Saar en Moshe schrijven de winnende 4 meigedichten: ‘Het was een groot feest om naar jullie te mogen luisteren’

31 maart 2026 om 10:43 Kunst

BENNEKOM Het lijkt deze donderdagmiddag 26 maart een gewone schooldag op de Wilhelminaschool. Ook op de Locatie Willem II aan de Halderweg. Al hebben de activiteiten op het schoolplein veel weg van een sportdag. Er wordt gehockeyd, gevoetbald, gebadmintond, maar ook ‘lekker gekletst’. Binnen lijkt er in een van de lokalen ‘iets speciaals’ op het punt van beginnen. Er staan keurig twee rijen stoelen opgesteld en aan de zijkant een grote tafel, gedecoreerd met een plant’, waar drie stoelen achter staan. Buiten wordt de bel geluid, ten teken dat de pauze voorbij is. De kinderen stormen naar hun klaslokaal en ondertussen wordt steeds meer duidelijk, wat er in het lokaal met ‘de bijzondere stoelenopstelling’ staat te gebeuren. Daar nemen leerlingen van diverse Bennekomse scholen plaats, om er vervolgens een gedicht voor te dragen. Gedichten over oorlog, vrede, heden en verleden. 

door Dick Martens 

Zij zijn namelijk uitverkoren om hun gedichten voor te dragen aan een jury, die de laatste jaren traditioneel bestaat uit Larissa Verhoeff, voormalig stadsdichter van de gemeente Ede, kinderboekenschrijfster Wieke van Oordt en uw verslaggever. De winnaar mag het gedicht tijdens de dodenherdenking op 4 mei, in het Bart van Elstplantsoen in Bennekom nogmaals ten gehore gaan brengen, de nummer twee mag het gedicht voordragen tijdens het 4 mei-concert in de Grote Kerk in Bennekom.

SPANDOEK

Bij de meeste dichters in spe is de spanning zichtbaar, maar die verdwijnt al grotendeels bij de welkomstwoorden van directeur, juf Lianne en de introductie door Gerard de Nooij, voorzitter van de Stichting Bart van Elst. Hij vertelt de leerlingen over de herdenking die op 4 mei in het Bart van Elstplantsoen gaat plaatsvinden. ,,Bijzonder daarbij is dat alle Bennekomse scholen, en jullie zijn daar afgevaardigden van, daaraan meewerken door gedichten te maken en die hier te komen presenteren. Zodat we op 4 mei het winnende gedicht kunnen laten horen, maar ook dat dat gedicht groot op een spandoek daar zal komen te hangen.” Vervolgens stak hij de uitverkorenen nog een hart onder de riem. 

Anders maken volwassenen er in de wereld niet zo’n zooitje van.

Dat kwam er ook vanuit de jury. Verhoeff gaf ook nog aan, dat de mensen straks langs het winnende gedicht lopen en er even stil bij staan. ,,Ze krijgen er dan wel een mooi gevoel bij, over vrijheid of over vrede, of wat het is om dat niet te hebben. Soms is de wereld gezien vanuit de ogen van een kind dan net even mooier. Want sommige dingen kunnen volwassenen niet meer zo goed, anders was het in de wereld niet ‘zo’n zooitje’.”

OORLOG IS STOM

Nora van de Prinsenakker mag het spits afbijten. Krachtig en met expressie draagt ze haar gedicht ‘Woorden zijn niet genoeg’ voor. Ze oogst daarmee het eerste applaus vanuit de zaal. ,,Een goed begin, hoor!”, klinkt het vanachter de jurytafel. Vervolgens is het de beurt aan Marlena en Jet die samen hun gedicht ‘Vrijheid’ laten horen. De slotzin waarin ‘alleen maar vrijheid’ wordt gewenst ‘komt binnen’. Wat Aline daarna wenst is duidelijk: ‘Kies Vrede’ is de titel van haar gedicht. Ook Kaylee weet wat er bij haar overheerst. ‘Vrede en vrijheid, overal en voor iedereen’ is haar boodschap. 

