Paddenpatrouille op pad: ‘Met emmer en zaklamp voor een betere natuur in Ede’

29 maart 2026 om 07:09 Natuur en milieu Nieuws uit Ede

EDE ,,Twintig jaar geleden kreeg ik nog weleens te horen of ik niet beter olifanten kon gaan redden in Afrika. Gelukkig is er inmiddels meer positieve aandacht voor onze inspanningen om een betere leefomgeving te creëren in de gemeente Ede.” Aan het woord is Wies Schuurman. Zij maakt deel uit van de Stichting Paddenbelang ‘Hora Est’. Tijdens de paddentrek spant ze zich in om voor padden een veilige overtocht te borgen naar de poelen in het Horabos zowel qua beleid als hands-on werk. De stichting is opgericht om gesprekspartner te kunnen zijn bij de gemeente Ede.

door Diana Kervel

Het verzamelpunt van de rondleiding is aan het begin van de Horalaan. Het is een van de hotspots in de gemeente Ede. In februari, maart en soms april, wanneer padden hun weg banen richting water om te paren, zet Schuurman daar een afzethek neer. Ze hangt ook het waarschuwingsbord voor de paddentrek eraan vast. In Ede is ook een project ‘Pad uit de put’ gestart. Jente ten Napel en Mees Biemond lopen stage bij RAVON en schrijven een adviesrapport over de migratie van padden. De gemeente Ede neemt ook maatregelen.

(Tekst gaat verder onder de foto)

Wies Schuurman van Stichting Paddenbelang ‘Hora Est’, met Jente ten Napel en Mees Biemond van RAVON bij de Horalaan in Ede. - Diana Kervel

BOUW NIEUWE WIJK ENKA

Maar eerst terug naar de vrijwilligers die zich bezighouden met de paddentrek. Hoe en waarom is Schuurman bij het lot van padden, kikkers en andere amfibieën betrokken geraakt? ,,Bij het uitlaten van onze hond aan de Horalaan zagen we destijds, al weer 20 jaar geleden, in februari veel dode padden en kikkers liggen. Deze waren platgereden door auto’s. Dat was voor ons reden om in actie te komen, samen met de dierenbescherming en andere vrijwilligers.” 

Samen met een aantal bewoners rond het ENKA-terrein redden ze levende padden van de straat, stopten ze in een emmer, om ze veilig naar de poelen te brengen. ,,Toen in 2008 bleek hoeveel padden er verbleven op het Enka-terrein hebben we ons intensief ingezet om de beesten te redden.” Daaruit is de paddenwerkgroep ‘Hora est’ ontstaan. De tijd bleek gekomen om zich in te zetten, samen met de gemeente Ede, de ontwikkelaar en ecologen van Wageningen Environmental Research.

PADDENPOELEN

Voor de start van de bouw van de ENKA-wijk gebruikten ongeveer 12.000 padden de bezinkvijvers op het terrein om zich voort te planten. Om deze dieren te redden, tijdens en na de bouw, zijn in het Horabos drie padddenpoelen aangelegd en andere maatregelen getroffen. Deze liggen achter het verzamelgebouw van bedrijven aan het Horaplantsoen. Samen met het aanwezige paddenscherm en faunapassages kan veel leed voorkomen worden.

(Tekst gaat verder onder de foto)

Een van de drie paddenpoelen in het Horabos, grenzend aan de Enka-wijk. - Diana Kervel

De groep actieve vrijwilligers van ‘Hora est’ bestaat uit 20 tot 30 personen. Zij zetten zich in tijdens de trek. Afgelopen jaar hebben zich vijftien nieuwe vrijwilligers aangesloten. Schuurman heeft een rooster gemaakt zodat er dagelijks drie vrijwilligers zijn, twee geroutineerde en een nieuwe. 

