Hoe willen jullie de stoelen plaatsen?

2 maart 2026 om 17:51

VEENENDAAL/EDE Nog maar kort geleden zat ik bij een familie in de woonkamer. Vader en vier volwassen kinderen. Allerlei vragen kwamen aan de orde als voorbereiding op de uitvaart van vrouw en moeder. Maar déze hadden zij niet verwacht: hoe willen jullie de stoelen plaatsen voor de uitvaartplechtigheid? ,,Hoezo? Nou, gewoon. Dat bepaal jíj toch …?!” Nee, dacht ik, de opstelling van de stoelen is jullie stille boodschap. Het is goed om daarover na te denken. 

RIJEN GEVEN RICHTING Ik heb veel uitvaartplechtigheden mogen begeleiden. Dan zie je dat de opstelling van de stoelen meer is dan een praktische kwestie. In de meest traditionele opstelling zit iedereen in banken, rij na rij achter elkaar. Een opstelling waar je enerzijds -op zoek naar troost- fijn tegen elkaar aan kunt leunen. Alle ogen zijn gericht op de kist, een focuspunt in het verdriet. Zo’n opstelling creëert anderzijds ook hiërarchie en afstand. De naaste familie vooraan heeft geen contact met de mensen achter hen. De beste vriend achteraan ziet alleen maar rijen ruggen. 

DE CIRKEL VRAAGT IETS VAN JE Absoluut niet traditioneel, maar wél heel mooi en óók moeilijk is de opstelling in een kring. De kist in het midden. In die cirkel is iedereen gelijkwaardig. Iedereen ziet elkaar. Familie en beste vriend hebben oogcontact over de kist heen. De cirkel is ook confronterend. Overal om je heen zie je verdriet. Het is onmogelijk je daaraan te onttrekken. De cirkel vraagt om actieve betrokkenheid. Wie wat wil zeggen, doet dat pal naast de kist. De afstanden zijn weg; het verdriet wordt gedeeld; tranen mogen worden gezien. Wil je het verdriet op afstand houden, omdat het nog te rauw is, dan is er geen achterste bank waar je je kunt verstoppen.

OPEN RUIMTE ALS ESCAPE In die woonkamer komen vader en kinderen samen tot een tussenoplossing: de u-vorm of halve cirkel. We gaan de stoelen in een boog om de kist heen zetten. Met een open ruimte achter de kist. Een groot raam met uitzicht op de weilanden. De nabijheid blijft. Maar het confronterende karakter van de cirkel en de hiërarchie van de strakke rijen zijn niet aan de orde. De weilanden (of welk geprojecteerd uitzicht dan ook) zijn een welkome afleiding voor wie even niet nog meer verdrietige gezichten aankan. 

ONVERWACHT INZICHT De vraag kwam onverwacht. Door erover na te denken kwam ook het inzicht: welke plaats mogen verdere familie, vrienden en kennissen hebben in de uitvaartdienst? Welke ruimte krijgen mensen van jullie in hun eigen rouwverwerking. Dat bepaal ik niet, verre van dat. 

Heb je vragen over alles wat met uitvaart te maken heeft? Kom gerust eens langs. Je kunt elke woensdagmorgen zomaar bij mij binnenlopen van 9.00 tot 10.30 uur. De koffie staat klaar. Komt jou die woensdagmorgen niet uit, dan maken we een afspraak op een tijdstip dat jou wél past.