Saar is nog wat uitgesprokener: ‘Oorlog is stom, Oorlog is stom, Oorlog is stom’ begint ze haar gedicht met stemverheffing. Ze sluit af met: ‘Het is fijn om vrede te hebben, dat wens ik voor andere landen’. ,,Ik heb je boodschap goed begrepen”, laat jurylid Verhoeff haar weten. ,,Het is heel erg waar.” Lara’s gedicht ‘De Oorlog’ laat ook niets aan duidelijkheid over en ook zij wil maar één ding: ‘Ik hoop, dat je om vrede geeft en in vrijheid leeft’, besluit ze haar proza. 

Rhodé laat weten wat haar 4 mei-gevoelens zijn: . ‘Op 4 mei ben ik even heel erg stil, dat vind ik moeilijk, maar doe ik toch’. Ze eindigt hoopvol: ‘Dat het toch ooit goed komt en dat er vrede is, niet alleen hier, maar overal!’ Moshe wil, dat ‘we’ leren van de geschiedenis. Aangrijpend is hoe hij de oorlog ziet. ‘Mensen die elkaar niet kennen hebben geen gevoel voor elkaar’, geeft hij onder andere aan. ,,Even bijkomen”, verzucht jurylid Van Oort.  

Fem wil vervolgens dat we de geschiedenis leren begrijpen en wil maar één ding: ‘Dat we nog veel mooie dingen gaan beleven!”. Fleur kijkt terug naar 5 mei, naar 81 jaar geleden. ‘Al die burgers hadden 5 jaar gewacht op die ene dag. Zij waren toen vrij, alleen niet de overledenen, maar die herdenken wij’. Matthias, ten slotte, is kort en krachtig, maar vooral duidelijk: ‘Ik ben vrij, Zij niet’ is de strofe die zijn gedicht beheerst. 

Dat je beelden in je hoofd krijgt, dat maakt poëzie zo mooi.

HOOG NIVEAU

De dichters in spe hadden het de jury opnieuw niet makkelijk gemaakt. ,,Het niveau lag heel erg hoog”, laat Verhoeff na het juryberaad weten. ,,Het was een groot feest om naar jullie te mogen luisteren. Ik vond ook dat er veel poëtische slagkracht in jullie gedichten zat. Daarmee bedoel ik, dat als je wat zegt, dat grote indruk maakt. Dat hebben jullie allemaal goed gedaan. Jullie hebben allemaal wat te zeggen. Hou dat vast!” Van Oordt vult nog aan: ,,Wat ik ook heel knap vind is, dat jullie vaak iets persoonlijks inbrachten. Jullie maakten het hele grote probleem in woorden begrijpelijk. En dat je beelden in je hoofd krijgt bij jullie woorden. Dat maakt poëzie zo mooi.”

UITSLAG

Tijd om de spanning te doorbreken. Een roffeltje op de jurytafel volgde. Uiteindelijk worden Saar en Moshe de grote winnaars. Moshe, die als tweede eindigde, gaat zijn gedicht voorafgaand aan de herdenking in het Bart van Elstplantsoen in de Grote Kerk, als onderdeel van het 4 Mei concert, voordragen. Saar gaat dat doen in het Bart van Elstplantsoen. ,,Jij hebt een ongelooflijk goede voordracht, jij zei het met heel je hart en ziel”, complimenteert Verhoeff de winnares. ,,En de boodschap die jij brengt: ‘Oorlog is stom, oorlog is stom’ , spreekt ons als jury zó aan. We zouden het geweldig vinden als je die boodschap straks ook weer zo luid en duidelijk uit wil gaan dragen. Iedereen mag dat horen. Jij bent echt onze grote winnaar.” 

Bescheiden, maar bovenal trots laat Saar, leerling in groep 7 van de Plataan, de loftuitingen en het applaus over haar heenkomen. Haar reactie is navenant. ,,Ja, heel leuk, maar ik ben wel een beetje zenuwachtig hoor.”