Columnist Harrold Harbers over een verdwenen Ede door de ogen van Sientje

24 maart 2026 om 08:44 Opinie

EDE Afgelopen week stuitte ik op een berichtje op de website van Ede Stad over de negentiende eeuwse schilder Sientje Mesdag-Van Houten. Hierin wordt opgeroepen naar speurders die aan de hand van haar schetsen kunnen ontdekken welke plekken en gebouwen zij getekend heeft.

De vraag die mij na het lezen van de oproep blijft bezighouden was; waarom kwam zij hier? En hoe heeft ze die reis uit de randstad afgelegd? Ik denk niet dat ze een sprintje heeft getrokken van spoor 5 naar spoor 1, om het kippenlijntje te halen. Daarnaast zal ze ook een heel ander Ede hebben aangetroffen dan de reiziger van tegenwoordig. Dat blijkt wel uit haar nagelaten schetsen en tekeningen. Stuk voor stuk beelden van een klein en slaperig dorpje midden op de Veluwe. Een plek van wat losse boerderijen, een schaapskooi en een uitgestrekt landschap.

(De tekst gaat verder onder de foto.)

Columnist Harrold Harbers. - Ted Walker 

STRUIKELEN OVER BOOMWORTEL

Ze zal over onverharde wegen gestruind hebben en misschien wel gestruikeld zijn over een boomwortel of losliggende kei. Wellicht heeft ze toen ook wel ontdekt dat het hier niet de bedoeling was om daar vloekend en tierend je frustratie over te uiten. Het zou ook goed kunnen dat ze hier uren heeft rondgelopen zonder een levende ziel te zijn tegengekomen. Om vervolgens haar behakte voeten rust te geven door op een steen plaats te nemen en dromend voor zich uit te kijken. Ze zal vooral boerenland en wilde natuur hebben gezien en een bepaalde rust ervaren hebben die ze in schetsen heeft vastgelegd, of was er een andere reden? Zou ze aan de toekomst gedacht kunnen hebben?

Want sinds die tijd is er natuurlijk nogal wat veranderd. De losse boerderijen zijn opgegaan in straten en het slaperige boerendorpje rekt zich steeds verder uit. De onverharde wegen liggen nu vol met klinkertjes of asfalt en jezelf sterk uitdrukken doet al veel minder wenkbrauwen fronsen dan destijds.

SPRINTJE TREKKEN

Toch zou het best kunnen dat er, zonder dat wij het weten, iemand een sprintje trekt tussen spoor 5 en spoor 1. Die zich struinend door Ede net zo laat inspireren als Sientje toen. Maar wat zou deze eenentwintigste eeuwse ‘Sientje’ dan op beeld vereeuwigen? Komt ze uit bij dezelfde karakteristieke gebouwen als haar negentiende eeuwse-voorgangster of vindt ze wat nieuws dat haar fascineert? Wie weet komen we daar over honderdvijftig jaar door een oproepje in de lokale krant achter.

door Harrold Harbers

Meer columns op Ede Stad.nl lezen? Je vindt ze in dit dossier.