Paddentrek begonnen in Ede: vrijwilligers helpen, gemeente werkt aan betere bescherming

16 maart 2026 om 10:48 Natuur en milieu Nieuws uit Ede Tips van de redactie

EDE Met het voorjaar in aantocht is ook in de gemeente Ede de jaarlijkse paddentrek begonnen. Padden, kikkers en salamanders trekken van hun overwinteringsplekken naar vijvers en sloten om zich voort te planten. Vrijwilligers helpen de dieren bij het oversteken van drukke wegen, terwijl de gemeente inzet op maatregelen om amfibieën beter te beschermen en hun leefgebied te verbeteren.

door Diana Kervel

De belangrijkste hotspots zijn omgeving Horalaan, Hackettlaan, De Bosrand (sportvelden) en de vijver bij het Raadhuis. In het buitengebied zijn de Vijverlaan in Otterlo, de Ginkel en de omgeving van het SOMA-terrein ten noorden van het Edese bos bekende plekken. De periode van de paddentrek loopt van februari tot april, de piek is in maart. De padden vinden doorgaans zelf hun weg naar het water. Hulp is wenselijk als het voorkomt dat ze als verkeersslachtoffers eindigen.

De trek vindt vooral plaats bij regenachtige avonden, wanneer de temperatuur boven de vijf graden stijgt. Het doel: voortplanten. Mannetjes lokken de vrouwtjes met hun gekwaak en samen zetten ze hun eieren af in het water, vaak in oude, rustige vijvers en sloten. De mannetjes zijn kleiner dan de vrouwtjes. Het mannetje lift op de rug van het vrouwtje mee naar het voortplantingswater.

(Tekst gaat verder onder de foto)

De paddentrek is gestart in de gemeente Ede. Het (kleinere) mannetje zit bovenop het vrouwtje, op weg naar het water. - Tim de Wolf

Voor de dieren is de tocht gevaarlijk. Wegen die hun land- en watergebieden scheiden vormen een groot obstakel. Jaarlijks worden duizenden amfibieën overreden. Daarom zetten vrijwilligers in Ede tijdelijke paddenoverzetacties op. Met emmers en hekken zorgen zij ervoor dat de dieren veilig hun doel bereiken. Een reflecterend veiligheidsvest is een must voor de zichtbaarheid in de schemering. De dierenbescherming heeft een ‘Handleiding Paddentrek‘. 

De gemeente neemt ook maatregelen om de padden veilig de weg over te laten trekken. Woordvoerder van wethouder Van der Schans spreekt overigens liever over amfibieën(trek) omdat naast padden ook kikkers en salamanders naar de voorplantingswateren trekken. Over de aantallen is niet veel bekend, maar naar verwachting zal het om duizenden exemplaren gaan. Ook via de openbare website waarneming.nl is inzicht te krijgen in waarnemingen van amfibieën. Naast dat verkeersslachtoffers vallen zijn er ook vele amfibieën die in straatkolken/putten terechtkomen en dit niet overleven. Jaarlijks komen er in Nederland een half tot één miljoen amfibieën in straatputten terecht.

PAD UIT DE PUT

Gemeente Ede is samen met RAVON gestart met het project ‘Pad uit de Put’ . Samen met vrijwilligers brengt men de ‘hotspot’ in de bebouwde kom in beeld om vervolgens gerichte maatregelen uitvoeren zoals het overzetten van amfibieën tijdens de trek en plaatsen van trappetjes in kolken (straatputten) waaruit onder andere padden zelf uit kunnen klimmen. Als er minder amfibieën zijn, is de impact van verkeersslachtoffers op de populatie groter. ,,Daarom willen we ons als gemeente ook inzetten op het verbeteren van het leefgebied, zodat het beter gaat met amfibieën. Dat betekent de aanleg van poelen voor de voorplanting en zorgen voor beschutting, zoals in de bossen.” Inwoners kunnen zelf ook een bijdrage leveren door het vergroenen van hun tuin, aanleg van een ‘Tiny poel’ of door waarnemingen door te geven aan waarneming.nl.

Inwoners kunnen een bijdrage leveren met een tiny pool.

BELANG VOOR DE NATUUR

Padden eten insecten, larven, slakken en andere kleine ongewervelden. Zelf zijn ze voedsel voor vogels, slangen, vossen en egels. De amfibieën zijn een indicator voor een gezond ecosysteem omdat ze gevoelig zijn voor vervuiling, droge periodes en veranderingen in hun leefomgeving. Padden dragen bij aan de biodiversiteit. ,,Op basis van gemeentelijk beleid zoals de Omgevingsvisie Ede en het biodiversiteitsbeleid wordt uitvoering gegeven aan het behoud en versterken van de biodiversiteit. Maatregelen worden afgestemd met andere beleidsvelden zoals verkeer. Daarnaast zijn amfibieën beschermde dieren binnen de Omgevingswet, waarvoor iedereen een zorgplicht heeft.”

,,De paddentrek is niet alleen een mooi natuurverschijnsel, het is ook belangrijk voor het behoud van de populatie in onze gemeente,” zegt een vrijwilliger van de lokale natuurvereniging. ,,We hopen dat automobilisten extra voorzichtig rijden en dat meer mensen zich bewust worden van de jaarlijkse paddentrek.” Alle amfibieën die worden overgezet, of door vrijwilligers dood worden gevonden, worden doorgeven via website www.padden.nu. Wie de trek wil meemaken en wil helpen, kan het beste ‘s avonds of ‘s nachts een kijkje nemen bij de bekende plekken in de omgeving. Meer informatie, inclusief contactgegevens, over de werkgroepen in de gemeente Ede staat op de website van non-profit natuurbeschermingsorganisatie RAVON (Amfibieën Vissen Onderzoek Nederland).

Wanneer we koppelkansen zien, zoals bij een wegrenovatie, is een faunapassage mogelijk.

FAUNAPASSAGE

Nog even terug naar de gemeente. Zijn er plannen voor permanente infrastructuuroplossingen zoals amfibieëntunnels of faunapassages, en hoe wordt hun effectiviteit gemeten? ,,Op basis van de inventarisatie van de hotspots gaan we bepalen waar en welke permante maatregelen kunnen worden uitgevoerd. Als er ‘koppelkansen’ voordoen, zoals bij wegrenovatie, dan wordt er gekeken om bijvoorbeeld een faunapassage op te nemen in het project. Bij de bekende plekken in het buitengebied hebben we waarschuwingsborden geplaatst.”

GELD

Welk budget wordt jaarlijks gereserveerd voor bescherming van padden, en hoe weegt de gemeente kosten en baten van verschillende maatregelen tegen elkaar af? ,,We hebben jaarlijks een budget voor natuurversterking in combinatie met subsidies kunnen we uitvoering geven aan natuurmaatregelen. Infrastructurele maatregelen zoals faunatunnels (en het beheer daarvan) zijn investeringen waarvoor apart budget voor vrijgemaakt zou moeten worden.”