‘Dempen van sloten gaat vaak sluipenderwijs'

4 mei 2026 om 11:32

'Handhaving is lastig'

EDE Het verdwijnen van sloten is volgens het Edese college een aanmerkelijke aantasting van de landschappelijke kwaliteit. 

Gerard van Wijk

Ook in de gemeente Ede zijn afgelopen decennia veel sloten uit het landschap verdwenen. ,,Het dempen van sloten gebeurt, als het zonder vergunning plaatsvindt, meestal sluipenderwijs. Handhaving hierop is dan ook lastig uitvoerbaar.” In antwoord op schriftelijke vragen van de voormalige raadsleden Judith Klostermann (GroenLinks) en Boyce de Jong (PvdA) dat handhaving kan worden uitgevoerd door de boa´s, het Waterschap en de politie. ,,Dit heeft de voorbije jaren echter geen prioriteit gehad.” Een onderzoek ingevolge de zogeheten Groen Blauwe Dooradering (GBDA) in de regio Foodvalley ,zal een duurzamer beeld geven van de verandering van het landschap waardoor de afname van sloten die sluipenderwijs plaatsvindt beter onder controle is en er eerder handhavend kan worden opgetreden.” Sloten voeren het overtollige water af van het naastgelegen land en daardoor kan het eerder worden bewerkt of betreden. Ook komt de vegetatieontwikkeling in het voorjaar sneller op gang. In droge tijden kunnen sloten een wateraanvoerende functie hebben, aldus de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. De grootste bedreiging voor sloten is demping en dat kwam met name voor in de tweede helft van de vorige eeuw. ,Door betere bemalingstechnieken en een behoefte aan goed machinaal bewerkbaar land verloren veel sloten hun functie. De behoefte aan veekering nam af sinds de introductie van prikkel- en schrikdraad.” Een onderzoek van de Volkskrant heeft eerder aangetoond dat tussen 2017 en 2024 ruim 30.000 sloten van het boerenland zijn verdwenen, deels illegaal. Dit gaat ten koste van de biodiversiteit en de waterberging. Het Edese college is ervan op de hoogte dat er in de afgelopen periode sloten zijn gedempt. Soms gebeurde dat met vergunning, wanneer er een wijziging van bestemming plaatsvond, voor industrie, woningbouw of aanleg van nieuwe natuur. ,We hebben nog niet in beeld hoeveel sloten er zonder vergunning zijn gedempt.”.Omdat het vaak sluipenderwijs gaat waardoor het niet opvalt. Een deel is niet bekend omdat de verantwoordelijkheid voor het behoud deels bij het Waterschap Vallei en Veluwe ligt. In het gemeentelijk Omgevingsplan is bepaald dat in het agrarisch buitengebied een verbod geldt op het graven, dempen dan wel verdiepen, vergroten of anderszins herprofileren van waterlopen, sloten en greppels. ,,Wanneer een eigenaar een watergang wil dempen is hier dus altijd een vergunning voor nodig. Vanuit het Waterschap gelden echter voor diverse categorieën watergangen geen specifieke regels. We gaan in overleg met het Waterschap om de regels van de gemeente en de regelgeving van het Waterschap beter af te stemmen.”