Leren van Airborne: ‘Ben al langer onder de indruk hoe toegewijd Nederlanders herdenken’
13 maart 2026 om 16:12 Historie Airborne Ede 2025 Nieuws uit EdeEDE Even is het klein Europa op de Ginkelse Heide. Donderdagmiddag is er bij het Airborne-landmark op de hei een grote groep mensen uit Griekenland, Italië, Engeland, Frankrijk en nog een handvol Europese landen uit een touringbus gestapt.
door Sjoerd Bouwmeester
Het is bezoekdag van het jaarlijkse forum van Liberation Route Europa, een driedaags evenement dat honderden mensen uit heel Europa samenbrengt. Allemaal zijn ze werkzaam op het gebied van onder meer onderzoek, erfgoed, cultuur en toerisme binnen bestemmingen die met de Tweede Wereldoorlog te maken hebben.
Licht voorovergebogen tegen de wind schuifelen ze richting het landmark, waar de stem van de gids amper boven de wind uitkomt. Het gezelschap heeft net vliegbasis Deelen bezocht en is, voordat ze weer terugkeren naar Arnhem, nog even op de heide.
Lees meer over Airborne in ons dossier.
,,Zeker ken ik deze plek”, begint Ben Mayne, directeur Liberation Route Europa Verenigd Koninkrijk. ,,Als historicus ben ik hier vaker geweest. Om de omvang van het verhaal en het belang van de Ginkelse Heide voor Operatie Market Garden met eigen ogen te kunnen zien. Het maakt allemaal deel uit van het grotere verhaal van de bevrijding.”
Het is de twintigste verjaardag van het forum, dat werd opgezet in de regio Arnhem-Nijmegen. Inmiddels is de stichting actief in zeven landen met kantoren in Arnhem en Brussel. Dit jaar staat centraal hoe de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog relevant en betekenisvol kan blijven voor toekomstige generaties, in een tijd waarin de laatste generatie ooggetuigen verdwijnt.
‘ANDERE BAND MET TWEEDE WERELDOORLOG’
Volgens Mayne verschillen Nederland en het Verenigd Koninkrijk (VK) veel in het herinneren van de Tweede Wereldoorlog. ,,Het grote verschil is dat wij nooit bezet zijn geweest. Wij hebben nooit de verhalen van onze opa’s en oma’s gehoord hoe het was om in een bezet land te leven. De ontberingen zoals de hongerwinter. De verhalen die nog steeds doorklinken in families kennen wij veel minder, dus hebben we een hele andere band met de Tweede Wereldoorlog.”
Dat begint in het onderwijs, zegt Mayne. ,,In het VK wordt de Tweede Wereldoorlog vooral vanuit een educatief oogpunt behandeld. De holocaust leert iedereen, maar daarbuiten zou ik zeggen dat het lang niet op het niveau is wat de Nederlandse kinderen op school leren. Ik ben al langer onder de indruk van hoe toegewijd de Nederlanders zijn in het herdenken en herinneren van wat er is gebeurd.”
Lisa Schweiger uit Duitsland is voor het eerst op de heide. Ze houdt zich onder meer bezig met coördinatie tussen de Europese Unie en de stichting ,,Ik ben wel een paar keer in Gelderland geweest, maar nog niet eerder op deze plek. Ik kende het alleen van sociale media en weet dat hier jaarlijks een grote herdenking plaatsvindt. Het is leuk om alle plekken nu eens in detail te kunnen zien. Al staat er wel erg veel wind vandaag.”
‘IN DUITSLAND IS HERDENKEN WAT SERIEUZER’
Vanzelfsprekend ziet ook zij de verschillen in herdenken. ,,In Duitsland is er natuurlijk een hele andere kijk op de oorlog, maar zijn er ook veel organisaties bezig met de boodschap om door te gaan en niet te vergeten. Ik merk in Nederland dat de herinnering heel actief beleefd wordt. Vooral toen het vorig jaar tachtig jaar geleden was met veel verschillende evenementen. In Duitsland is het allemaal wat serieuzer. Dat is natuurlijk anders als je het land bent geweest dat de oorlog is begonnen.”
Ook Arda Beckers, programmamanager van Airborne Ede was op het forum. ,,Ik had een schorre stem van al het praten”, zegt ze. ,,We delen veel ervaringen over hoe we de nagedachtenis het beste kunnen bewaren en doorgeven. Maar ook over zaken als duurzaamheid. In Normandië is er sprake van massatoerisme en hebben de rotsen veel last van erosie. Daarin delen we voorbeelden. Wij proberen bijvoorbeeld om reizen met alternatief vervoer naar de Airborne aantrekkelijk te maken. Met gratis pendelbussen, oproepen om met de fiets te komen en gratis te parkeren bij de Zandlaan. Om zo de druk wat te verlichten. Naast dat we de Airborne ook voor een jonge generatie aantrekkelijk willen maken met bijvoorbeeld een Freedom Run (hardloopevenement) en het Pegasus Wandelfestival.”
De wind jaagt de bezoekers na twintig minuten de bus weer in en dan is de hei weer het terrein van hardlopers, wandelaars en bezoekers van de schaapskooi. Over zes maanden is het weer zover. Dan staan er weer voor even 50.000 mensen.
Lees meer over Airborne in ons dossier.