natuur, omdat je verschillende gewassen zaait. Mais is niet zo’n interessant gewas voor vogels en wordt in één keer geoogst, terwijl dit bij strokenteelt over het jaar verspreid gebeurt. We compenseren voor de buizerd en de das, maar onlangs zag ik de veldleeuweriken al boven de akkers vliegen. Het zou me niet verbazen als je strokenteelt hebt die ook deels in de winter blijft staan als voedsel, dat die vogels en ook de geelgors een keer gaan komen. Natuurcompensatie klinkt heel eng en zwaar, maar we herstellen landschapselementen als houtwallen, bosje, rijen met knotbomen en poelen met amfibieën, net als ruig grasland voor de das en de uilen als fourageergebied. We brengen voorzieningen aan om de das te verhuizen, zodat hij vanzelf zijn weg vindt en gaat verhuizen.”