(Tekst gaat verder onder de foto)

Op de Horalaan zijn enkele faunapassages gemaakt. Het paddenscherm leidt de padden naar een minder gevaarlijke route. - Diana Kervel

POPULATIE

Schuurman heeft contact opgenomen met RAVON (Reptielen Amfibieën Vissen Onderzoek Nederland). Deze organisatie probeert ‘padden’ Ede-breed op de kaart zetten. Hoe het staat met de paddenpopulatie in de gemeente Ede zal in de loop der jaren meer duidelijk moeten worden. Ten Napel zegt daarover: ,,Je zou dit jaar als een nulmeting kunnen beschouwen. Het onderzoek is dit jaar intensief gestart. Door dit jaar de migratie officieel in kaart te brengen, kunnen we cijfers presenteren.” Naast padden ligt de focus op de groene en de bruine kikker.

(Tekst gaat verder onder de foto)

Inzet om de padden veilig het water te laten bereiken. - Dorien Roggekamp

HOTSPOT 2: GENERAAL HACKETTLAAN

Een van de resultaten uit de gesprekken met de gemeente is de plaatsing van een zogenaamd paddenscherm (faunapassage) langs de Generaal Hackettlaan. ,,De amfibieën komen vanuit de Sysselt, steken de Generaal Hackettlaan over naar de poel in het Bospark.” Op het fietspad is een merkteken aangebracht met paddentrek. ,,Met een maand is dat verdwenen van het asfalt.” Lachend: ,,Dan is de paddentrek ook voorbij, dus dat komt mooi uit.”

(Tekst gaat verder onder de foto)

Aandacht voor de paddentrek op het fietspad op de Generaal Hackettlaan in Ede. - Diana Kervel 

GEEN SPRINGERS

De uitdaging bij de padden zit hier bij het onvermogen om te springen. Het paddenscherm dient als een natuurlijk obstakel. Achter het paddenscherm staat om de twintig meter een ingegraven emmer waar de padden in vallen. Op de dag van de rondleiding door de paddenpatrouille zijn de emmers al geleegd door een vrijwilliger. Een faunapassage is niet altijd de oplossing want: ,,Padden nemen de kortste weg naar het water.” Bij de oversteek zit vaak het (kleinere) mannetje op de rug van de vrouwtjespad. Deze claim gaat gepaard met een ferme greep. Schuurman lacht: ,,Op een gegeven moment hoorde ik kindertjes gillen dat ze de pad niet meer van hun vinger afkregen. De grijpreflex is sterk!”

(Tekst gaat verder onder de foto)

Bruine kikkers in de Heidebloemplas in Ede. - Carlijn van Seggelen

NIET KNUFFELBAAR

Padden zijn in principe niet giftig voor mensen, wel voor vogels en andere predatoren. Ten Napel: ,,Ze hebben een bobbelige huid met gifklieren. Hun uiterlijk is de reden dat ze minder populair zijn bij mensen.” Ook in sprookjes komen ze er vaak bekaaid van af. Nog toevoegend: ,,Ze zijn niet giftig, maar als je aan de huid hebt gezeten moet je niet in je ogen gaan wrijven.” Schuurman haalt handschoenen uit de zak. ,,De stagiaires van RAVON hebben dikkere handschoenen aan vanwege het openen van de kolken maar ook om te voorkomen dat er schimmels en ziekten tussen de broedplekken worden overgedragen.”

BEWUSTWORDING

De belangstelling voor de natuur en klimaat is nog steeds groeiende. Het maakt dat de belangstelling voor de paddentrek groter is geworden. ,,Het begint allemaal bij bewustwording.” Schuurman heeft ook de werkgroep aan de Barteweg met tips en tricks bijgestaan. ,,Ik heb ze gewaarschuwd dat dit werk verslavend is. Na een week kreeg ik daarvan al de bevestiging.”

De paddentrek is nu, eind maart, al over de piek heen volgens de experts. Soms kan het daarna nog twee weken doorgaan.  De retourreis is geen massamigratie. ,,Die gaat veel geleidelijker en is verspreid over een aantal maanden.” Tot besluit: dus mocht u ’s avonds iemand met een zaklamp en emmer zien: geen zorgen, u hoeft geen nattigheid te voelen maar pure paddenliefde.”

Meer informatie over de paddentrek via ‘Hora est’ via e-mail: hora.est@xs4all.nl.

Paddenscherm aan de Generaal Hackettlaan. - Diana Kervel