Indrukwekkende herdenking bij Van Steenbergen Monument Bennekom: ‘Dit mag nooit meer gebeuren’

15 april 2026 om 10:22 Herdenkingen

BENNEKOM In het bos parallel aan de Keijenbergseweg ligt een klein oorlogsmonument bestaande uit drie stenen. Het is opgericht ter nagedachtenis aan de gebroeders Aart, Elbertus en Martijn van Steenbergen. Zij zaten in het verzet, werden gearresteerd en later doodgeschoten. Elbertus en Martijn op 13 april 1945, precies op de plek waar nu de stenen liggen. Dat was afgelopen maandag alweer 81 jaar geleden, maar dat is absoluut geen reden om er geen aandacht meer aan te geven. Het monument is geadopteerd door basisschool De Plataan en dinsdagmorgen 14 april kwamen de leerlingen van groep 7 naar het bos om er rondom de drie stenen, met de plaquette: 13-04-1945, te herdenken en bloemen te leggen. 

door Dick Martens

Het monumentje is 50 jaar na de bevrijding ontstaan op verzoek van onderwijzer Driekus van de Pol van destijds de hervormde school. De onderwijzer vond op de plek, waar onder andere twee berkenbomen staan waar in iedere boom een kruisje was gekerfd, op aanwijzing van Ries Jansen. Jansen, een beul van de Sicherheits Dienst (SD), had de gebroeders doodgeschoten. De berken waren er slecht aan toe en bij afsterven zou de plek niet meer herkenbaar zijn. Op de plek waar Bertus (25) en Martijn (21) zijn doodgeschoten staat sinds 1995 dus het monument voor de vermoorde broers. Het monument bestaat uit drie keien, waarbij de derde kei de andere in de oorlog omgekomen broer Aart (28) symboliseert. Aart werd op 1 oktober 1944 door een SS’er doodgeschoten bij een vuurgevecht in de Maanderbuurt. Ries Jansen is voor zijn oorlogsmisdaden door het oorlogstribunaal ter dood veroordeeld en geëxecuteerd.

Als de leerlingen van De Plataan bij het monument aankomen liggen er al een tweetal bosjes witte bloemen, waarschijnlijk gelegd op maandag 13 april, de dag dat het precies 81 jaar geleden was dat de gebroeders van Steenbergen de dood vonden. Die geschiedenis hadden de leerlingen van groep 7 van Basisschool De Plataan ook meegekregen. Terwijl zij in aantocht zijn, schijnt de zon door de takken en hangt er een groene waas over de bomen. Ten teken dat de lente in aantocht is. De vogels fluiten, een geluid dat af en toe wordt ‘verstoord’ door een voorbij rijdende auto. Dan is er in de verte enige beweging en achter rood-witblauwe vlag naderen een twintigtal leerlingen van de Plataan het monumentje.

(Tekst gaat verder onder de foto)

Bij aankomst vormen de kinderen een halve cirkel en leest Sander een verhaal over de gebroeders van Steenbergen voor. - Dick Martens

Ella steekt daarna een kaars aan. Dan is het de beurt aan Laureen die een indrukwekkend gedicht ‘ter overdenking’ voordraagt, gevolgd door al even indrukwekkende minuut stilte. Het door Merlijn op zijn hoorn gespeelde Wilhelmus vult vervolgens de bosrijke omgeving rondom het monument. Ook Jasmijns gedicht over Oorlog en Vrede maakt veel indruk. 

(Tekst gaat verder onder de foto)

Merlijn speelt het Wilhelmus op de hoorn - Dick Martens

Leerkracht Petra Hogeweg geeft nog een korte toelichting op het gedicht, waarvan de conclusie niets aan duidelijkheid overlaat: ‘Dit mag nooit meer gebeuren’. Dan is het moment daar dat de leerlingen hun meegebrachte bloemen en linten rond het monument leggen. Ondertussen wordt er een slinger van vredesduiven aan de bomen gehangen. Op die duiven staan wensen van de kinderen geschreven.

(Tekst gaat verder onder de foto)

Vredesduiven bij het monument - Dick Martens

Benieuwd waren de leerlingen naar het verhaal van het kruisje, dat nog in een van de berkenbomen zichtbaar is. Juf Petra wees het kruisje aan en vertelde, dat in 1947 een oud-verzetsman in de schors van een berk waar de broers zijn gefusilleerd, twee kruisjes had gekrast. In 1995 is de boom doodgegaan en omgezaagd. De stronk van de boom is bij het monument geplaatst. Verder waren ook Anneke Nagtegaal, oud-voorzitter van de Stichting Bart van Elst, samen met haar man Arend, aanwezig. ,,Het is en blijft een bijzonder monument en ik ben dan ook erg blij, dat De Plataan er jaarlijks aandacht aan blijft besteden.” Ook Gerard de Nooij, die namens de Stichting Bart van Elst de bijeenkomst bijwoonde is deelt Annekes mening. ,,Geweldig, dat de Plataan de jaarlijkse herdenking bij het monument heeft geadopteerd. Ik hoop, dat dat in lengte van jaren zo zal blijven.”