Playmobilexpositie in Kijk en Luistermuseum Bennekom: ‘Kleine wereld, groot plezier’

21 april 2026 om 11:06 Activiteiten

BENNEKOM Wie heeft er niet mee gespeeld of ermee in zijn handen gestaan voor een cadeautje? Misschien wel verzamelaar geworden. Jawel, verzamelaars van Playmobil bestaan. Een aantal exposeert de fraaie collecties wel eens. En daar kan Bennekom en omgeving inmiddels ook van meegenieten, want in het Kijk en Luistermuseum werd vrijdag 17 april de expositie ‘Kleine wereld. Groot plezier’ geopend door aftredend directeur van het museum Johan van der Pol en Edenaar Serjoscha Vierstraete, een verwoed Playmobil verzamelaar en lid van ‘Connect to Smile’ een vereniging voor Playmobil liefhebbers, bouwers en verzamelaars. 

door Dick Martens

Van der Pol schilderde in zijn welkomstwoord de historie van het legendarische speelgoed, dat in 1971 in het Duitse Zimdorf zijn oorsprong vond en vorig jaar het 50-jarig bestaan vierde. ,,Hans Beck, werknemer bij speelgoedfabrikant Geobra-Brandstätter, kreeg van zijn baas, Horst Brandstätter de opdracht om een nieuw speeltje te ontwerpen waar weinig plastic voor nodig was. Het resultaat was Playmobil, kenmerkende figuurtjes van ongeveer 7,5 centimeter groot, met vriendelijk, lachende gezichten zonder neus. Het patent hierop werd in 1972 aangevraagd.” In de ontwikkeling van het nieuwe speelgoed speelde ook de oliecrises een grote rol, omdat de productie van groot plastic speelgoed hierdoor steeds duurder werd.

De opdracht was om een nieuw speeltje te ontwerpen waar weinig plastic voor nodig was.

BESTELLING VAN 1 MILJOEN DUITSE MARKEN

In 1974 werd Playmobil vervolgens op de markt gebracht. ,,Maar het speelgoed was aanvankelijk geen doorslaand succes. Maar dat veranderde toen speelgoedhandelaar, de Nederlander Otto Simon, vanuit zijn woonplaats Almelo een bestelling van 1 miljoen (!) Duitse Marken plaatste. Vervolgens volgden handelaren uit binnen- en buitenland zijn voorbeeld.” 

En dat voor sets die uitsluitend bestonden uit ridders, indianen en bouwvakkers, alleen mannelijke figuren, die verpakt waren in de herkenbare ‘blisterverpakkingen’. Daar kwam in ‘Het Jaar van de Vrouw’, in 1976, verandering in. In dat jaar werden de eerste vrouwelijke figuren geïntroduceerd en werd net assortiment bovendien nog uitgebreid met auto’s, gebouwen en nieuwe themawerelden. ,,Een belangrijk jaar voor het thema ‘ridders’ was 1977, toen Playmobil met een nieuw bouwsysteem kwam voor kastelen en middeleeuwse bouwwerken, namelijk steck, of stecksysteem. In 1978 verschenen de eerste donkergekleurde figuren en werd Playmobil Color geïntroduceerd, waarmee kinderen zelf figuren konden inkleuren.”

(de tekst gaat onder de foto verder)

Expositite van Playmobil in het Kijk en Luistermuseum in Bennekom. - Dick Martens

SPACE VOOR MEISJES

In de jaren 80 kreeg Playmobil een nieuw logo, werd de collectie steeds verder uitgebreid met onder andere kind figuren van 5,5 centimeter, Playmobil-space en een serie die speciaal op meisjes was gericht. En in de negentiger jaren kwamen er nog meer vernieuwingen en werd er ook samenwerking gezocht met onder ander restaurantketen Quick, waar kinderen Playmobil-figuren bij hun maaltijd kregen. In 1997 werden de figuren volledig herontworpen en werden jubilea gevierd met de introductie van een gouden ridder en in 2024 met verschillende speciale uitgaven. 

Rond Playmobil is ook een grote en actieve gemeenschap van verzamelaars ontstaan, ‘Connect to smile’. Enkelen van hen werkten ook mee aan de Bennekomse expositie. Eén van hen is Serjoscha Vierstraete (55). ,,Mijn wereld van toen was wat ik op televisie zag, cowboys, indianen, ridders en kastelen. Ik ging situaties naspelen met Playmobil en mijn fantasie uitbeelden. Daar leerde ik heel veel van. Vervolgens lag het spelen met Playmobil voor mij lange tijd stil, maar toen mijn dochter werd geboren, zij is nu 12, dacht ik: ‘ik haal mijn oude Playmobil voor haar tevoorschijn’. Dat had ik niet moeten doen. Toen was ik weer verkocht, ben op Marktplaats gaan kijken en heb vervolgens weer veel aangeschaft.” 

(de tekst gaat onder de foto verder)

Expositite van Playmobil in het Kijk en Luistermuseum in Bennekom. - Dick Martens

Ik heb het spelen met Playmobil weer opgepakt na de geboorte van mijn dochter.

8 KISTEN VOOR 1 KASTEEL

Op de vraag hoeveel hij nu heeft is zijn antwoord duidelijk: ,,Veel te veel”, lacht hij. ,,De kruipruimte van mijn huis staat vol en op zolder heb ik ook nog veel uitgestald staan. Persoonlijk vind ik de oude sets, waar er hier ook een aantal van staan, nog altijd het mooist. Ik heb bijvoorbeeld van een verzamelaar een kasteel gekocht, dat waren acht kisten helemaal vol met onderdelen. Af en toe koop ik nog altijd wat nieuwe sets. Mooi, dat ik een gedeelte van mijn verzameling nu zo dichtbij huis kan laten zien.”

Hij krijgt bijval van museumdirecteur Van der Pol: ,,Het ziet er echt weer schitterend uit. Complimenten voor de bouwers, onze technische dienst en de museumvrijwilligers. Ik hoop dat deze expositie veel kinderen naar ons museum zal trekken. Het is nu vakantie dus alle reden voor een mooi Bennekoms uitje, toch? Bovendien is er voor onze jongste bezoekers een speciale speelhoek. Daar kunnen zij zelf aan de slag om met Playmobil hun eigen vakantie-avonturen kunnen bouwen.” 

De expositie is te zien van 18 april tot en met 24 oktober. Voor meer info: www.kijkenluistermuseum.nl

Expositite van Playmobil in het Kijk en Luistermuseum in Bennekom. - Dick Martens